Senior, Prawa konsumenta

W stosunku do część emerytów, a szczególnie emerytów pobierających polską emeryturę, od 1 listopada 2025 r. obowiązują nowe zasady i opłaty. W stosunku do tych, którzy korzystają z OZZ będzie pobierana opłata 15 zł dziennie, co w lutym 2026 zł da niemałą sumę, bo 15 x 28 dni = 420 zł miesięcznie, za luty2025 r., w innych miesiącach będzie to odpowiednio 450 zł itd. Ustawa jest w mocy, Prezydent ją podpisał, a sprzeciw emerytów nie maleje, zresztą podobnie jak wielu organizacji, które wypowiadały się w tej kwestii. W debacie opinii publicznej, w Internecie już pojawiają się pierwsze krytyczne jak i aprobujące głosy co do nowych regulacji.

Uwaga aktualizacja na dzień 16 stycznia 2026: obecnie część seniorów dostaje co miesiąc 350 zł w postaci dodatku, ale nie każdy ma do niego prawo – trzeba spełnić warunek wieku. Ważne jest też to, że w takiej kwocie ten dodatek jest zagwarantowany tylko do końca lutego 2026 r. W miarę jak zbliża się ten termin, seniorzy coraz bardziej czują niepewność i czekają na lutowe ogłoszenie ZUS. W nim mają zostać ujawnione wszystkie kluczowe informacje: od nowej minimalnej emerytury i renty, przez dodatek pielęgnacyjny i dla zupełnych sierot, aż po limity kwot, które nie mogą zostać potracone lub zajęte w ramach egzekucji. Głównym pytaniem, które nurtuje emerytów, brzmi: jak będzie wyglądało wszystko od 1 marca 2026 roku? Możemy uspokoić – dodatek z pewnością nie zniknie. A co więcej, jego wysokość najprawdopodobniej wzrośnie! To wiadomość na korzyść wszystkich, którzy mają do niego prawo.

Od wejścia w życie przepisów, które pozwalają łączyć wypłatę własnego świadczenia z rentą rodzinną po zmarłym małżonku, z renty wdowiej skorzystało już ponad milion osób.

W dniu 21 listopada br. w Sejmie odbyło się I czytanie przyjętego przez rząd projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, który – według informacji przekazanej przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Łukasz Krasonia – czyni zadość wymaganiom Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Jednocześnie jednak – całkowicie wyklucza on z zakresu wsparcia (tj. prawa do świadczenia w postaci asystencji osobistej) niepełnosprawnych seniorów, czyli osoby z niepełnosprawnościami powyżej 65 roku życia. Z ww. Konwencji wynika natomiast, że – państwa, będące stronami Konwencji, zobowiązane są do uznania równego prawa wszystkich osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie, nie wprowadzając żadnego ograniczenia ze względu na wiek osoby niepełnosprawnej. Kwestia ta, nie umknęła uwadze posłów.

Ferie zimowe w 2026 r. zbliżają się wielkimi krokami, a wraz z nimi – wzmożona aktywność turystyczna. Na zimowy wypoczynek – z dofinansowaniem od byłego pracodawcy lub ze środków PFRON, mogą liczyć również seniorzy. Jakie warunki muszą spełnić, aby otrzymać świadczenie i o jakich kwotach mowa?

Rząd przedstawił plan działań na nadchodzące miesiące, zawierający propozycje, które mogą mieć duży wpływ na życie Polaków. Nie wszystkie z tych obietnic są jednak jednoznaczne, a ich pełne znaczenie i potencjalne skutki pozostają niejasne. Pełen obraz rządowych zamierzeń jest bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Oto szczegóły.

Dla wielu emerytów i rencistów każdy miesiąc to coraz trudniejsze bilansowanie wydatków. Rosną opłaty za mieszkanie, energię, leki i podstawowe produkty, podczas gdy świadczenia nie nadążają za tempem podwyżek. W tej sytuacji szczególnie istotna jest wiadomość, że część seniorów może odzyskać pieniądze z urzędu skarbowego. Fiskus przygotowuje zwroty nadpłaconego podatku, a przelewy mają trafić do milionów osób pobierających świadczenia z ZUS.

Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na świadczenie mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.

Nowy program pomocy dla seniorów wkrótce ruszy, a wnioski będzie można składać już od 2025 roku. Celem świadczenia, na które wielu Polaków czekało od dawna, jest sfinansowanie usług opiekuńczych. Oto szczegóły na temat bonu senioralnego.

Społeczeństwo się starzeje, a polityka senioralna dopiero raczkuje. Kto powinien ponosić koszt pobytu mieszkańca w DPS? Przepisy jasno wskazują kolejność. Niestety regulacje te narażają samorządy na ogromne koszty, których nigdy nie mogą odzyskać, nawet jest pensjonariusz posiada duży majątek. Domagają się więc wprowadzenia zmian.

Dodatek pielęgnacyjny, to świadczenie, które przysługuje na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osobie uprawnionej do emerytury lub renty, która spełnia określone w ustawie kryterium wieku lub posiada orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

Rząd kończy prace nad trzema rozwiązaniami, które mają odmienić życie osób starszych w Polsce. Bon senioralny, najem senioralny oraz nowy program dziennych miejsc pobytu to kompleksowy pakiet wsparcia, który ma zapewnić seniorom bezpieczeństwo, lepsze warunki mieszkaniowe i codzienną opiekę. Minister Marzena Okła-Drewnowicz zapowiada, że to początek nowej jakości w polityce senioralnej – opartej na godności, aktywności i realnym wsparciu dla osób starszych oraz ich rodzin.

Nic nie wskazuje na to, by przyrost naturalny w Polsce w najbliższym czasie pozytywnie nas zaskoczył. To zaś oznacza, że uwaga rządzących musi skupić się na rozwoju polityki senioralnej. Jak planują poradzić sobie z tym wyzwaniem? Odpowiedzią będzie między innymi specjalny program z dużym budżetem.

Ogromny problem polskich seniorów: system opieki długoterminowej. Co dalej? Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała swój najnowszy, cykliczny raport „Health at a glance”, który stanowi kompleksową analizę systemów ochrony zdrowia w krajach członkowskich. W tegorocznej edycji dokumentu szczególny nacisk położono na kwestie związane ze zdrowiem osób starszych oraz kondycją systemów opieki długoterminowej. Niestety, dane dotyczące Polski pokazują że Polska nie tylko odstaje od średniej dla krajów rozwiniętych, ale w kluczowych obszarach znajduje się na szarym końcu stawki.

Rozszerzenie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (zwanego również świadczeniem „Mama 4+”) w taki sposób, aby przysługiwało ono również (w pełnej wysokości) rodzicom-seniorom, którzy wychowali co najmniej czworo dzieci i przysługuje im prawo do emerytury lub renty (nawet jeżeli przekracza ona kwotę najniższej emerytury) – stało się przedmiotem dezyderatu do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji, które miało miejsce w dniu 8 października 2025 r.

Każda osoba (nie tylko w wieku senioralnym), która posiada miejsce zamieszczania na terytorium Polski (ponieważ jest to jedyne kryterium udziału w programie) – na wypadek swojej śmierci, może zaoszczędzić rodzinie nawet kilkanaście tysięcy złotych kosztów związanych z pogrzebem. W ramach Programu Świadomej Donacji, który prowadzi wiele uczelni wyższych w całym kraju – uniwersytety biorą na siebie cały koszt pochowania zwłok i opieki nad grobem (niezależnie od dochodów beneficjenta programu, zwanego – donatorem). Na czym dokładnie polega program i w jaki sposób można skorzystać z tego świadczenia (w postaci bezpłatnego pogrzebu)?

Czy możliwe jest wsteczne 800 plus za lata opieki nie tylko dla rodziców-seniorów czy 50-latków, ale też rodzin zastępczych, opiekunów faktycznych, prawnych, dyrektorów domów pomocy społecznej? Komisja Sejmowa a analizująca petycję w niniejszej sprawie - wskazała na ważne aspekty tego pomysłu. Czy świadczenie mogłoby zawierać aż tak szeroki zakres podmiotowy?

Koniec roku to moment, w którym oszuści działają bardziej intensywnie. W tym okresie często bazują na informacjach o tym, że od nowego roku ma nastąpić zmiana przepisów, w związku z którą na obywateli zostaną nałożone nowe obowiązki. Warto więc być na bieżąco z planowanymi zmianami prawa i odpowiednio reagować oraz ostrzec seniorów.

Choć często mówi się o niskich emeryturach i trudnej sytuacji osób starszych, najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują zupełnie inny obraz: to właśnie seniorzy ratują dziś budżety gospodarstw domowych. Aż 87,4 proc. z nich nie ma żadnych długów, wydatki planują rozważnie, a z rachunkami radzą sobie lepiej niż młodsze pokolenia. Ich finansowa odpowiedzialność i życiowe doświadczenie sprawiają, że w wielu rodzinach to właśnie oni stanowią niewidzialny filar stabilności.

Uwaga: jest opinia prawna dotycząca petycji nr BKSP-155-X-539/25 w sprawie przyznania „dodatków pieniężnych 800+ dla emerytów za wychowanie dzieci” z dnia 15 września 2025 r. Chodzi o 800 plus dla seniorów czy nawet 50. latków: za każde wychowane i pracujące dziecko, które płaci podatki w Polsce. Czy wejdzie? Wciąż podnoszony jest postulat wprowadzenia świadczenia „800 plus” dla seniorów i 50 latków, przysługującego za każde wychowane i obecnie pracujące dziecko płacące podatki w Polsce, powraca do dyskusji publicznej i wywołuje silne emocje oraz pytania o sprawiedliwość międzypokoleniową. Propozycji rozwiązania jest wiele: stałe miesięczne świadczenie, jednorazowa wypłata, płatność w ratach zaległych świadczeń. Ale czy wszystko to się ziści - pytają emeryci? Najpierw wszystko w rękach komisji sejmowej ds. petycji.

W dniu 9 października 2025 r. w Sejmie odbywa się I czytanie rządowego projektu ustawy budżetowej na 2026 r. (druk sejmowy nr 1749). Wiemy już, ile środków rząd zamierza przeznaczyć na świadczenia dla emerytów i rencistów w nadchodzącym roku, na jakie podwyżki mogą liczyć i jakie nowe świadczenia będą wypłacane seniorom.

W celu przeciwdziałania zjawisku ubóstwa energetycznego oraz w odpowiedzi na znaczący wzrost kosztów ogrzewania systemowego, ustawodawca uchwalił ustawę z dnia 30 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej. Nowe regulacje mają na celu wsparcie gospodarstw domowych o najniższych dochodach, szczególnie dotkniętych podwyżkami cen energii cieplnej, które w niektórych przypadkach sięgają 80–90%. Jednocześnie ustawodawca powierzył realizację zadań związanych z przyjmowaniem i obsługą wniosków o przyznanie bonu ciepłowniczego jednostkom samorządu terytorialnego – gminom.

Nowy program najmu senioralnego ma wyjść naprzeciw problemom osób starszych, które są właścicielami mieszkań (lub posiadaczami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego), ale mieszkania te nie są dostosowane do ich potrzeb, uniemożliwiając im lub znacznie utrudniając samodzielne funkcjonowanie. Taki stan rzeczy, spowodowany barierami architektonicznymi, nierzadko kończy się umieszczeniem seniora w domu pomocy społecznej (DPS-ie). Aby temu przeciwdziałać – rząd, 12 września 2025 r., opublikował projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przewidujący nowy rodzaj wsparcia dla osób starszych w zakresie poprawy ich warunków mieszkaniowych.

Nowa ustawa wprowadzająca umowy najmu senioralnego lokalu to prawdziwa rewolucja dla starszych mieszkańców Polski. Już od 1 stycznia 2026 roku seniorzy mieszkający powyżej trzeciego piętra bez windy będą mogli zamienić swoje mieszkania na lokale dostosowane do ich potrzeb – bez konieczności spełniania kryteriów dochodowych. Projekt wprost rozwiązuje problem tzw. „więźniów czwartego piętra” i daje gminom narzędzia do elastycznego zarządzania mieszkaniowym zasobem, poprawiając jakość życia milionów osób starszych w całym kraju.

Pani Jadwiga przekazała wnuczce dom w zamian za opiekę. Ta go sprzedała – razem z zamieszkującą seniorką. Niewielu wie, że to możliwe. Co wtedy z obowiązkami? Czy nowy właściciel musi zapewnić opiekę? Prawniczka wyjaśnia, jak działa prawo dożywocia i czego się wystrzegać.