Kradzież i przywłaszczenie cudzej rzeczy

Kradzież i przywłaszczenie rzeczy uregulowane są w art. 119 kodeksu wykroczeń. Wskazany przepis identyfikuje potencjalne działania podjęte przeciwko cudzym rzeczom ruchomym. Zwraca uwagę fakt, iż przepis ten nie dokonuje rozróżnienia na mienie prywatne i społeczne, a zatem pod jego ochroną pozostaje każdy rodzaj mienia. Za wykroczenie przepis przewiduje karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.

Kradzież a przywłaszczenie

Należy wskazać, iż z uwagi na charakter omawianego wykroczenia można je popełnić tylko umyślnie. Różnica między kradzieżą a przewłaszczeniem mienia zawiera się w fakcie wejścia w posiadanie danej rzeczy. Kradzież polega bowiem na tym, że sprawca bezprawnie zabiera (zagarnia) cudzą rzecz ruchomą w celu pozbawienia tej osoby władztwa nad nią i samodzielnego dysponowania tą rzeczą.

Zobacz również: Kradzież

Z kolei w przypadku przywłaszczenia dany sprawca jest już w legalnym posiadaniu danej rzeczy i jedynie podejmuje zachowanie mające na celu pozbawienia władztwa nad rzeczą właściciela oraz dysponowania rzeczą za niego.

Gdy dana osoba będzie chciała zabrać portfel pasażerce autobusu, musi najpierw wyjąć go z jej torebki i dopiero jeżeli to uczyni będzie mogła nim dysponować bezprawnie. Taka osoba będzie wtedy złodziejem i popełni kradzież.

Jeżeli natomiast miałaby miejsce taka sytuacja, że dana osoba (X) pożyczyła od drugiej (Y) jakąś rzecz (np. książkę), to wówczas X będzie w legalnym posiadaniu książki. Jeżeli jednak nie odda jej w terminie z rozmysłem i będzie ją trzymała bezprawnie to jej czyn będzie stanowił przywłaszczenie mienia.

Taka sama sytuacja (przewłaszczenia) może mieć miejsce w przypadku małżonków, tj. żona (lub mąż) może przywłaszczyć rzecz należącą do wspólnego majątku małżeńskiego, czyli bezprawnie ją traktować wyłącznie jak swoją  z zamiarem pozbawienia władztwa drugiego małżonka.

Zobacz również: Jaka sankcja za kradzież i przywłaszczenie rzeczy

Odpowiedzialność za wykroczenie

Odnośnie problematyki odpowiedzialności za kradzież lub przywłaszczenie należy wskazać na to, że przepis ujmuje nie tylko samo popełnienie kradzieży (lub przywłaszczenia), ale również i usiłowanie dokonania tego czynu, czyli zachowania zmierzające bezpośrednio do dokonania czynu,który jednak nie następuje.

Należy dodatkowo wskazać, że ustawodawca zdecydował również o penalizacji osób, które pomagają w popełnieniu tego wykroczenia i tych, które do jego popełnienia podżegają.

Jeżeli A celowo zasłania B w supermarkecie, podczas gdy ten chowa towary do plecaka w celu kradzieży i zostaną oni złapani na bramce sklepu, to A odpowiada za pomocnictwo w usiłowaniu kradzieży, a B odpowiada za usiłowanie kradzieży.

Kodeks wykroczeń przewiduje konstrukcję umożliwiającą pokrzywdzonemu odzyskanie skradzionej rzeczy (czyli jej zwrot w ramach naprawienia szkody) lub odzyskanie równowartości skradzionej rzeczy, jeżeli zwrot rzeczy nie nastąpił (przy czym jest to fakultatywne, czyli zależne od decyzji sądu).

Podstawa prawna: art. 119 kodeksu wykroczeń.

Zobacz serwis: Charakterystyka wykroczeń