Kto i kiedy odpowiada za przygotowanie?

Przygotowanie zachodzi wtedy gdy sprawca w celu popełnienia czynu zabronionego podejmuje czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego bezpośrednio do jego dokonania, w szczególności w tymże celu wchodzi w porozumienie z inną osobą, uzyskuje lub przysposabia środki, zbiera informacje lub sporządza plan działania.

Za tą skomplikowaną definicją kryje się doskonale przez wszystkich rozumiane przygotowanie, a więc ustalanie planu działania, zdobywanie narzędzi niezbędnych do dokonania czynu zabronionego (np. zakup broni, przygotowywanie wytrychów), zdobywanie informacji niezbędnych do dokonania przestępstwa (np. zbieranie informacji o systemach zabezpieczeń).

Karalność

Przygotowanie co do zasady jest nie karalne. Jest ono karalne tylko wtedy gdy wyraźnie stanowi o tym przepis kodeksu karnego lub innej ustawy. W polskim prawie karane jest np. przygotowywanie zamach stanu (art. 127 kodeksu karnego) czy przygotowywanie zamachu terrorystycznego (art. 140 kodeksu karnego).

W sytuacji gdy kodeks „milczy” przygotowanie do popełnienia przestępstwa jest niekaralne.

Zobacz: Znamiona i karalność przygotowania

Czynny żal

Kodeks karny przewiduje względniejsze traktowanie sprawców, którzy wykazali tzw. czynny żal. Chodzi mianowicie o osoby, które dobrowolnie odstąpiły od przygotowania.

Można wyróżnić tu trzy sytuacje. Pierwsza dotyczy osoby, która samemu planuje dokonać przestępstwo. Taka osoba nie podlega karze gdy dobrowolnie odstąpi od dalszego przygotowania, w szczególności zniszczy przygotowywane środki lub zapobiegnie skorzystaniu z nich w przyszłości.

Druga sytuacja to gdy przygotowanie polega na wejściu w porozumienie z inną osobą. W takiej sytuacji na niepodleganie karze może liczyć osoba, która podjęła istotne starania zmierzające do zapobieżenia dokonaniu przestępstwa.

Trzecia sytuacja to taka gdy osoba przygotowująca popełnienie przestępstwa odstąpiła dobrowolnie od dokonania lub zapobiegła skutkowi.
Oczywiście z instytucji czynnego żalu można skorzystać tylko w tych wypadkach gdy przygotowanie jest karalne.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Podsumowanie

Przygotowanie jest co do zasady niekaralne. Tylko w nielicznych wypadkach można otrzymać karę za czynienie przygotowań do popełnienia przestępstwa.