REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Czym jest służebność osobista?

HILLS Legal & Tax Solutions S.A
Służebność osobista. /Fot. Fotolia
Służebność osobista. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Służebność osobista należy do zamkniętego katalogu ograniczonych praw rzeczowych. Służebność osobista różni się od służebności gruntowych przede wszystkim tym, że uprawnionym z tytułu służebności osobistej nie jest każdorazowy właściciel nieruchomości władnącej, lecz imiennie oznaczona osoba fizyczna − zadaniem i celem służebności osobistej jest zaspokojenie osobistych potrzeb uprawnionego.

Służebność osobista odpowiada treści służebności gruntowej, gdyż może polegać np. na prawie korzystania z cudzej nieruchomości w oznaczonym zakresie − prawie przechodu, przejazdu, czerpania wody, etc. Jak wspomniałem wyżej, celem tej służebności jest zabezpieczenie osobistych potrzeb uprawnionego, nadto w przypadku służebności mieszkania także pośrednio jego domowników.

REKLAMA

REKLAMA

Podmiotem służebności osobistej może być tylko oznaczona osoba fizyczna, nie można ustanowić służebności osobistej na rzecz osoby prawnej. Podmiotem zobowiązanym z tytułu służebności jest natomiast każdorazowy właściciel nieruchomości obciążonej służebnością osobistą.

Najczęstszym sposobem ustanowienia służebności osobistej jest umowa stron. Umowa ta może być autonomiczna albo wynikać z innego stosunku prawnego np. umowy darowizny czy dożywocia, etc. Warto zaznaczyć, że dla skuteczności umowy, oświadczenie właściciela nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego (z dnia 14 września 1956 r., III CR 236/56) umowa powołująca do życia służebność, w przypadku gdy jest mało precyzyjna i nie wynika z niej, czy strony ukształtowały dany stosunek prawny jako służebność osobistą, czy jako służebność gruntową, niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania, że jest to służebność gruntowa. Rzeczywisty charakter ustanowionej służebności (gruntowa, osobista) powinien być określony na podstawie całokształtu okoliczności, zamierzonego celu ustanowienia służebności, zgodnie z regułami obowiązującymi przy wykładni oświadczeń woli.

Możliwe jest również ustanowienie służebności osobistej mocą orzeczenia sądu w poniższych przypadkach:

REKLAMA

  1. ustanowienie służebności drogi koniecznej,
  2. zniesienie współwłasności,
  3. dział spadku,
  4. podział majątku wspólnego,
  5. żądanie uprawnionego z tytułu umowy przyrzeczonej.

Służebność osobistą można ustanowić także na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie na rzecz właścicieli nieruchomości sąsiednich, jeżeli wskutek wywłaszczenia mogą wystąpić dla nich szkody lub niedogodności. Ustanowienie służebności następuje wówczas mocą decyzji administracyjnej. „Jednak ustanawianie służebności w postępowaniu wywłaszczeniowym ma służyć zabezpieczaniu interesów właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, zatem mają zapobiec zmniejszeniu użyteczności tych nieruchomości a nie zaspokajaniu potrzeb osobistych oznaczonych osób fizycznych" (tak B. Burian (w:) E. Gniewek (red.), Komentarz, 2008, s. 467).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wartym podkreślenia jest fakt, iż służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) nie można nabyć w drodze zasiedzenia.

Służebność osobista w polskim porządku prawnym najczęściej ma postać służebności mieszkania, która uregulowana jest w art. 301 − 302 Kodeksu Cywilnego. Jest to najczęściej spotykana służebność osobista towarzysząca przede wszystkim umowie darowizny nieruchomości lub umowie przenoszącej własność gospodarstwa rolnego na następcę. Jej istota zależy od treści konkretnej umowy o ustanowienie służebności mieszkania, zazwyczaj jednak ukształtowana zostaje jako prawo do zamieszkiwania, a więc zajmowania oznaczonych pomieszczeń mieszkalnych do wypoczynku, snu, przyrządzania posiłków, zaspokajania innych potrzeb życiowych, etc. Ważne jest aby w umowie zakres służebności był określony precyzyjnie gdyż praktyka pokazuje, że brak takiego uregulowania często powoduje konflikty i to w najbliższej rodzinie.

Zobacz serwis: Nieruchomości

Zgodnie z przepisem art. 302 Kodeksu Cywilnego, mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, a odnosi się to do takich pomieszczeń jak: strych, pralnia, piwnica, komórka czy klatka schodowa, jeżeli tylko nie zostały one jednoznacznie przypisane do poszczególnych mieszkań w danym domu.

Należy wskazać, że jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej (w tym służebności mieszkania) dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Przepis używa pojęcia uchybień w liczbie mnogiej, z czego można wnioskować, że pojedyncze uchybienie nie może stanowić podstawy zamiany służebności na rentę nawet wówczas, gdy jest poważne, a nawet rażące.

Na sam koniec rozważań należy jednoznacznie wskazać, iż instytucja służebności mieszkania jest zupełnie odrębną instytucją od „dożywocia” (umowy dożywocia) i nie należy utożsamiać tych instytucji ze sobą.

Autor: Marcin Zadrożny                

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego z 18 listopada 2026 r. (III CZP 41/26) a stosowanie wyroku TK SK 140/20

18 listopada 2026 r. połączone trzy Izby Sądu Najwyższego podjęły uchwałę w sprawie III CZP 41/26. Rozstrzygnięcie dotyczy skutków prawnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Kwestia ta ma szczególne znaczenie dla emerytów zamierzających dochodzić swoich praw na podstawie wyroku TK z 4 czerwca 2024 r., sygn. SK 140/20.

System kaucyjny w 2027 roku. Wyższa opłata znacznie zwiększy ceny napojów

System kaucyjny w Polsce coraz bardziej się rozwija i osiąga rekordowe wyniki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje włączyć do systemu małe butelki po alkoholu, tzw. małpki. W przyszłym roku wzrośnie też opłata produktowa, co spowoduje wzrost ceny napojów.

Trzy Izby SN troszeczkę pomogły 120 000 emerytom. Wątpliwe jednak, aby ZUS uznał uchwałę. I przeliczył sam z siebie emerytury

Teoretycznie ZUS pomógł 120 000 emerytom szukającym od dwóch lat pomocy co do możliwości przeliczenia emerytur (problem około 120 000 osób). 18 listopada 2026 r. zapadła uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego (III CZP 41/26) o stosowaniu m.in. wyroków TK, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Okazuje się, że publikacja nie jest potrzebna i wyrok obowiązuje. Ale spodziewam się, że ZUS stwierdzi, że uchwała SNgo nie obowiązuje.

Podświetlenie budynków na czerwono – Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci

Dziś o godzinie 17 budynki zostaną podświetlone na czerwono w Międzynarodowym Dniu Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci, na zakończenie trzeciej edycji kampanii Dzieciństwo bez Przemocy, która rozpoczęła się 5 października 2026 roku. Jej tematem przewodnim była przemoc psychiczna.

REKLAMA

Pierwszy dzień zimy. Kiedy wypada astronomiczna i kalendarzowa zima w 2026 r.?

Zima 2026. Kiedy przypada pierwszy dzień kalendarzowej i astronomicznej zimy? Kiedy jest najkrótszy dzień w roku? Czym jest zima meteorologiczna?  

Asystent osobisty na 2027 r. Ruszyły nabory w miastach, a prezydent właśnie podpisał nową ustawę

Z asystentem można dotrzeć do lekarza, załatwić sprawę w urzędzie albo wyjść na spotkanie. Ruszyły zapisy na bezpłatną pomoc w 2027 r. Od miejsca zamieszkania zależy, do kiedy można się zgłosić i jakie orzeczenie trzeba przedstawić.

Polski nie stać na jednorazowe budynki. Architekci ostrzegają przed kosztowną przyszłością miast

Szkoły, szpitale, urzędy czy osiedla, które powstają dzisiaj, będą służyć nam przez kolejne dziesięciolecia. Tylko czy sprostają potrzebom przyszłych pokoleń? Polska się starzeje, rodzi się coraz mniej dzieci, a sposób, w jaki mieszkamy i korzystamy z przestrzeni, nieustannie się zmienia. Tymczasem decyzje inwestycyjne podejmowane dziś mogą mieć konsekwencje dla naszych portfeli przez wiele lat. To, co na etapie budowy wydaje się oszczędnością, w przyszłości może oznaczać miliony złotych wydane na kosztowne remonty, przebudowy czy utrzymanie obiektów, które przestały odpowiadać potrzebom mieszkańców.

Jakie dodatki przysługują emerytom w 2026 roku? Najważniejsze przykłady

Niektóre osoby, pobierające emeryturę, mają prawo do dodatków. Jednak, aby je otrzymać, trzeba spełniać określone wymagania. Jakie to kryteria? Ile wynoszą dodatki do emerytur w 2026 roku? Czy trzeba składać wniosek do ZUS? Oto ważne informacje!

REKLAMA

MOPS z zasiłku 124 zł zabrać 124 zł. To gorzej niż u komornika

Komornik nie może zabrać pracownikowi całego wynagrodzenia. Przy zwykłych długach obowiązuje limit 50% pensji, a przy alimentach 60%. Jest też kwota MINIMALNA odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu netto. Tymczasem MOPS lub GOPS może potrącić nawet 100% bieżącego świadczenia rodzinnego na poczet wcześniej nienależnie pobranych pieniędzy. Co więcej MOPS może domagać się zajęcia na rzecz swoich świadczeń nienależnych 800+, które z zasady wyłączone jest z egzekucji. 

Zwykły testament już nie wystarcza. Pieniądze bliskich mogą przepaść w sieci bez śladu

Tylko 10 proc. Polaków spisuje testament, ale nawet oni często zapominają o kontach na YouTube, subskrypcjach czy tantiemach. Sprawdź, co dzieje się z majątkiem cyfrowym po śmierci i jak zabezpieczyć rodzinę, by nie straciła dostępu do zarobków z internetu.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA