REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

10 tysięcy do zwrotu za 3,5 tysiąca pożyczki. RPO skarży wyrok sprzed dekady

Za pożyczkę w wysokości 3419 zł firma pożyczkowa zażądała od konsumentki łącznie 10 332 zł
Za pożyczkę w wysokości 3419 zł firma pożyczkowa zażądała od konsumentki łącznie 10 332 zł
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Za pożyczkę w wysokości 3419 zł firma pożyczkowa zażądała od obywatelki łącznie 10 332 zł – czyli 302 % udzielonej kwoty. Sąd rejonowy na wniosek firmy wydał w 2013 r. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Nie zbadał jednak z urzędu umowy pożyczki z 2012 r., choć powinien był to uczynić pod kątem jej potencjalnej niedopuszczalności. Rzecznik Praw Obywatelskich wnosi w 2023 r. skargę nadzwyczajną od prawomocnego nakazu zapłaty. Zawnioskował też o wstrzymanie egzekucji.

Rzecznik praw obywatelskich – ze względu na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej – składa skargę nadzwyczajną wobec prawomocnego nakazu zapłaty wydanego 2 kwietnia 2013 r. w postępowaniu nakazowym przez sąd rejonowy. RPO wnosi do Sądu Najwyższego o uchylenie nakazu zapłaty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania – oraz o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika trwa od kilku lat i może prowadzić do wyegzekwowania dalszych należności z majątku pozwanej. Konieczne wydaje się zatem zapobieżenie poniesieniu przez pozwaną niepowetowanej szkody do zakończenia postępowania SN.

REKLAMA

Naruszona zasada ochrony konsumenta

REKLAMA

Rzecznik zarzucił w skardze nadzwyczajnej naruszenie zasady ochrony konsumenta poprzez wydanie przeciwko pozwanej konsumentce nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla, bez zbadania z urzędu umowy pożyczki, której wykonanie ten weksel zabezpieczał, a przez to niezapewnienie konsumentce właściwej ochrony sądowej przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, mimo że na podstawie dokumentów załączonych do pozwu, sąd z łatwością mógł ustalić, że stosunkiem podstawowym jest umowa pożyczki zawarta z konsumentką, której postanowienia powinny być zbadane przez sąd z urzędu, pod kątem ich potencjalnej abuzywności (niedopuszczalności). 

Zdaniem RPO sąd rejonowy wydał nakaz zapłaty, pomimo iż treść weksla, odczytywana łącznie z załączonym do pozwu wezwaniem do zapłaty, nasuwała wątpliwości co do wymagalności i wysokości zobowiązania wekslowego konsumentki, które to wątpliwości, sąd powinien był wyjaśnić przez zbadanie z urzędu treści umowy pożyczki zawartej przez pozwaną z firmą pożyczkową, co jednocześnie oznaczało brak podstaw do wydania nakazu zapłaty oraz konieczność skierowania sprawy do postępowania zwykłego.

Umowa pożyczki gotówkowej zawierała bowiem szereg postanowień, które powinny zostać uznane przez sąd za bezwzględnie nieważne z powodu ich sprzeczności z ustawą i zasadami współżycia społecznego oraz z naturą stosunku prawnego umowy pożyczki lub co najmniej za niewiążące dla konsumentki ze względu na to, że nie były z nią indywidualnie uzgodnione, a kształtowały jej prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. 

Interesy konsumentki rażąco naruszone

Według rzecznika interesy pozwanej zostały rażąco naruszone poprzez:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • brak bezpośredniej informacji o wysokości udzielanej pożyczki, przez co umowa nie zawierała danych wymaganych przepisami ustawy o kredycie konsumenckim, a postanowienia określające zarówno główne, jak i poboczne świadczenia stron nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny;
  • nałożenie na konsumentkę, w zamian za otrzymanie pożyczki w rzeczywistej wysokości 3419 zł, obowiązku zwrotu łącznie 10 332 zł, tj. 302 % otrzymanej kwoty, w tym 6913 zł ponad otrzymany kapitał, co prowadziło do sprzeczności z właściwością (naturą) umowy pożyczki ze względu na rażącą dysproporcję świadczeń stron oraz do obejścia prawa przewidującego odsetki maksymalne;
  • przyznanie pożyczkodawcy uprawnienia do nałożenia, po wypowiedzeniu umowy, dodatkowej kary umownej w wysokości do 20% pozostałej do zapłaty faktycznej całkowitej kwoty pożyczki, z tytułu fikcyjnych kosztów windykacji, a więc zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie zobowiązania pieniężnego w sposób sprzeczny z prawem, co zostało zastosowane w praktyce przez powoda przeciwko pozwanej.

Sprawiedliwość społeczna i poderwanie zaufania do państwa

Rzecznik wskazał, że doszło także do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywodzonych z art. 2 Konstytucji RP.

REKLAMA

Pozwana  jako konsumentka, mogła być przekonana – stwierdza rzecznik – że skoro państwo nie zabrania prowadzenia działalności polegającej na udzielaniu pożyczek przez podmioty inne niż banki, to jej interes jest należycie chroniony przez organy państwowe przed nieuczciwymi praktykami przedsiębiorców. Tymczasem sąd nie uwzględnił faktu, że pozwana jest konsumentką i że jako słabsza strona umowy powinna podlegać ochronie, a zamiast tego, rozstrzygnął sprawę w nieadekwatnym trybie, ignorując konsumencki charakter stosunku prawnego. 

Konsumentka znalazła się zatem w pułapce prawnej – zauważył rzecznik. Pozbawiając jej należytej ochrony, sąd wsparł działania przedsiębiorcy nakierowane na wykorzystanie jej słabszej pozycji. A zaskarżony nakaz zapłaty stał się tytułem wykonawczym, na podstawie którego trwa do dzisiaj przymusowa egzekucja roszczeń, które nie zasługiwały na ochronę w praworządnym państwie.

Wymogi ustawy i dobre obyczaje także naruszone

Rzecznik zauważył wreszcie, że ustawa o kredycie konsumenckim wymagała, aby umowa o kredyt konsumencki zawierała takie dane, jak m.in. całkowita kwota kredytu, rozumiana  jako suma wszystkich środków pieniężnych, które kredytodawca udostępnia konsumentowi. Wymaganie to nie zostało spełnione, ponieważ w ramach pojęcia „całkowitej kwoty pożyczki”, uwzględniono również koszty ubezpieczenia i opłatę przygotowawczą. W ten sposób podana na stronie tytułowej „całkowita kwota pożyczki” wysokości 7900 zł była ponad dwukrotnie wyższa od rzeczywistej kwoty pożyczki, jaką konsumentka otrzymała na swój rachunek bankowy, wynoszącej zaledwie 3419 zł. Tę rzeczywista kwotę pożyczki nazwano zaś jako „środki wypłacone na konto”.

Przedsiębiorca jednostronnie skonstruował wzór umowy w taki sposób, aby wprowadzić w błąd konsumentkę co do podstawowych jej warunków   i nie udzielić jej jednoznacznej informacji o rzeczywistej wysokości pożyczki.

Tym bardziej ocenie pod względem zgodności z dobrymi obyczajami podlegać powinny inne elementy umowy, w szczególności przewidujące: obowiązek objęcia umową ubezpieczenia, prowizję nazwaną wynagrodzeniem umownym oraz możliwość naliczenia arbitralnie ustalonych kosztów windykacji w razie wypowiedzenia umowy.

Autopromocja
Oprac. Piotr T. Szymański

REKLAMA

Źródło: Rzecznik Praw Obywatelskich
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Reklamacja konsumencka 2024 - termin, zasady. Kiedy reklamacja jest złożona? Co powinien zrobić sprzedawca?

    Reklamacja konsumencka zakupionego towaru to ważna kwestia dla każdego sprzedawcy. Ma obowiązek odpowiedzieć na reklamację konsumenta w terminie 14 dni, a brak reakcji może być dla niego bardzo bolesny. A zatem jak sprzedawca powinien zareagować?

    Zwiększy się liczba osób uprawnionych do świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa

    Świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobom pełniącym tę funkcję co najmniej przez dwie kadencje i nie mniej niż przez 8 lat. W Sejmie na rozpatrzenie czeka projekt ustawy zmieniającej sposób ustalania okresu pełnienia tej funkcji. Dzięki temu więcej osób będzie uprawnionych do świadczenia.

    Netto od 3676 zł (początkujący) do 4363 zł (dyplomowany). Min. B. Nowacka zatwierdziła podwyżki 30% i 33% na 2024 r. dla nauczycieli [rozporządzenie]

    Rozporządzenie o podwyżkach 33% i 30% podpisane. Nauczycielom pozostaje czekać na opóźnione wypłaty (z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r.). Nauczyciel dyplomowany po podwyżce o 30% zarabia pensji zasadniczej  4363 zł. Dla nauczycieli ze stażem pensję zwiększy dodatek stażowy (1% za każdy rok pracy, maksymalnie 20%). 

    Ustawa przedłużająca legalności pobytu ukraińskich uchodźców wojennych podpisana przez Prezydenta

    Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przedłuża legalności pobytu ukraińskich uchodźców wojennych do 30 czerwca 2024 r.

    REKLAMA

    Zdolność kredytowa 2024 . Ile można pożyczyć na mieszkanie w II. połowie lutego?

    Aktualnie (II połowa lutego 2024 r.) trzyosobowa rodzina z dochodem na poziomie dwóch średnich krających może dziś pożyczyć na zakup mieszkania 687 tysięcy złotych. Okazuje się, że to jedynie kilkanaście tysięcy złotych mniej niż tuż przed serią podwyżek stóp procentowych zapoczątkowanych w październiku 2021 roku. To przede wszystkim skutek niemal 30-proc. wzrostu średniej pensji. 

    Trwa nabór wniosków o świadczenie wychowawcze. Sprawdź, jakie dokumenty należy złożyć do ZUS w celu uzyskania 800+

    ZUS przyjmuje wnioski o 800+ na okres świadczeniowy 2024/2025. Przepisy wymagają też złożenia odpowiednich załączników do wniosku. Jakie zatem dokumenty są wymagane w celu uzyskania świadczenia wychowawczego? Sprawdźmy!

    Waloryzacja emerytur, rent i dodatków 2024. Pierwsze wyższe wypłaty od marca. Jakie kwoty po waloryzacji? Jak czytać decyzję ZUS?

    ZUS informuje, że od 1 marca nastąpi waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych. ZUS przeprowadzi ją z urzędu, a zatem nie trzeba składać żadnego wniosku. Emerytury i renty wzrosną o 12,12 procent. 

     

    Czy i co można zrobić, żeby nie męczyć się ze zbyt głośnym sąsiadem?

    Mieszkanie/dom jest tym miejscem, w którym ludzie odpoczywają. Z pewnością wiele osób bardzo lubi, a nawet potrzebuje posiedzieć w ciszy po ciężkim dniu albo tygodniu pracy. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Czasami może być głośno w domu z powodu hałasu od sąsiadów. Może to być spowodowane wieloma przyczynami np. remontem, głośnymi zabawami.

    REKLAMA

    Czy twoje dziecko dostanie się do wybranego przedszkola? Sprawdź, jakie kryteria będą obowiązywały w roku szkolnym 2024/2025.

    Lada moment rozpoczną się rekrutacje do przedszkoli publicznych. Choć na terenie gminy miejsc zwykle wystarcza dla wszystkich dzieci, to nie każdy ma szansę na to, by jego dziecko mogło uczęszczać do wybranej placówki, np. znajdującej się najbliżej miejsca zamieszkania. Jakie kryteria decydują o przyjęciu do przedszkola w pierwszej kolejności?

    Wynajmujesz prywatne mieszkanie? Dziś jest ostatni dzień na złożenie ważnego oświadczenia. Sprawdź, czy dopełniłeś obowiązków.

    Małżonkowie objęci wspólnością majątkową małżeńską, którzy wynajmują należące do nich nieruchomości w ramach najmu prywatnego, mogą złożyć oświadczenie o tym, że uzyskane z tego tytułu przychody rozliczy tylko jedno z nich. To jednak pociąga za sobą określone konsekwencje.

    REKLAMA