REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Uprowadzenie dziecka przez rodzica

Fundacja ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych
dziecko, uprowadzenie dziecka /fot. Fotolia
dziecko, uprowadzenie dziecka /fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jak wynika z doświadczeń Fundacji ItAKA i w związku z faktem coraz powszechniej występującego zjawiska porwań rodzicielskich, uprowadzenie osoby małoletniej przez jednego z rodziców może nosić znamiona przestępstwa wskazanego w art. 211 kodeksu karnego.

Przestępstwo z art. 211 Kodeksu karnego

Artykuł ten mówi, że kto – wbrew woli osoby powołanej do opieki lub nadzoru – uprowadza lub zatrzymuje małoletniego poniżej 15 lat albo osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

REKLAMA

REKLAMA

Jak bezpośrednio wynika z przepisu czyn zabroniony polega na czynności uprowadzenia dziecka lub czynności jego zatrzymywania, przy czym należy podkreślić, że przepis odnosi się bezpośrednio do naruszania praw m.in. rodzica (osoba powołana do opieki lub nadzoru) przez osobę uprowadzającą. Zatem do dokonania przestępstwa z omawianego artykułu nie jest konieczne naruszenie dobra osoby podopiecznej. Możliwe jest przy tym wyłączenie bezprawności takiego czynu, gdy wystąpią okoliczności wskazujące na jego znikomą szkodliwość społeczną (np. gdy ojciec dziecka korzystając z prawa do kontaktu, zatrzyma je nieznacznie dłużej niż zostało to uzgodnione z matką).

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Rozstrzyganie, czy w danych okolicznościach doszło do popełnienia przestępstwa z art. 211 kodeksu karnego jest w polskiej doktrynie i orzecznictwie silnie związane z zakresem praw przysługujących jednemu i drugiemu rodzicowi, o czym będzie mowa w kolejnym rozdziale.

REKLAMA

Przestępstwo  z  art.  211  kodeksu  karnego  jest  przestępstwem publicznoskargowym  (ściganym z urzędu), co oznacza, że policja lub prokuratura – po uzyskaniu wiarygodnych informacji uzasadniających przyjęcie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa – wszczyna dochodzenie lub śledztwo. Należy przy tym podkreślić, że w postępowaniu przed sądem pokrzywdzony może stać się stroną m.in. jeśli wystąpi w roli oskarżyciela posiłkowego. Rola ta pozwoli mu na uczestniczenie w sprawie w szerszym zakresie, niż gdyby występował jedynie w roli pokrzywdzonego. Warto zatem zadbać, aby na odpowiednim etapie postępowania zgłosić stosowne oświadczenie o przystąpieniu do procesu i woli działania w nim obok prokuratora.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W przypadku, gdy odmówiono wszczęcia śledztwa lub dochodzenia lub gdy umorzono postępowanie, pokrzywdzonemu rodzicowi przysługuje zażalenie na odmowę – wnoszone do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd ten może uchylić albo utrzymać w mocy postanowienie prokuratora. Jeśli sąd uchyli postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia albo postanowienie o umorzeniu tych postępowań, wskazuje powody uchylenia oraz – w razie potrzeby – okoliczności, które należy wyjaśnić i czynności, które należy przeprowadzić.

Wskazania te są dla prokuratora wiążące. Sąd nie może jednak nakazać prokuratorowi wniesienia aktu oskarżenia.

Jeśli prokurator nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje postanowienie o umorzeniu śledztwa lub dochodzenia bądź postanowienie o odmowie wszczęcia tych postępowań. W takiej sytuacji pokrzywdzony może wnieść akt oskarżenia. Akt oskarżenia wnoszony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata.

Zobacz również: Odebranie dziecka - jak i kiedy?

Orzecznictwo i doktryna dotyczące art. 211 Kodeksu karnego

Jak wspomniano w poprzednim rozdziale – to, jaka wiązka praw przysługuje rodzicowi względem dziecka zdaje się determinować rozstrzygnięcie, czy w danym przypadku doszło do popełnienia przestępstwa, czy nie.

Analizowane orzeczenia Sądu Najwyższego zdają się jednoznacznie wskazywać, że – choć przepis wprost tego nie określa – sprawcą czynu zabronionego określonego w treści art. 211 kodeksu karnego może być jedynie taki rodzic, którego władza rodzicielska została ograniczona lub zawieszona, bądź który został tej władzy pozbawiony. W przypadku możliwości popełnienia wskazanego czynu przez rodzica, któremu przysługuje pełnia władzy rodzicielskiej pojawiające się w doktrynie stanowiska wskazują, że do popełnienia przestępstwa nie dochodzi.

Mając na uwadze fakt, że decyzja dotycząca miejsca pobytu dziecka – należąc do istotnych spraw dziecka – powinna zapaść w wyniku porozumienia rodziców, a nie samowolnego działania jednego z nich, interpretacja art. 211 kodeksu karnego wydaje się nazbyt zawężająca.

Stanowisko przyjęte w orzecznictwie oraz doktrynie jest tym bardziej niezrozumiałe, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat nie uległo ono istotnej modyfikacji, pod- czas gdy warunki społeczne (w tym sytuacja rodziny oraz swoboda przemieszczania się) istniejące w Polsce uległy olbrzymim przemianom. Trudno bowiem znaleźć logiczne uzasadnienie tego że, mimo iż prawa jednego z rodziców są łamane, a dziecko w wyniku powstałej sytuacji – będąc pozbawione możliwości kontaktu z drugim rodzicem – często ponosi znaczny uszczerbek na zdrowiu i dobrostanie psychicznym, policja i prokuratura odmawiają pomocy, a orzeczenia sądów są niekorzystne dla strony pokrzywdzonej zaistniałym stanem rzeczy.

Uprowadzenie dziecka przez rodzica w innych krajach europejskich

Analiza stanu prawnego w innych krajach europejskich pozwala stwierdzić, że w niektórych z nich uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka przez jednego z rodziców – wbrew woli drugiego – jest przestępstwem. Oznacza to, że bez względu na wiązkę przysługujących rodzicowi praw – jego samowolna decyzja o miejscu przebywania dziecka jest sankcjonowana w przepisach karnych. Istnieje też kilka systemów - podobnych do polskiego - gdzie przepisy nie uznają za przestępstwo uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka przez jednego z rodziców, gdy oboje posiadają pełnię władzy rodzicielskiej.

Polecamy serwis: Dziecko i prawo

Tekst pochodzi z poradnika Fundacji ITAKA "Kiedy rodzic porwał dziecko. Podstawowe informacje prawne", Warszawa 2012.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Żałoba narodowa po strzelaninie w Krakowie. Jakie zasady obowiązują?

Od północy w niedzielę rozpoczęła się dwudniowa żałoba narodowa ogłoszona po strzelaninie w Krakowie, w której zginęło sześć osób, a 16, w tym zamachowiec, zostało rannych.

Strzelanina w Krakowie. Prokurator wskazał, co świadkowie powinni zrobić z nagraniami

Dla dobra postępowania, filmy od świadków z momentu tego zdarzenia powinny trafiać najpierw do służb, a nie być rozpowszechniane w portalach społecznościowych – tak dr Piotr Kosmaty, prokurator, odniósł się w rozmowie z PAP do sobotnich zdarzeń w Krakowie.

Strzelanina w Krakowie. Ekspert wskazuje, jak zachować się w obliczu zagrożenia

Słysząc strzały, należy oddalić się od zagrożenia i ostrzegać innych, a jeśli ucieczka jest niemożliwa - szukać schronienia – przekazał ekspert ds. terroryzmu Andrzej Mroczek. Ocenił też, że służby w Krakowie szybko rozpoznały zagrożenie i właściwie na nie zareagowały.

Komisja Europejska: Polska bez obowiązku przyjmowania migrantów w 2027 r. Jak działa unijny pakt o migracji i azylu?

Polska najprawdopodobniej po raz kolejny znajdzie się w gronie państw zwolnionych z obowiązku przyjmowania migrantów oraz ponoszenia wkładów finansowych w ramach unijnego mechanizmu solidarnościowego. Taka zapowiedź Komisji Europejskiej połączona z błyskawicznym przyjęciem oficjalnego wniosku złożonego przez polski rząd, stanowi kluczowy element praktycznego stosowania Paktu o migracji i azylu. W przestrzeni publicznej pakt ten bywa często upraszczany i postrzegany jako pojedynczy akt prawny narzucający przymusową relokację nielegalnych migrantów, którzy dotarli do Europy. W rzeczywistości jest to kompleksowy pakiet legislacyjny składający się z dziesięciu odrębnych aktów prawnych reformujących całą unijną politykę azylową, graniczną i powrotową. Czego dotyczy propozycja Komisji Europejskiej, jaką ma strukturę unijny Paktu o migracji i azylu, i jakie są zasady, na jakich Polska podlega tym regulacjom, oraz przyczyny, dla których nasz kraj będzie objęty pełnym wyłączeniem ze świadczeń solidarnościowych na 2027 rok.

REKLAMA

Świadczenia dla seniorów w 2027 roku. Jakie wsparcie będzie dostępne?

Na jaką pomoc mogą liczyć osoby starsze? Co już wiemy o możliwych formach wsparcia seniorów w 2027 roku? Oto przydatna lista przykładowych programów i świadczeń.

Medycyna pracy - zmiany w 2026 r. O czym pracodawca i pracownik muszą wiedzieć

Od 18 października 2026 r. lekarze medycyny pracy mają obowiązek wystawiania orzeczeń lekarskich w postaci elektronicznej, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisach. Dokumenty będą stanowiły część elektronicznej dokumentacji medycznej, a pracownicy uzyskają do nich dostęp za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP). Zmiana ma usprawnić obieg dokumentacji i ograniczyć liczbę papierowych dokumentów, ale nie znosi dotychczasowych obowiązków pracodawców związanych z profilaktycznymi badaniami pracowników. Co nowe przepisy oznaczają w praktyce? Czy pracownik nadal musi dostarczyć orzeczenie pracodawcy? Jakie badania są obowiązkowe, kto płaci za ich wykonanie i co należy sprawdzić w dokumentacji kadrowej?

Komisja Ekspertów ds. Osób Starszych przy RPO – plan prac na rok 2027

Odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Ekspertów ds. Osób Starszych w nowej kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich. Omówiono stan prac nad Konwencją o prawach osób starszych oraz ustalono czym komisja będzie się zajmować w roku 2027.

Ceny paliw w weekend. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy w dniach od 7 do 9 listopada?

W najnowszym obwieszczeniu Minister Energii określił ceny benzyny i oleju napędowego na weekend. Sprawdzamy, jaką maksymalną cenę kierowcy będą musieli zapłacić za tankowanie w dniach od 7 listopada do 9 listopada. Czy program "Ceny Paliwa Niżej" może obniżyć inflację?

REKLAMA

Opinie psychiatryczne w postępowaniu karnym – wątpliwości RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich wystosował pismo do konsultanta krajowego w dziedzinie psychiatrii o zwrócenie uwagi na problemy związane z opiniami psychiatrycznymi w postępowaniach karnych. Jakie kwestie podniósł Rzecznik w swoim wystąpieniu?

Komunikaty ZUS. Utrudnienia w dostępie do usług elektronicznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o utrudnieniach i ograniczeniach w dostępie do usług elektronicznych ZUS. Trudności wystąpią w programie Płatnik, ePłatnik i w aplikacjach dedykowanych do wystawiania e-ZLA.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA