Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wcześniejsza emerytura i świadczenie kompensacyjne nauczycieli

Joanna Namojlik
Nauczyciel, zajęcia z dziećmi./ Fot. Fotolia
Nauczyciel, zajęcia z dziećmi./ Fot. Fotolia
Fotolia
Prawo do wcześniejszej emerytury dla nauczycieli wynika zarówno z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i z Karty Nauczyciela. W obu przypadkach nauczyciel musi spełnić określone warunki.

Co do zasady emerytura przysługuje pracownikom, którzy osiągnęli wiek wskazany w przepisach i posiadają odpowiedni staż pracy. Jednakże w niektórych przypadkach istnieje możliwość uzyskania prawa do świadczenia przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Przejście nauczycieli na wcześniejszą emeryturę uregulowane zostało zarówno w ustawie o emeryturach i rentach z FUS jak i w Karcie Nauczyciela.

Emerytura nauczycielska na podstawie Karty Nauczyciela

Zgodnie z art. 88 Karty Nauczyciela uprawnienie do przejścia na wcześniejszą emeryturę nie jest uzależnione od wieku. Przysługuje ono nauczycielom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.

Warunkiem, który jednak musi być spełniony, jest osiągnięcie wymaganego okresu zatrudnienia. Zatem skorzystać z tego uprawnienia będzie mógł nauczyciel, który posiada 30-letni okres zatrudnienia, przy czym 20 lat stanowi praca nauczycielska, a w przypadku nauczycieli szkolnictwa specjalnego okres zatrudnienia musi wynosić 25 lat, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej w szkolnictwie specjalnym.

Jednak to nie wszystko. Kolejnym warunkiem, który musi być spełniony jest rozwiązanie na swój wniosek stosunku pracy chyba, że rozwiązano stosunek pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela.

Jeśli nauczyciel był zatrudniony w kilku placówkach lub szkołach, wówczas warunek rozwiązania stosunku pracy uznaje się za spełniony, gdy nauczyciel rozwiązał stosunek pracy ze wszystkimi pracodawcami.

Zobacz także: Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela - Karta Nauczyciela

Co wynika z ustawy o emeryturach i rentach?

Zgodnie z art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku, wykonujące zawód nauczyciela mogą przejść na wcześniejszą emeryturę. Może to nastąpić jeżeli na dzień 1 stycznia 1999 roku osoba legitymowała co najmniej 20 letnim stażem pracy w przypadku kobiety i 25 letnim stażem w przypadku mężczyzny - w tym ma co najmniej 15 lat pracy nauczycielskiej w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubiegać się o wcześniejszą emeryturę można po ukończeniu 55 lat przez kobiety, a 60 przez mężczyzn.

Warunkiem koniecznym jest z rozwiązanie umowy o pracę i nieprzystąpienie do OFE.

Zobacz także: Wcześniejsza emerytura dla nauczyciela - ustawa emerytalna


Świadczenia kompensacyjne – komu przysługują?

W związku z tym, iż zgodnie z nowymi regulacjami zawód nauczyciela nie znalazł się na liście zawodów o szczególnym charakterze, nauczycielom przyznano specjalne świadczenia kompensacyjne. Nauczyciele mogą z nich skorzystać do 2032 r.

Świadczenie kompensacyjne przysługuje nauczycielom, którzy spełniają warunki wymienione w ustawie z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.

Wiek

Nauczyciel musi przede wszystkim osiągnąć wymagany wiek. Zatem jest on uprawniony, jeśli ukończył:

  • 55 lat - w latach 2009-2014;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2015-2016;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2017-2018;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2019-2020;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2021-2022;
  • 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2023-2024;
  • 56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn - w latach 2025-2026;
  • 57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2027-2028;
  • 58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2029-2030;
  • 59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn - w latach 2031-2032.

Okres składkowy i nieskładkowy

Poza tym, kolejnym warunkiem, który musi być spełniony, by uzyskać świadczenie jest okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć między innymi w publicznych i niepublicznych przedszkolach, oraz szkołach o uprawnieniach szkół publicznych, a także w publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego.

Okresy składkowe to przede wszystkim okresy płacenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz w niektórych przypadkach także okresy, za które składka nie została opłacona, w sytuacji gdy brak opłaty wynikał z braku obowiązku.

Okresy nieskładkowe wiążą się z okresami braku aktywności zawodowej, za które składki na ubezpieczenie społeczne nie zostały odprowadzone. Chodzi to między innymi o sytuacje pobierania zasiłku chorobowego, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i inne.

Należy zwrócić uwagę, gdyż w sytuacji, gdy okres składkowy i nieskładkowy zbiegają się w czasie, wówczas uwzględnieniu podlega okres korzystniejszy.

Polecamy serwis: Wcześniejsze emerytury


Rozwiązanie stosunku pracy

Poza właściwym wiekiem i okresem składkowym i nieskładkowym ważnym warunkiem jest również rozwiązanie stosunku pracy przez nauczyciela

Świadczenie kompensacyjne może zostać przyznane nauczycielowi, który rozwiązał na swój wniosek stosunek pracy nauczycielskiej, wykonywanej w jednostkach wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy.

Warunek rozwiązania stosunku pracy na wniosek nauczyciela spełniony jest zarówno wtedy, gdy stosunek ten został rozwiązany na podstawie złożonego przez niego wypowiedzenia, jak również wtedy, gdy został rozwiązany na podstawie porozumienia stron, ale wniosek o rozwiązanie stosunku pracy złożył nauczyciel.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach kompensacyjnych prawo do świadczenia przysługuje wówczas w sytuacji, gdy stosunek pracy został rozwiązany w razie całkowitej likwidacji szkoły lub częściowej likwidacji szkoły, a także w ramach zmian organizacyjnych, które uniemożliwiają dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć.

Zobacz również: Kiedy można zlikwidować szkołę?

Świadczenie kompensacyjne przysługuje również nauczycielowi, którego stosunek pracy wygasł wskutek upływu okresu pozostawania w stanie nieczynnym (np. z powodu częściowej likwidacji lub zmian organizacyjnych w szkole) lub w razie wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy przed upływem stanu nieczynnego (w razie odmowy podjęcia przez nauczyciela pracy w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony lub na okres, na który została zawarta umowa, w tej samej szkole, na tym samym lub innym stanowisku). Nauczyciel, który zamierza ubiegać się o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, a pozostaje w kilku stosunkach pracy, aby nabyć prawo do tego świadczenia, musi rozwiązać wszystkie stosunki pracy, bez względu na ich charakter i wymiar czasu pracy.

Wysokość świadczenia

Wysokość świadczenia kompensacyjnego zależy od środków zgromadzonych na własnym koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata świadczenia kompensacyjnego- z uwzględnieniem ich waloryzacji. Jeżeli ubezpieczony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego pod uwagę bierze się również środki tam zgromadzone. Zatem im dłużej nauczyciel będzie wykonywał swój zawód, wówczas więcej odłoży, w wyniku czego będzie mu przyznane świadczenie o wyższej wysokości. Kwota świadczenia obliczana jest przez podzielenie podstawy obliczenia emerytury, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, przyjęte wg tablicy średniego dalszego trwania życia obowiązującego w dniu zgłoszenia wniosku. Z tym, że w przypadku członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym składki na ubezpieczenie emerytalne zwiększa się poprzez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22.

Zgodnie z ustawą, kwota świadczenia kompensacyjnego powstała na skutek obliczeń, nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury wynikająca z ustawy o emeryturach i rentach.
Nauczyciel, któremu przyznano świadczenie kompensacyjne, nie może jednocześnie pobierać innych świadczeń, takich jak: renta socjalna, zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne czy renta z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku zbiegu prawa do świadczeń nauczyciel otrzyma jedno z nich – wyższe bądź wybrane przez siebie.
Postępowanie o przyznanie świadczenia kompensacyjnego.

Polecamy serwis: OFE


Po pierwsze, aby świadczenie kompensacyjne zostało przyznane, osoba, która się świadczenia domaga musi wystąpić z wnioskiem. Wniosek powinien być złożony pisemnie w organie rentowym lub za pośrednictwem płatnika składek. Z wnioskiem można również wystąpić ustnie do protokoły w organie rentowym. Istnieje też możliwość przesłania za pośrednictwem poczty, jak również złożenia w polskim urzędzie konsularnym.

Wniosek o świadczenie kompensacyjne powinien zawierać dane wnioskodawcy, a w szczególności imiona, nazwisko, datę, miejsce urodzenia, zamieszkania, imiona rodziców, numer PESEL i NIP.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty, które potwierdzają okres wykonywania pracy w charakterze nauczyciela a także okresy składkowe i nieskładkowe

Decyzję w sprawie świadczenia wydaje i wypłaca – zgodnie z ustawa o świadczeniach kompensacyjnych - organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania nauczyciela, a jeśli nauczyciel zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej - organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania nauczyciela w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ważne jest, że od decyzji w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.
Postępowanie odwoławcze jest wolne od opłat.

Polecamy serwis: Wcześniejsze emerytury

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mieszkanie bez wkładu własnego – dla kogo i czy warto?
    Mieszkanie bez wkładu własnego jest programem umożliwiającym wzięcie kredytu hipotecznego, jak sama nazwa wskazuje, bez konieczności posiadania wkładu własnego. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy w ogóle warto? A także, na co zwrócić uwagę, jeśli rozważamy kredyt z gwarancją wkładu własnego?
    Ukrywanie pedofilii karalne, nawet jeśli nabyto wiedzę o przestępstwie przed lipcem 2017 r. – wyrok SN
    Ukrywanie pedofilii i niezgłoszenie jej do organów ścigania podlega karze. Również wtedy, gdy osoba dowiedziała się o takim czynie pedofilskim przed lipcem 2017 r., czyli terminem zaktualizowania obowiązku denuncjacji - wynika z piątkowej uchwały Sądu Najwyższego.
    Sołtys
    Sołtys jest jednym z organów w sołectwie. Kto wybiera sołtysa? Jakie przepisy regulują kwestie tworzenia sołectw?
    Większe kary za zaśmiecanie. 5 tys. zł. mandatu za zaśmiecanie pól, łąk i lasów
    W lipcu Sejm będzie głosował nad zmianami w przepisach kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń za umyślne przestępstwa przeciwko środowisku; zero tolerancji dla tych, którzy niszczą środowisko - powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba w Studiu PAP w piątek.
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Regulacja wprowadza pierwszy pakiet rozwiązań systemowych, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy zaadaptować się w Polsce.
    Skargi nadzwyczajne RPO dotyczące kredytów frankowych oddalone
    Sąd Najwyższy oddalił skargi nadzwyczajne Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kredytów frankowych. Sądy uwzględniły konsumencki status strony powodowej i weryfikowały umowy kredytu pod kątem obecności w nich klauzul abuzywnych.
    Zakaz przebywania w strefie przy granicy z Białorusią przestaje obowiązywać
    Po 10 miesiącach przestaje obowiązywać zakaz przebywania w 183 miejscowościach w woj. lubelskim i w woj. podlaskim przylegających do granicy z Białorusią. Wstęp jest zabroniony tylko w pasie o szerokości 200 metrów wzdłuż podlaskiego odcinka granicy.
    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny a pozycja konsumentów
    Pozycja prawna i ekonomiczna konsumentów w sporach z deweloperami została wzmocniona, dzięki uruchomieniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego - oceniają: prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska oraz szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasz Chróstny.
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.
    Jak nie wydać fortuny podczas urlopu?
    Jak podejść do planowania wczasów, aby nie okazały się one „zabójcze” dla naszego budżetu? Oto wakacyjny poradnik Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF).
    Ziobro: przedstawimy projekt cofający likwidację polskiego górnictwa
    Przedstawimy projekt dotyczący bezpieczeństwa energetycznego Polski, który będzie miał na celu odwrócenie decyzji związanych z likwidacją polskiego górnictwa - poinformował w środę lider Solidarnej Polski, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.
    Zawarto porozumienie z kontrolerami ruchu lotniczego
    Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i PAŻP poinformowali o porozumieniu między agencją a kontrolerami ruchu lotniczego. "Nie grozi nam paraliż polskiego nieba. Wszystkie operacje lotnicze będą miały zapewnioną obstawę ze strony kontrolerów ruchu lotniczego" - zapewnił szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury Tomasz Tomala.
    Kto otrzyma czternastą emeryturę i rentę w 2022 r.?
    Prezydent 27 czerwca podpisał ustawę z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Kto otrzyma czternastkę i w jakiej wysokości?
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.