Kategorie

Wcześniejsza emerytura i świadczenie kompensacyjne nauczycieli

Joanna Namojlik
Nauczyciel, zajęcia z dziećmi./ Fot. Fotolia
Fotolia
Prawo do wcześniejszej emerytury dla nauczycieli wynika zarówno z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i z Karty Nauczyciela. W obu przypadkach nauczyciel musi spełnić określone warunki.

Co do zasady emerytura przysługuje pracownikom, którzy osiągnęli wiek wskazany w przepisach i posiadają odpowiedni staż pracy. Jednakże w niektórych przypadkach istnieje możliwość uzyskania prawa do świadczenia przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Przejście nauczycieli na wcześniejszą emeryturę uregulowane zostało zarówno w ustawie o emeryturach i rentach z FUS jak i w Karcie Nauczyciela.

Emerytura nauczycielska na podstawie Karty Nauczyciela

Zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela uprawnienie do przejścia na wcześniejszą emeryturę nie jest uzależnione od wieku. Przysługuje ono nauczycielom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.

Reklama

Warunkiem, który jednak musi być spełniony, jest osiągnięcie wymaganego okresu zatrudnienia. Zatem skorzystać z tego uprawnienia będzie mógł nauczyciel, który posiada 30-letni okres zatrudnienia, przy czym 20 lat stanowi praca nauczycielska, a w przypadku nauczycieli szkolnictwa specjalnego okres zatrudnienia musi wynosić 25 lat, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej w szkolnictwie specjalnym.

Jednak to nie wszystko. Kolejnym warunkiem, który musi być spełniony jest rozwiązanie na swój wniosek stosunku pracy chyba, że rozwiązano stosunek pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela.

Jeśli nauczyciel był zatrudniony w kilku placówkach lub szkołach, wówczas warunek rozwiązania stosunku pracy uznaje się za spełniony, gdy nauczyciel rozwiązał stosunek pracy ze wszystkimi pracodawcami.

Zobacz także: Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela - Karta Nauczyciela

Co wynika z ustawy o emeryturach i rentach?

Zgodnie z art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku, wykonujące zawód nauczyciela mogą przejść na wcześniejszą emeryturę. Może to nastąpić jeżeli na dzień 1 stycznia 1999 roku osoba legitymowała co najmniej 20 letnim stażem pracy w przypadku kobiety i 25 letnim stażem w przypadku mężczyzny - w tym ma co najmniej 15 lat pracy nauczycielskiej w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubiegać się o wcześniejszą emeryturę można po ukończeniu 55 lat przez kobiety, a 60 przez mężczyzn.

Warunkiem koniecznym jest z rozwiązanie umowy o pracę i nieprzystąpienie do OFE.

Zobacz także: Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela - ustawa emerytalna


Świadczenia kompensacyjne – komu przysługują?

W związku z tym, iż zgodnie z nowymi regulacjami zawód nauczyciela nie znalazł się na liście zawodów o szczególnym charakterze, nauczycielom przyznano specjalne świadczenia kompensacyjne. Nauczyciele mogą z nich skorzystać do 2032 r.

Świadczenie kompensacyjne przysługuje nauczycielom, którzy spełniają warunki wymienione w ustawie z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.

Wiek

Nauczyciel musi przede wszystkim osiągnąć wymagany wiek. Zatem jest on uprawniony, jeśli ukończył:

  • 55 lat - w latach 2009-2014;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2015-2016;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2017-2018;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2019-2020;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2021-2022;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2023-2024;
  • 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2025-2026;
  • 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2027-2028;
  • 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2029-2030;
  • 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2031-2032.

Okres składkowy i nieskładkowy

Reklama

Poza tym, kolejnym warunkiem, który musi być spełniony, by uzyskać świadczenie jest okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć między innymi w publicznych i niepublicznych przedszkolach, oraz szkołach o uprawnieniach szkół publicznych, a także w publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego.

Okresy składkowe to przede wszystkim okresy płacenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz w niektórych przypadkach także okresy, za które składka nie została opłacona, w sytuacji gdy brak opłaty wynikał z braku obowiązku.

Okresy nieskładkowe wiążą się z okresami braku aktywności zawodowej, za które składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały odprowadzone. Chodzi to między innymi o sytuacje pobierania zasiłku chorobowego, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i inne.

Należy zwrócić uwagę, gdyż w sytuacji, gdy okres składkowy i nieskładkowy zbiegają się w czasie, wówczas uwzględnieniu podlega okres korzystniejszy.

Polecamy serwis: Wcześniejsze emerytury


Rozwiązanie stosunku pracy

Poza właściwym wiekiem i okresem składkowym i nieskładkowym ważnym warunkiem jest również rozwiązanie stosunku pracy przez nauczyciela

Świadczenie kompensacyjne może zostać przyznane nauczycielowi, który rozwiązał na swój wniosek stosunek pracy nauczycielskiej, wykonywanej w jednostkach wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy.

Warunek rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela spełniony jest zarówno wtedy, gdy stosunek ten został rozwiązany na podstawie złożonego przez niego wypowiedzenia, jak również wtedy, gdy został rozwiązany na podstawie porozumienia stron, ale wniosek o rozwiązanie stosunku pracy złożył nauczyciel.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach kompensacyjnych prawo do świadczenia przysługuje wówczas w sytuacji, gdy stosunek pracy został rozwiązany w razie całkowitej likwidacji szkoły lub częściowej likwidacji szkoły, a także w ramach zmian organizacyjnych, które uniemożliwiają dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Zobacz również: Kiedy można zlikwidować szkołę?

Świadczenie kompensacyjne przysługuje również nauczycielowi, którego stosunek pracy wygasł wskutek upływu okresu pozostawania w stanie nieczynnym (np. z powodu częściowej likwidacji lub zmian organizacyjnych w szkole) lub w razie wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy przed upływem stanu nieczynnego (w razie odmowy podjęcia przez nauczyciela pracy w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta umowa, w tej samej szkole, na tym samym lub innym stanowisku). Nauczyciel, który zamierza ubiegać się o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, a pozostaje w kilku stosunkach pracy, aby nabyć prawo do tego świadczenia, musi rozwiązać wszystkie stosunki pracy, bez względu na ich charakter i wymiar czasu pracy.

Wysokość świadczenia

Wysokość świadczenia kompensacyjnego zależy od środków zgromadzonych na własnym koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata świadczenia kompensacyjnego- z uwzględnieniem ich waloryzacji. Jeżeli ubezpieczony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego pod uwagę bierze się również środki tam zgromadzone. Zatem im dłużej nauczyciel będzie wykonywał swój zawód, wówczas więcej odłoży, w wyniku czego będzie mu przyznane świadczenie o wyższej wysokości. Kwota świadczenia obliczana jest przez podzielenie podstawy obliczenia emerytury, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, przyjęte wg tablicy średniego dalszego trwania życia obowiązującego w dniu zgłoszenia wniosku. Z tym, że w przypadku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym składki na ubezpieczenie emerytalne zwiększa się poprzez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22.

Zgodnie z ustawą, kwota świadczenia kompensacyjnego powstała na skutek obliczeń, nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury wynikająca z ustawy o emeryturach i rentach.
Nauczyciel, któremu przyznano świadczenie kompensacyjne, nie może jednocześnie pobierać innych świadczeń, takich jak: renta socjalna, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne czy renta z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku zbiegu prawa do świadczeń nauczyciel otrzyma jedno z nich – wyższe bądź wybrane przez siebie.
Postępowanie o przyznanie świadczenia kompensacyjnego.

Polecamy serwis: OFE


Po pierwsze, aby świadczenie kompensacyjne zostało przyznane, osoba, która się świadczenia domaga musi wystąpić z wnioskiem. Wniosek powinien być złożony pisemnie w organie rentowym lub za pośrednictwem płatnika składek. Z wnioskiem można również wystąpić ustnie do protokoły w organie rentowym. Istnieje też możliwość przesłania za pośrednictwem poczty, jak również złożenia w polskim urzędzie konsularnym.

Wniosek o świadczenie kompensacyjne powinien zawierać dane wnioskodawcy, a w szczególności imiona, nazwisko, datę, miejsce urodzenia, zamieszkania, imiona rodziców, numer PESEL i NIP.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty, które potwierdzają okres wykonywania pracy w charakterze nauczyciela a także okresy składkowe i nieskładkowe

Decyzję w sprawie świadczenia wydaje i wypłaca – zgodnie z ustawa o świadczeniach kompensacyjnych - organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania nauczyciela, a jeśli nauczyciel zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej - organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania nauczyciela w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ważne jest, że od decyzji w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.
Postępowanie odwoławcze jest wolne od opłat.

Polecamy serwis: Wcześniejsze emerytury

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Do którego sądu kościelnego należy złożyć apelację?

    Strona od wyroku sądu I instancji w sprawie o stwierdzenie nieważności małżeństwa ma prawo złożyć apelację. Jaki sąd kościelny będzie właściwy?

    Szczepienie a RODO. Nie można żądać informacji o zaszczepieniu

    Szczepienie a RODO. Urząd Ochrony Danych Osobowych informuje, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii nie uprawniają podmiotów zobowiązanych do przestrzegania określonego tymi przepisami limitu osób do żądania od nich udostępnienia informacji o zaszczepieniu przeciwko COVID-19. Ewentualne okazywanie dowodów potwierdzających fakt zaszczepienia może się odbywać z inicjatywy samej osoby zainteresowanej skorzystaniem z usług takiego podmiotu.

    Plany wakacyjne Polaków [BADANIE]

    Większość Polaków wyjedzie na urlop. Tak wynika z badania Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej. Gdzie chcemy spędzić wakacje?

    Wyzysk - zmiany w kodeksie cywilnym

    Główne zmiany kodeksu cywilnego, zatwierdzone przez Radę Ministrów, zakładają łatwiejsze podważenie nieuczciwych umów i trudniejsze przerwanie biegu przedawnienia przez wierzyciela.

    Kwarantanna dla osób przybywających spoza strefy Schengen - zmiany

    Zmienią się zasady 10-dniowej kwarantanny dla przyjeżdżających do Polski spoza strefy Schengen. Od kiedy?

    Rodzina wielodzietna – ile dzieci?

    Ile dzieci liczy rodzina wielodzietna? W jakich przepisach można znaleźć definicje i formy wsparcia rodzin wielodzietnych?

    Rosną długi Polaków wobec wymiaru sprawiedliwości

    Z danych BIG InfoMonitor wynika, iż długi wobec wymiaru sprawiedliwości najczęściej dotyczą grzywien i kosztów sądowych.

    Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym

    Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Celem tej nowelizacji jest usprawnienie i doprecyzowanie przepisów Kodeku cywilnego dotyczących przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia oraz wymagania aktu notarialnego w przypadku gruntów rolnych, mających wchodzić w skład rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Zmiany dotyczyć będą także przepisów zawiązanych z instytucją wyzysku oraz odpowiedzialnością pełnoletnich dzieci najemców za zobowiązania rodziców wynikające z tytułu umowy najmu.

    Wniosek o "Dobry start" - pomoc w wybranych placówkach

    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2021 r. będzie można złożyć tylko elektronicznie. Rodzice otrzymają pomoc w niektórych placówkach ZUS, KRUS i Poczty Polskiej.

    Ojciec na macierzyńskim to wciąż rzadkość [AUDIO]

    Przepisy dopuszczają, by część okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przejmowali mężczyźni. Okazuje się, że ojcowie niechętnie korzystają z tej możliwości.

    Uznanie ojcostwa przed porodem w 2021 r.

    Uznanie ojcostwa przed porodem wywołuje ważne skutki dla rodziców i dziecka. Jakie zasady obowiązują w 2021 r.?

    Prawa autorskie - odpowiedzialność operatorów platform internetowych

    Prawa autorskie. W obecnym stanie prawa UE operatorzy platform internetowych, co do zasady, sami nie dokonują publicznego udostępniania treści chronionych prawem autorskim, bezprawnie zamieszczanych na tych platformach przez ich użytkowników. Niemniej jednak owi operatorzy dokonują tej czynności z naruszeniem prawa autorskiego, jeżeli przyczyniają się – w inny sposób niż samo udostępnienie tych platform – do publicznego udostępniania takich treści. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 22 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych C-682/18, YouTube i C-683/18, Cyando.

    Nowelizacja procedur karnych w okresie pandemii

    22 czerwca 2021 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca procedur karnych w okresie pandemii. Zmiany dotyczą m.in. liczebności składów orzekających.

    Spis powszechny 2021- wywiady bezpośrednie od 23 czerwca

    Wywiady bezpośrednie w spisie powszechnym rachmistrzowie rozpoczną 23 czerwca 2021 r. Jak można sprawdzić tożsamość rachmistrza?

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r.

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r. rodzą wiele pytań m.in. o testy czy świadectwa szczepień. Jakie są aktualne zasady w poszczególnych krajach?

    Uznanie ojcostwa w 2021 r. – jak i kiedy?

    Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

    Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek na basenie?

    Czy i od kogo można żądać odszkodowania za wypadek na basenie? Kwestię odpowiedzialności należy wywodzić z Kodeksu cywilnego.

    26.07.2021 wojewodowie ogłoszą termin kwalifikacji wojskowej

    26.07.2021 ogłoszony zostanie termin drugiej w tym roku kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja potrwa do 19.11.2021 i przeprowadzona zostanie przez powiatowe komisje lekarskie. Za powołanie tych komisji odpowiedzialni są wojewodowie.

    Upadłość konsumencka - koszty

    Upadłość konsumencka wiąże się z kilkoma kosztami, które dłużnik zobowiązany jest pokryć. Jak przygotować się do złożenia wniosku?

    RDOŚ powoła nowe strefy ochronne

    Nowe strefy ochronne dla rzadkich gatunków ptaków. Leśnicy z Nadleśnictwa Połczyn (RDLP w Szczecinku) znaleźli aż trzy nowe stanowiska ptaków chronionych, które wymagają ustalenia stref ochrony. Dwa gniazda są zajęte przez bociana czarnego (Ciconia nigra), a jedno przez orlika krzykliwego (Clanga pomarina).

    Delegowanie funkcjonariuszy SW do ośrodka w Gostyninie

    20.06.2021 weszła w życie ustawa mająca zapewnić środki na stworzenie tymczasowej placówki dla pacjentów ośrodka w Gostyninie, w którym przebywają najgroźniejsi przestępcy już po odbyciu kary. Przepisy pozwolą też na czasowe delegowanie tam funkcjonariuszy Służby Więziennej.

    Loty przeciwpożarowe i gaśnicze 2021 r.

    W 2021 r. zmieniły się przepisy ustawy – Prawo lotnicze. Umożliwiono Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie – na wniosek zainteresowanego podmiotu – zezwolenia na wykonywanie zarobkowych operacji specjalistycznych wysokiego ryzyka statkami powietrznymi pozostającymi pod nadzorem krajowym, a także na wykonywanie zarobkowych operacji polegających na wykonywaniu lotów przeciwpożarowych i gaśniczych.

    500 plus – czerwiec 2021 r.

    Dla świadczeń „500 plus” czerwiec 2021 r. jest ważnym miesiącem. O jakim terminie warto pamiętać?

    Zmiany w zawiadamianiu wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej od 29.06.2021

    Od 29.06.2021 obowiązywać będą nowe wzory zawiadomień wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej oraz wydawania przez pracodawców, szkoły i inne jednostki organizacyjne zaświadczeń w sprawach powszechnego obowiązku obrony.

    Nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej w Służbie Więziennej od 29.06.2021

    29.06.2021 r. w Służbie Więziennej obowiązywać będzie nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej. Skierowane dotyczy kandydata, funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego, emeryta oraz rencisty.