NFT - na czym polega, prawo, przykłady

NFT - co to jest?

NFT to skrót od wyrażenia „Non-fungible token” czyli „niewymienialny token”. Co to znaczy? Mówiąc najprościej, NFT to zestaw zapisów w danej sieci blockchain, który jest unikatowy i nie może być zastąpiony czymś innym. Ta właściwość sprawia, że NFT jest niemalże jak dzieło sztuki, przez co coraz więcej osób szukających alternatywnych inwestycji interesuje się tym zjawiskiem. Czy słusznie? Jakie perspektywy stoją przed rynkiem NFT? Czy prawo nadąża za rozwojem technologii? Odpowiedzi udziela mec. Adam Ziębicki, adwokat w kancelarii Chałas i Wspólnicy.  

Aby lepiej zrozumieć, czym dokładnie jest NFT, warto odnieść się do przykładu – posługując się kryptowalutami, np. Bitcoinem (BTC), Ethereum (ETH) czy też innymi, możemy wymienić jednego BTC na innego BTC itd.. W takim wypadku dochodzi do wymiany bitcoinów w stosunku 1:1, czego w przypadku NFT nie można uczynić, gdyż poza danym konkretnym NFT, nie istnieje jego analogiczna kopia lub kopie.

NFT są to cyfrowe zapisy, które przedstawiają daną wartość i które mogą być jedynie kupione i sprzedane na blockchainie danej kryptowaluty. Najpopularniejszym blockchainem oferującym możliwość wystawienia na sprzedaż i kupna NFT jest sieć Ethereum. Najpopularniejszym serwisem, który umożliwia powyższe jest OpenSea (ale też inne jak Mintable czy też Rarible), do której to strony dostęp jest darmowy i każdy może we własnym zakresie sprawdzić jakie NFT są oferowane w danym momencie i stać się ich właścicielem.

"NFT to nie tylko graficzne „dzieła sztuki” na miarę XXI wieku. Jeden z serwisów operujący na blockchainie kryptowaluty Tezos oferuje możliwość wykupienia NFT muzycznego, np. kolekcji historycznych materiałów Whitney Houston. Z kolei twórcy memcoina „Dogebonk” zapowiadają utworzenie serwisu, który umożliwi sprzedaż NFT w postaci memów. Co ciekawe, również Facebook oraz Instagram mają umożliwić swoim użytkownikom tworzenie, wyświetlanie i sprzedaż NFT, przy czym na tym etapie nie mamy jeszcze dalszych szczegółów jak by to miało wyglądać i na jakim blockchainie byłoby oparte. Potencjał NFT jest nieograniczony i tak naprawdę wszystko zależy od ludzkiej kreatywności. DW mojej opinii jesteśmy świadkami rozwoju rynku o ogromnym potencjale, na który będą wchodzić czołowi gracze (albo już wchodzą) i warto mu się bacznie przyglądać" – komentuje mec. Adam Ziębicki, prawnik w kancelarii Chałas i Wspólnicy.

Popatrzmy na dalsze przykłady. Pewien indonezyjski student w ostatnim czasie jako NFT sprzedawał zdjęcia przedstawiające jego osobę z okresu czterech lat. Jedna z restauracji z Nowego Jorku ogłosiła, że wstęp do niej będą mieli jedynie posiadacze wyemitowanych przez restaurację NFT przedstawiających rybę („Flyfish Club”). Jeszcze innym ciekawym przykładem NFT jest kolekcja „Ether Rock”, w ramach której można było nabyć NFT przedstawiające kamień, różniący się jedynie odcieniami. Nie sposób również nie wspomnieć o „Bored Ape Yacht Club”, w ramach to której kolekcji można było nabyć NFT przedstawiający znudzone małpy. Te ostatnie stały się obiektem pożądania przez sławne osoby jak np. Jimmy Fallon, Steph Curry, Snopp Dogg lub Mark Cuban, które były gotowe zapłacić za jeden NFT setki tysięcy dolarów.  

Rynek NFT a prawo

"Rynek NFT jest na tę chwilę nieograniczony i w zasadzie jako NFT może być sprzedane co do zasady wszystko. Nie zmienia to jednak faktu, że istnieje szereg okoliczności natury prawnej, na które trzeba zwrócić uwagę. W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że sprzedaż NFT nie oznacza zawsze przeniesienia praw autorskich do danego utwory na rzecz nabywcy. Zazwyczaj prawa te, jak również inne prawa własności intelektualnej, pozostają u twórcy, a kupiec otrzymuje jedynie certyfikat potwierdzający nabycie danego utworu i prawo do eksponowania danego konkretnego utworu. W celu uzyskania informacji na temat warunków przeniesienia praw autorskich należy sięgnąć do regulaminu serwisu, w którym nabywane jest dane NFT. W dalszej kolejności należy wskazać, że aktualnie NFT nie ma dedykowanych dla siebie regulacji na poziomie ustawowym. Może to jednak w przyszłości ulec zmianie, gdyż nawet w 2021 r. dokonano nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Na mocy nowego brzmienia ustawy kantory kryptowalut działające w Polsce od listopada 2021 r. mają obowiązek uzyskania wpisu w rejestrze działalności w zakresie walut wirtualnych. Takich regulacji w przypadku NFT jeszcze nie ma, ale całkowicie uzasadnionym jest oczekiwanie, że zostaną one w pewnym momencie ustanowione i to na poziomie unijnym" – dodaje mec. Ziebicki.

Poza prawnymi kwestiami istnieje również kwestia dotycząca korekty rynku kryptowalut. Aby stać się właścicielem danego NFT, należy za niego zapłacić odpowiednią cenę wyrażoną w danej kryptowalucie, dlatego jej kurs znacząco wpływa na całe przedsięwzięcie. Można zatem bardzo szybko zyskać i równie szybko stracić znaczne środki pieniężne.