REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Jakie uprawnienia ma kobieta w ciąży

Kobieta w ciązy w pracy/ Fot. Fotolia
Kobieta w ciązy w pracy/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Prawo pracy w sposób szczególny traktuje kobietę w ciąży. Przykładami specjalnego traktowania jest m.in. zakaz rozwiązania stosunku pracy, czy urlop macierzyński.

Uwagi ogólne

REKLAMA

Na początku należy podkreślić, że przepisy kodeksu pracy odnoszące się do ochrony kobiet-pracownic mają w zasadzie zastosowanie wobec tych kobiet, które świadczą pracę w ramach stosunku pracy. Nie mają natomiast zastosowania w przypadku świadczenia pracy przez kobiety na podstawie innego tytułu prawnego, jak np.: umowy zlecenia, umowy o dzieło czy innej umowy cywilnoprawnej. Natomiast w dużym zakresie mają zastosowanie do kobiet świadczących pracę chałupniczą (nakładczą).

Uprawnienia te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to że naruszenie ich przez pracodawcę pociąga za sobą jego odpowiedzialność wykroczeniową przeciwko prawom pracownika zagrożoną karą grzywny do 5000 zł, a ponadto może on ponieść z tego tytułu także odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych.

Poszczególne uprawnienia

Część uprawnienia, o których tu mówimy kobieta nabywa już będąc w ciąży, natomiast część przysługuje dopiero po urodzeniu się dziecka. Wśród tych ostatnich uprawnień możemy wyróżnić takie, które przysługują nie tylko kobietom, ale także mężczyznom.

Ochrona zatrudnienia

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacja, gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę.

Należy jednak podkreślić, że ochroną tą nie są objęte pracownice w okresie próbnym nie przekraczającym jednego miesiąca. Natomiast umowy o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający miesiąc, które uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulegają przedłużeniu do dnia porodu. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić jedynie w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest wówczas zobowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę.

Zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej

Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej. Bez jej zgody nie wolno jej także delegować poza stałe miejsce pracy ani zatrudniać w przerywanym systemie czasu pracy. Natomiast pracownika (czyli uprawnienie to przysługuje zarówno kobiecie jak i mężczyźnie) opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w przerywanym systemie czasu pracy, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.

Zobacz również: Kiedy pracownica w ciąży może zwolnić się na badania lekarskie w czasie pracy

Obowiązek zmiany warunków pracy

REKLAMA

Pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej jest obowiązany na okres jej ciąży zmienić rozkład czasu pracy w sposób umożliwiający wykonywanie pracy poza porą nocną, a jeżeli jest to niemożliwe lub niecelowe, przenieść pracownicę do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej. W razie braku takich możliwości pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Ponadto pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, również zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Pracownice w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowują prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

Zobacz również:

Prawo do urlopu macierzyńskiego

Pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:

  • 18 tygodni przy pierwszym porodzie,
  • 20 tygodni przy każdym następnym porodzie,
  • 28 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego mogą przypadać przed przewidywaną datą porodu, w takiej sytuacji po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem aż do jego wyczerpania. Jednakże  pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu. W takim przypadku niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego udziela się pracownikowi-ojcu wychowującemu dziecko, na jego pisemny wniosek.

Przez tydzień urlopu macierzyńskiego rozumiemy 7 dni kalendarzowych. W przypadku niewykorzystania przez pracownicę urlopu przed przewidywaną datą porodu za pierwszy dzień urlopu macierzyńskiego uznawany jest dzień porodu.

Za czas urlopu macierzyńskiego kobiecie przysługuje zasiłek macierzyński.

Prawo zwolnień od pracy na badania lekarskie

Pracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Prawo do urlopu wychowawczego

Pracownikowi (a więc zarówno kobiecie jak i mężczyźnie) zatrudnionemu co najmniej 6 miesięcy przysługuje prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.

Rodzice dziecka spełniający warunki do korzystania z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie korzystać z takiego urlopu przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Urlop wychowawczy udziela się na wniosek pracownika i może być wykorzystany maksymalnie w czterech częściach.

W okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę.

Jedynie w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę, a także w przypadku gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Po zakończeniu urlopu wychowawczego pracodawca obowiązany jest dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku lub na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu, lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem.

Prawo do przerwy w pracy na karmienie

Pracownicy karmiącej dziecko piersią przysługuje prawo do dwóch 30 minutowych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Na wniosek pracownicy przerwy na karmienie mogą być udzielane łącznie.

Natomiast jeżeli pracownica zatrudniona jest przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie jej nie przysługują, zaś w sytuacji gdy czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa.

Prawo do zwolnienia od pracy na opiekę

Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Zobacz również serwis: Prawa pacjenta

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Od 1 lipca 2024 r. nie założysz zbiórki charytatywnej na Facebooku i Instagramie. Jak sobie poradzić?

Od 1 lipca 2024 r. Facebook i Instagram przestaną umożliwiać zakładanie zbiórek charytatywnych. Będą za to kierowały użytkowników do zewnętrznych serwisów ze zbiórkami. W praktyce oznacza, że organizacje powinny obecnie przenosić swoje zrzutki na serwisy crowdfundingowe takie jak Pomagam.pl. W tym wyzwaniu jest ogromna szansa dla organizacji pozarządowych na rozwój profesjonalnych działań crowdfundingowych. Sprawdź, jak przygotować się na nadchodzące zmiany.

Świadczenie wspierające – terminy wypłat, punktacja

Kiedy jest termin wypłaty świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych z ZUS? Ile wynosi świadczenie wspierające? Jaka jest punktacja?

Ulga podatkowa na zakup telefonu i koszt abonamentu? Organy podatkowe potwierdzają, że tak. Sprawdź, kto skorzysta.

Ulga podatkowa na zakup telefonu i koszt abonamentu? Organy podatkowe potwierdzają, że tak. Rozwój nauki i techniki powoduje, że urządzenia, które dotychczas nie były wykorzystywane w rehabilitacji, obecnie ułatwiają czynności życiowe osób niepełnosprawnych i mogą być rozliczane w ramach ulgi rehabilitacyjnej.

Kawa z INFORLEX: Sygnaliści – obowiązki i kary dla pracodawców – zapraszamy na bezpłatne spotkanie online

Zapraszamy na bezpłatne spotkanie online z cyklu kawa z INFORLEX, które odbędzie się 2 lipca 2024 r. Tematem spotkania będzie omówienie obowiązków i kar dla pracodawców w zakresie ustawy o sygnalistach. Dla uczestników przewidziany jest prezent!

REKLAMA

Darmowe zajęcia w wakacje 2024. To oni otrzymali granty na ich organizację. Sprawdź, gdzie zapisać dziecko w twojej okolicy.

Już niedługo w wielu miejscach w Polsce ruszą darmowe zajęcia wakacyjne 2024. Sto podmiotów otrzymało granty na ich organizację. Sprawdź, gdzie zapisać dziecko w twojej okolicy.

Sześciodniowy tydzień pracy od 1 lipca 2024 r. Ten sektor idzie pod prąd

Od 1 lipca w sektorze prywatnym wprowadzony zostanie sześciodniowy tydzień pracy, który obejmuje 48 godzin. Nowe przepisy nie dotyczą pracowników branży gastronomicznej i turystycznej. Wybrane zakłady produkcyjne, przemysłowe oraz firmy świadczące usługi całodobowo mogą wydłużać tydzień pracy poza pięć dni.

Zmiany w Kodeksie pracy już niedługo. Zdrowie pracowników priorytetem. Art. 222 Kodeksu pracy do zmiany

Nowelizacja Kodeksu pracy o substancjach reprotoksycznych ma już podpis prezydenta Andrzeja Dudy. Chodzi o dostosowanie polskiego prawa do przepisów UE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem czynnikami rakotwórczymi lub mutagenami podczas pracy w celu ochrony przed substancjami reprotoksycznymi, które wpływają negatywnie na rozrodczość kobiet i mężczyzn.

Ustawa o ochronie sygnalistów w Dzienniku Ustaw. Kiedy wejdzie w życie?

Ustawa o ochronie sygnalistów została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy i kogo dotyczą? Kim jest sygnalista?

REKLAMA

Likwidacja abonamentu RTV już przesądzona. Ale od kiedy? Nowa ustawa medialna nie wejdzie (raczej) w życie przed 2025 rokiem

Likwidacja abonamentu RTV jest jednym z kluczowych założeń nowej ustawy medialnej, której założenia zostały poddane konsultacjom od 24 czerwca 2024 r. Głównym celem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i nowej ustawy medialnej jest wdrożenie Europejskiego Aktu o Wolności Mediów do polskiego porządku prawnego, reforma KRRiT, zmiana zasad powoływania władz w spółkach medialnych i finansowania mediów publicznych. Nowa ustawa obejmie też przepisy regulujące zasady koncentracji na rynku medialnym oraz działalności jednostek samorządu terytorialnego na rynku mediów lokalnych. Uwagi do przygotowanych założeń będzie można zgłaszać do 23 września br. Natomiast sam projekt nowej ustawy ma być gotowy pod koniec 2024 roku. Widać więc wyraźnie, że najprawdopodobniej jeszcze w 2025 roku będziemy musieli płacić abonament rtv wg dotychczasowych zasad.

Bez wizy do Chin do 15 dni od 1 lipca 2024 r. Wystarczy polski paszport

Rząd Chin zdecydował o jednostronnym zniesieniu wiz krótkoterminowych dla obywateli Polski. O decyzji poinformowano w 24 czerwca 2024 r. po spotkaniu prezydenta Andrzeja Dudy z przywódcą ChRL Xi Jinpingiem w Pekinie. Ruch bezwizowy dla obywateli Polski, umożliwiającej wjazd i pobyt na terytorium ChRL do 15 dni, będzie obowiązywał od 1 lipca bieżącego roku do końca 2025 roku - poinformowała 25 czerwca 2024 r. rzeczniczka chińskiego MSZ Mao Ning podczas briefingu prasowego.

REKLAMA