Kategorie

Kontrakt menedżerski czy umowa o pracę?

Aleksandra Pajewska
Kontrakt menedżerski to alternatywna dla umowy o pracę forma zatrudnienia. /Fot. Fotolia
Kontrakt menedżerski to alternatywna dla umowy o pracę forma zatrudnienia. /Fot. Fotolia
Fotolia
Kontrakt menedżerski to alternatywna dla umowy o pracę forma zatrudnienia. Dotyczy głównie członków kadry kierowniczej i zarządzających. Nie gwarantuje minimalnego wynagrodzenia ani prawa do płatnych urlopów. Czym kontrakt menedżerski różni się od umowy o pracę? Kiedy i dlaczego warto się na niego zdecydować?

Kontrakt menedżerski (umowa o zarządzanie) stanowi specyficzną formę zatrudnienia. Warto jednak podkreślić, że nie jest to umowa o pracę a umowa cywilnoprawna. W kodeksie pracy oraz kodeksie cywilnym brak regulacji dotyczących tego stosunku. Prowadzi to do wniosku, że wobec tej formy zatrudnienia stosujemy jedynie bezwzględnie obowiązujące przepisy kodeksu cywilnego. Potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 marca 2011 roku (I SA/Gl 503/10). Zgodnie, z którym ani przepisy updof (ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350), ani kodeks cywilny nie normują pojęcia kontrakt menedżerski. Umowę taką zalicza się do umów nienazwanych, zawieranych w ramach swobody umów, do której mają zastosowanie przepisy ogólne prawa zobowiązań. Istotą tego rodzaju kontraktów jest zarządzanie przez osobę fizyczną przedsiębiorstwem, bez podległości służbowej zarządcy i bez kierownictwa dającego zlecenia.

Właściciel firmy i menedżer

Widzimy więc, że stronami umowy są powierzający zarząd firmą oraz menedżer. Pierwsza strona – właściciel firmy zatrudniającej zobowiązuje się do wypłaty honorarium za świadczoną pracę, druga strona - osoba zatrudniona na podstawie kontraktu menedżerskiego zobowiązuje się do zarządzania przedsiębiorstwem.

Zobacz również: Pracowniczy kontrakt menedżerski - WZÓR UMOWY

Treść kontraktu

Kontrakt menedżerski kształtowany jest na podstawie wynikającej art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) zasady swobody umów - strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Stąd też jego poszczególne elementy zależą w dużej mierze od pozycji negocjacyjnej stron oraz ich świadomości prawnej. Treść dokumentu formułowana jest każdorazowo przez wskazane powyżej podmioty. Powinien on zawierać, m. in.: przedmiot umowy, obowiązki i uprawnienia menedżera, składniki jego wynagrodzenia, zakres odpowiedzialności za wykonanie postawionych zadań, kryteria oceny efektywności, sposoby rozwiązania kontraktu, zakaz konkurencji oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Kontrakt menedżerski najczęściej sformułowany jest jako umowa starannego działania.

Sprawowanie zarządu

Przedmiotem umowy jest odpłatne powierzenie danej osobie sprawowania zarządu przedsiębiorstwem. Ma to na celu wypracowanie zysku. W przeciwieństwie do stosunku pracy w omawianej formie zatrudnienia nie występuje kierownictwo czy podporządkowanie. Jest to związane ze specyfiką zarządu. Daje dużo większą samodzielność i swobodę. To do zatrudnionego menedżera należy wybór sposobu zarządzania przedsiębiorstwem. W tej formie świetnie sprawdzą się osoby dynamiczne, kreatywne i przedsiębiorcze. Stąd też propozycje wskazanego zatrudnienia otrzymają zazwyczaj osoby o dużym doświadczeniu i wiedzy (know-how).

Zapytaj na: Forum

Czas pracy

Charakterystyczną cechą kontraktu menedżerskiego jest nienormowany czas pracy. Został on zdefiniowany w art. 140 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141). Rozumiany jest jako czas pracy pracownika określony wymiarem jego zadań. Uzasadnieniem dla takiego rozwiązania jest brak możliwości precyzyjnego określenia momentu rozpoczynania i zakończenia pracy, brak kontroli czasu poświęconego wykonywaniu pracy, możliwość wykonywania zadań poza normalnym rytmem funkcjonowania zakładu pracy, zależność wykonywania obowiązków od zmiennych, trudnych do przewidzenia okoliczności i uwarunkowań, nierytmiczne zapotrzebowanie na pracę, decydujące znaczenie dla wykonania pracy indywidualnego zaangażowania pracownika, a nie faktu jego uczestnictwa w pracy skooperowanej i bezpośredniego podporządkowania kierownictwu pracy. W przypadku kontraktu menedżerskiego nie obowiązuje ograniczenie, zgodnie, z którym zadania należy tak skorelować i wyznaczyć by pracownik miał możliwość wykonania ich w przeciętnym pięciodniowym tygodniu pracy, w ciągu 40 godzin tygodniowo. Oznacza to, że menedżer może pracować więcej i częściej niż zatrudniony na podstawie kodeksu pracy pracownik. Czas jego pracy zależy od ilości nałożonych zadań. Może wyglądać nieregularnie. W niektórych miesiącach możemy być zmuszeni do poświęcenia pracy większej ilości czasu, w innych pozwolimy sobie na dłuższy odpoczynek. Jest to ważne zwłaszcza z uwagi na fakt, iż menedżera nie obowiązują regulacje dotyczące urlopu. Nie ma więc on prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego. Stanowi to dość dużą niedogodność tej formy zatrudnienia. Wskazaną kwestię warto podjąć w momencie negocjacji. Do umowy możemy (za zgodą obu zainteresowanych stron) wprowadzić zapis gwarantujący prawo do płatnego wypoczynku. Nie uprawnia on jednak do roszczeń z tego tytułu.

Zakres odpowiedzialności

Menedżer ponosi dużo większa niż pracownik odpowiedzialność. Odpowiedzialność za zawinioną szkodę wyrządzoną zatrudniającemu przedsiębiorcy jest bowiem nieograniczona. Zatrudniony odpowiada całym swoim majątkiem i bez ograniczenia kwotowego. Praktycznym rozwiązaniem tej sytuacji i zabezpieczeniem przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami jest możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej z tytułu działalności polegającej na zarządzaniu przedsiębiorstwem. Warto także już przy zawierania przedmiotowej umowy ograniczyć odpowiedzialność wyłącznie do sytuacji zaistnienia winy umyślnej. Wykluczy to ryzyko negatywnych konsekwencji w przypadku winy nieumyślnej/ rażącego niedbalstwa. Można także umownie określić kwotową granicę majątkowej odpowiedzialności. Dla porównania warto przypomnieć, że analogiczna odpowiedzialność pracownika (zatrudnionego na podstawie kodeksu pracy) ograniczona jest do wysokości trzech miesięcznych pensji. Dodatkowo powierzający zarząd firmą ma możliwość nałożenia kary finansowej w związku z niewywiązaniem się z przyjętego zobowiązania osiągnięcia określonych celów.

Wynagrodzenie

Menedżer nie ma zagwarantowanego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jego płaca najczęściej składa się z dwóch elementów: stałego wynagrodzenia zasadniczego oraz części zmiennej, zależnej od uzyskiwanych wyników i efektów pracy. Zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 roku (sygn. II FPS 10/09), dochody menedżerów nie podlegają 19% podstawie obliczenia podatku – stawce liniowej ale podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, określone w art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zakaz konkurencji

Kontrakt menedżerski zazwyczaj wzbogacony jest o klauzulę o zakazie konkurencji. Wynika to z faktu, że menedżer dysponuje dostępem do kluczowych danych i informacji o firmie. Klauzula wskazuje czas trwania zakazu oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy w razie wygaśnięcia zakazu konkurencji przed terminem, na jaki została zawarta m.in. w razie ustania przyczyn, które uzasadniały taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z wypłaty odszkodowania. Często spotykaną praktykę stanowi także wprowadzanie klauzuli poufności. Zobowiązuje ona do nieujawniania informacji o firmie osobom trzecim.

Polecamy serwis: Praca

Ochrona zatrudnienia

Kontrakt menedżerski nie podlega także regulacjom gwarantującym ochronę zatrudnienia. Jako menedżer musimy więc liczyć się z ewentualnością otrzymania wypowiedzenia właściwie w każdym czasie. Na etapie negocjacji treści umowy powinniśmy zwrócić uwagę na czas okresu wypowiedzenia.

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93),
  • ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141),
  • wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2011 roku (I SA/Gl 503/10),
  • uchwała NSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 roku, (sygn. II FPS 10/09).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.