Kategorie

Surogacja w prawie ukraińskim - czy macierzyństwo zastępcze jest dopuszczalne?

Anna Doboszczak
Kancelaria Kacprzak Kowalak i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni
Kancelaria kieruje swoje usługi zarówno do małych i średnich przedsiębiorców, jak i do osób fizycznych
Surogacja - jak reguluje ją prawo ukraińskie?/Fot. Fotolia
Surogacja - jak reguluje ją prawo ukraińskie?/Fot. Fotolia
Prawo polskie nie reguluje kwestii surogacji, a wybór matki zastępczej z Ukrainy staje się coraz popularniejszy. Czy prawo ukraińskie dopuszcza takie rozwiązanie?

Dopuszczalność surogacji w prawie ukraińskim

Według danych WHO problem bezpłodności dotyka w chwili obecnej co piątą parę. Dla wielu małżeństw surogacja jest jedyną możliwością posiadania dziecka. Mimo, że wskazana metoda nie jest bardzo popularna, stała się ona przedmiotem wielu dyskusji nie tylko w środowisku lekarzy – ale co może dziwić również wśród prawników.

Polecamy: Zatrudnianie cudzoziemców po zmianach w 2018 r

Jedną z przyczyn czasem zagorzałych dyskusji jest niedoskonałość regulacji prawnych w tym zakresie. W chwili obecnej prawo polskie nie reguluje tej kwestii tym samym również polscy obywatele szukają możliwości skorzystania z usług matki zastępczej zagranicami. Ostatnio coraz popularniejszym kierunkiem w tym zakresie stała się Ukraina.

Aktami normatywnymi regulującymi kwestię macierzyństwa zastępczego na Ukrainie są:

  • Kodeks Rodzinny Ukrainy;
  • ustawa „Podstawy ustawodawstwa Ukrainy w sprawie opieki zdrowotnej”
  • Zarządzenie Ministerstwa Sprawiedliwości „W sprawie zatwierdzenia państwowej rejestracji urzędników służby cywilnej na Ukrainie”
  • Rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia „W sprawie zatwierdzenia procedury stosowania wspomaganych technologii reprodukcyjnych na Ukrainie”

Art. 278 ust. 7 Kodeksu Cywilnego Ukrainy stanowi: dorosła kobieta lub mężczyzna mają prawo do uczestniczenia w programach technologii reprodukcyjnych zgodnie z trybem i warunkami ustanowionymi przez prawo.  Ponadto zgodnie z treścią art. 290 ust 1. Pełnoletnia osoba ma prawo być dawcą komórek rozrodczych.

Ukraiński ustawodawca nie podaje definicji matki zastępczej (surogatki) w żadnym z aktów normatywnych.  Jeśli chodzi o definicję matki zastępczej proponowaną przez WHO to jest to: „Kobieta, której ciąża nastąpiła w wyniku zapłodnienia oocytów należących do strony trzeciej, plemników należących do strony trzeciej.”

Jeśli chodzi o aspekt prawny tej kwestii, macierzyństwo zastępcze można uznać za usługę polegającą na urodzeniu dziecka przez matkę zastępczą (surogatkę) i przekazanie go klientowi.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia „W sprawie zatwierdzenia procedury stosowania wspomaganych technologii reprodukcyjnych na Ukrainie” aby zastosować wspomaganą technikę reprodukcji należy przedłożyć:

– dokumenty kierujące parę do programu macierzyństwa zastępczego

– małżeństwo albo jeden z małżonków powinien mieć związek genetyczny z dzieckiem

– matka zastępcza (surogatka) nie powinna mieć związku genetycznego z dzieckiem

– dozwolone jest noszenie ciąży przez bliskich krewnych przyszłych rodziców

Ponadto matka zastępcza musi podpisać dobrowolne oświadczenie w którym stwierdza, że :

– jest gotowa zostać matką zastępczą

– powiadomiła szpital o stanie zdrowia, chorobach wenerycznych, psychicznych, i innych chorobach w rodzinie

– została uświadomiona, że w trakcie procedury mogą wystąpić powikłania w związku z przyjmowaniem leków

– jest świadoma konsekwencji prawnych udziału w macierzyństwie zastępczym, w tym między innymi zna treść art. 123 Kodeksu Rodzinnego Ukrainy.

Artykuł 123. Ukraińskiego Kodeksu Rodzinnego stanowi:

W przypadku urodzenia przez żonę dziecka poczętego w wyniku zastosowania procedury medycznie wspomaganej prokreacji (dosłownie: technik prokreacyjnych) zrealizowanej za pisemną zgodą jej męża, jest on uznawany (zapisany) jako ojciec dziecka.

W przypadku przeniesienia do organizmu innej kobiety zarodka człowieka poczętego przez małżonków (mężczyznę i kobietę) w wyniku zastosowania procedury medycznie wspomaganej prokreacji (dosłownie: technik prokreacji) rodzicami dziecka są małżonkowie.

Małżonków uznaje się za rodziców dziecka, urodzonego przez kobietę po przeniesieniu do jej organizmu zarodka (embrionu) człowieka poczętego przez jej męża i inną kobietą w wyniku zastosowania technik prokreacji.

Pary korzystające z tej metody wspomaganego rozrodu, Ukraińscy lekarze i prawnicy wskazują, że w kwestii macierzyństwa zastępczego (surogacji) – konieczne jest wprowadzenie nowych regulacji, tj. osobnego aktu normatywnego, który ustanawiałby porządek i tryb zastosowania danej techniki wspomaganego rozrodu a także ujednolicił terminologię w tym zakresie.

Ukraińskie ustawodawstwo ma wiele niedoskonałości, gdy mowa o macierzyństwie zastępczym (surogacji). Brak jest chociażby normy, która stanowiłaby o konieczności uzyskania opinii psychologa jako warunku udziału pary i matki zastępczej (surogatki) w programie wspomaganych technik rozrodu.

Ponadto ustawodawca nie przewidział ryzyka wiążącego się z macierzyństwem zastępczym (surogacją). Brak jest w ukraińskim ustawodawstwie regulacji w przypadku gdy:

  • Dziecko rodzi się z wadami genetycznymi
  • Małżeństwo rozwiodło się w trakcie ciąży surogatki
  • Śmierci jednego lub obojga rodziców w trakcie trwania ciąży surogatki

Ostatni przypadek jest najtrudniejszy i najbardziej doniosły w związku z czym regulacja w tym zakresie powinna być przeprowadzona niezwłocznie.

Pewnym rozwiązaniem może być dobrze skonstruowana umowa między stronami tj. przyszłymi rodzicami a matką zastępczą – surogatką. To właśnie postanowienia przedmiotowej umowy mogą uchronić każdą ze stron przed konsekwencjami, przypadkami – których nie przewidział ukraiński ustawodawca.

W dobie rosnącej bezpłodności wśród małżeństw, regulacje techniki prokreacji jaką jest macierzyństwo zastępcze są niezbędne. Niestety polskie ustawodawstwo nie przewiduje możliwości przystąpienia do programu macierzyństwa zastępczego, a surogacja nie jest prawnie uregulowana w związku z czym polskie małżeństwa nie mogą korzystać z pomocy matki – surogatki.

Mając na uwadze powyższe, zdarzają się przypadki w których Polscy obywatele podpisują umowy o surogację z obywatelkami Ukrainy. Regulacje w tym zakresie są jednak bardzo złożone i wymagałyby: szerokiej analizy i wykładni prawa zarówno polskiego, ukraińskiego jak i ratyfikowanych umów zawartych między dwoma państwami, w osobnym artykule.

Polecamy serwis: Dziecko i prawo

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Brak maseczki i uniewinnienie. Utrwalona linia orzecznicza?

    Brak maseczki w miejscu publicznym skutkował dla obywatela grzywną. RPO podkreśla, iż SN uwzględnił kasację wobec utrwalonej linii orzeczniczej.

    Obostrzenia na październik 2021 r.

    Obostrzenia na październik 2021 r. zawarto w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów. Aktualne obostrzenia mają zostać przedłużone do 31 października.

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.