Jakie są zasady wnoszenia skargi do sądu administracyjnego?

W jakim terminie należy wnieść skargę do sądu administracyjnego?

Skargę do sądu administracyjnego należy wnieść co do zasady w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Jeśli przepis prawa wymaga, abyś przed wniesieniem skargi zażądał od organu usunięcia naruszenia prawa, skargę można wnieść w terminie 30 dni, liczonych od dnia doręczenia odpowiedzi organu, albo w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia, jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie (por. art. 53 p.s.a.).

Czy skargę należy wnieść bezpośrednio do sądu administracyjnego?

Nie powinieneś wnosić skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność zostanie rozpatrzona przez sąd. Pismo zawierające skargę musisz złożyć do organu, na który się skarżysz. Organ do dnia rozpoczęcia rozprawy może jeszcze uwzględnić skargę i tym samym zapobiec przeprowadzeniu postępowania przez sąd (por. art. 54 p.s.a.).

Innymi słowy, jeśli chcesz wnieść skargę do sądu administracyjnego, powinieneś ją złożyć do organu, którego czynność lub akt chcesz zaskarżyć. Następnie sprawa zostanie przekazana do sądu. Organ dołączy do Twojej skargi akta sprawy, które posiada, oraz odpowiedź opisującą jego stanowisko (por. art. 54 p.s.a.).

Zobacz również: Jaki czas ma organ na wydanie decyzji?

Rodzice Czesława postanowili zaskarżyć do sądu administracyjnego decyzję o nakazie rozbiórki ich nowego garażu. Skargę przekazali do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, a ten skargę oraz akta sprawy przesłał do sądu. Organ załączył też swoją odpowiedź na skargę, w której wyjaśnił swoje stanowisko w tej sprawie. Sąd wyznaczył termin rozprawy. Jednak dzień wcześniej organ zmienił przyjmowane dotychczas zdanie i postanowił cofnąć nakaz rozbiórki. W związku z tym nie było konieczności prowadzenia postępowania sądowego w tej sprawie.

Czy mogę wnieść skargę w sprawie, która mnie bezpośrednio nie dotyczy?

Sąd administracyjny rozpozna Twoją skargę, jeśli uzna, że masz interes prawny w wyjaśnieniu problemu opisanego skargą. Interesem prawnym jest Twoje uprawnienie do żądania dokonania kontroli aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny. Żądając przeprowadzenia kontroli masz na celu doprowadzenie do tego, aby akt lub czynność dokonana w Twojej sprawie była zgodna z prawem. Sąd administracyjny rozpozna Twoją skargę, gdy stwierdzi, że jesteś uprawniony do żądania przywrócenia stanu zgodnego z prawem (por. art. 50 p.s.a.).

Augustyn mieszka wraz z rodziną w małym domku jednorodzinnym, podobnie jak większość osób w okolicy. Sąsiad Augustyna, po wyczerpaniu toku instancji, uzyskał ostatecznie pozwolenie na budowę spalarni śmieci, o czym Augustyn dowiedział się przypadkowo dwa tygodnie po wydaniu pozwolenia. Istnieje zagrożenie, że dym ze spalarni uniemożliwi spokojne zamieszkiwanie rodzinie Augustyna. A to mogło stanowić zagrożenie dla domu Augustyna. Augustyn wniósł skargę do sądu administracyjnego. Mimo że Augustyn nie był stroną w postępowaniu o udzieleniu pozwolenia na budowę jego sąsiadowi, mógł wnieść skargę na tę decyzję, ponieważ ma interes w doprowadzeniu do powstania stanu zgodnego z prawem (czyli właściwego umiejscowienia spalarni).

Czy wniesienie skargi powoduje wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności lub aktu?

Co do zasady wniesienie skargi nie powoduje wstrzymania zaskarżonych działań. Jeśli uważasz, że wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi przez sąd może doprowadzić do powstania dla Ciebie negatywnych lub nieodwracalnych konsekwencji, złóż wniosek do organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jeśli organ przekazał już sprawę do sądu administracyjnego, wniosek o wstrzymanie wykonania należy złożyć do sądu (por. art. 61 p.s.a.).

Zobacz również: Kiedy i do kogo wnosimy skargi w postępowaniu administracyjnym?

Złożenie wniosku nie gwarantuje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, decyzja w tym zakresie należy do uznania organu lub sądu. Organ na pewno nie może wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzą przesłanki, od których uzależnione jest w postępowaniu administracyjnym
nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd natomiast wstrzyma wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności jeśli uzna, że zachodzi niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. 

W wypadku nieuwzględnienia Twojego wniosku, mimo zaskarżenia, akt lub czynność nadal będzie podlegać wykonaniu. Oznacza to, że jeśli zaskarżyłeś decyzję o nakazaniu rozbiórki i wykonanie tej decyzji nie zostało wstrzymane, to mimo złożenia skargi do sądu administracyjnego nadal jesteś zobowiązany do wykonania decyzji, czyli rozebrania budowli. 

Jeśli sąd odmówi wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, możesz złożyć zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. art. 61 p.s.a., art. 194 p.s.a.).

Na mocy odpowiednich przepisów policja nałożyła na Augustyna karę pieniężną za prowadzenie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji. Wraz ze skargą do sądu administracyjnego Augustyn złożył wniosek o wstrzymanie natychmiastowego wykonania tejże decyzji. W uzasadnieniu Augustyn podniósł, że niewiele zarabia, ma na utrzymaniu żonę oraz dzieci w wieku szkolnym, a natychmiastowe wykonanie decyzji spowoduje utratę wszystkich oszczędności przeznaczonych na bieżące remonty samochodu, którym Augustyn wykonuje transport drogowy, co pogorszy jego sytuację na rynku w porównaniu do konkurencji. Sąd uwzględnił argumentację Augustyna i wstrzymał wykonanie decyzji.

Zobacz również serwis: Sprawy urzędowe

Tekst pochodzi z poradnika wydanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości: "Obywatel w postępowaniu sądowoadministracyjnym" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.