Czy można dokonać potrącenia komorniczego z odszkodowania wypłacanego z tytułu umowy o zakazie konkurencji?

W związku z tym wypłaca­my pracownikowi odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia. Czas trwania tej umowy został określony na 12 miesięcy. Kilka dni po rozwiązaniu umowy o pracę otrzymaliśmy za­wiadomienie od komornika o niespłaconym kredycie na mieszkanie przez tego pracownika. Komornik żąda podania danych dotyczących zatrudnienia byłego pracownika. Czy musimy odpowiadać na pismo komornika, skoro pracownik nie jest już u nas zatrudniony? Tytuł egzekucyjny dotyczy wyłącznie wy­nagrodzenia za pracę. Czy w takim przypadku odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji podlega zajęciu? Czy całość odszkodowania może być potrącona na poczet zajęcia komorniczego?

Powinni Państwo niezwłocznie powiadomić komornika sądowego o ustaniu zatrudnienia pracownika, a także o wypłacie odszkodowania z tytułu zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej. Ponieważ jednak tytuł egzekucyjny dotyczy zajęcia wynagrodzenia za pracę, to nie mogą Państwo obecnie potrą­cić należności na rzecz niespłaconego kredytu z odszkodowania. Dopiero po otrzymaniu informacji od Państwa komornik będzie mógł wystawić nowe zajęcie obejmujące oprócz wynagrodzenia również inne wierzytelności. Wówczas będą Państwo mogli potrącić odpowiednią kwotę lub całość odszkodowania na poczet spłaty zadłużenia.

Zobacz serwis: Sprawy rodzinne

Pracodawca ma wobec komornika sądowego jako organu egzekucyjnego określone obowiązki in­formacyjne. Jednym z nich jest przedstawienie komornikowi pisemnego oświadczenia zawierającego informację o tym, że z pracownikiem (dłużnikiem) został rozwiązany stosunek pracy, wraz z podaniem daty tego zdarzenia. Ponadto należy powiadomić komornika, że z byłym pracownikiem została zawarta umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, na podstawie art. 101² Kodeksu pracy, oraz że jest wypłacane z tego tytułu odszkodowanie. Na podstawie uzyskanych od pracodawcy informacji komor­nik będzie mógł wystawić nowe zajęcie, obejmujące poza wynagrodzeniem również inne wierzytelności wypłacane byłemu pracownikowi-dłużnikowi. Odszkodowanie wypłacane byłemu pracownikowi z tytułu trwania umowy lojalnościowej nie jest bowiem wynagrodzeniem ze stosunku pracy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 29 czerwca 2005 r. (II PK 345/04):

(...) klauzula konkurencyjna (art. 101² k.p.) nie stanowi części umowy o pracę, zaś odszkodowanie wynikające z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie jest wynagrodze­niem za pracę (art. 78 k.p.) i nie podlega ochronie przewidzianej dla tego wynagrodzenia (...).

W związku z powyższym, do czasu gdy dysponują Państwo wyłącznie zajęciem wynagrodzenia za pracę, nie można dokonać potrącenia odszkodowania na rzecz wierzyciela i należy przekazywać odszko­dowanie z tytułu zakazu konkurencji byłemu pracownikowi. Dopiero gdy otrzymają Państwo od komor­nika nowe zajęcie, obejmujące poza wynagrodzeniem za pracę również inne wierzytelności, będą mieli Państwo podstawę do przekazywania odszkodowania na poczet spłaty zaległego kredytu byłego pra­cownika. Odszkodowanie takie nie podlega bowiem ochronie przed potrąceniami wynikającej z Kodeksu pracy. Nie jest też wyłączone spod egzekucji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Zobacz serwis: Zarobki

Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest zwolnione ze składek ZUS. Nie jest natomiast zwolnione z podatku. Stanowi ono bowiem przychód ze stosunku pracy i mimo ustania stosunku pracy Państwo jako pracodawca nadal wykonują obowiązki płatnika polegające na pobraniu i odprowadzeniu zaliczki na podatek od dokonywanych wypłat.

Po obliczeniu i pobraniu kwoty zaliczki na podatek dochodowy należnej od sumy odszkodowania będą Państwo musieli przekazać odszkodowanie komornikowi na poczet spłaty zadłużenia byłego pracownika.

Umowa lojalnościowa obowiązuje przez 12 miesięcy od ustania zatrudnienia. W okresie ostatnich 12 mie­sięcy pracy wynagrodzenie pracownika wyniosło łącznie 93 600 zł (płaca miesięczna 7800 zł). Odszkodo­wanie dla byłego pracownika wynosi 23 400 zł, co stanowi 25% łącznego wynagrodzenia. Strony umówiły się, że odszkodowanie będzie wypłacane miesięcznie po 1950 zł. Były pracodawca otrzymał zajęcie komornicze innych wierzytelności. Miesięczna zaliczka na podatek wynosi:

• 1950 zł - 111,25 zł = 1838,75 zł, po zaokrągleniu 1839 zł - podstawa opodatkowania,
• 1839 zł x 18% = 331,02 zł, po zaokrągleniu 331 zł - zaliczka należna do urzędu skarbowego. Do wypłaty: 1950 zł - 331 zł = 1619 zł.

Cała ta kwota, tj. 1619 zł, podlega zajęciu komorniczemu.

Podstawa prawna:

• art. 101² ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1662
• art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. z 2012 r., poz. 361; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1863
• art. 881, art. 882, art. 884 i art. 886 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 101; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 4
• § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad usta­lania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - Dz.U. Nr 161, poz. 1106; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1967