Kategorie

Komu przysługuje obrońca z urzędu?

Każdemu oskarżonemu przysługuje prawo do obrony.
Każdemu oskarżonemu przysługuje prawo do obrony.
W toku postępowania karnego oskarżonemu (oraz podejrzanemu) przysługuje prawo do obrony, którego jednym z przejawów jest prawo do ustanowienia obrońcy. Wskazany obrońca może pochodzić z wyboru oskarżonego (podejrzanego) czyli być ustanowionym do prowadzenia sprawy na podstawie jego indywidualnej umowy z oskarżonym (podejrzanym) lub może być ustanowiony dla oskarżonego przez sąd (jest to tzw. „obrońca z urzędu”). Istnieje określony katalog sytuacji kiedy oskarżony może mieć przyznanego obrońcę z urzędu.

Zgodnie z powyższymi wskazaniami, obrońca z urzędu może być wyznaczony tylko w określonych w przepisach procedury przypadkach. Należy je w sposób systematyczny przedstawić:

Wyznaczenie obrońcy z urzędu w sytuacjach obligatoryjnej obrony

Obrońca z urzędu może być wyznaczony w sytuacjach tzw. obligatoryjnej obrony, czyli w takiej sytuacji procesowej gdy ustawa nakazuje oskarżonemu posiadanie obrońcy. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy, wówczas jest mu on wyznaczany z urzędu.

Należy wskazać, iż sytuacja obligatoryjnej obrony zachodzi w sytuacjach określonych w 6 przepisach kodeksu postępowania karnego (KPK):

1) na podstawie art. 79 § 1 KPK (tj gdy gdy oskarżony jest: nieletni, głuchy, niemy, niewidomy, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności);

2) na podstawie art. 79 § 2 KPK (gdy sąd uzna udział obrońcy za niezbędny ze względu na okoliczności utrudniające obronę np. stopień skomplikowania sprawy);

3) na podstawie art. 80 KPK – oskarżony musi mieć obrońcę przed Sądem Okręgowym jako I instancji jeżeli zarzucane jest mu popełnienie zbrodni lub gdy jest pozbawiony wolności;

4) na podstawie art. 671 1 i 4 KPK tj. gdy postępowanie toczy się przed sądem wojskowym, a oskarżonym jest żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową lub pełniący służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego;

5) na podstawie art. 671 § 1a KPK tj. przed wszystkimi sądami wojskowymi w sprawie przeciw żołnierzowi oskarżonemu o przestępstwo popełnione w zw. z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych poza granicami państwa;

6) na podstawie art. 548 KPK tj. jeżeli złożony był w sprawie wniosek o wznowienie postępowania a oskarżony zmarł lub zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania i wnioskodawca nie ma wyznaczonego obrońcy z wyboru to prezes sądu wyznacza z urzędu.

Zobacz: Jak ustanowić obrońcę w sprawie

Wyznaczenie obrońcy z urzędy z uwagi na ubóstwo oskarżonego

Wyznaczenie obrońcy z urzędu może mieć miejsce w sytuacji w której oskarżony (podejrzany) chce mieć obrońcę, lecz nie jest go stać na ustanowienie obrońcy z wyboru.

Reklama

Zgodnie z treścią przepisu art. 78 § 1 KPK jeżeli oskarżony (podejrzany) złoży wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu i w sposób należyty wykaże (udowodni, odpowiednio udokumentuje) że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny wówczas prezes sądu wyznaczy mu obrońcę z urzędu.

Ocena przedstawionych dokumentów mających wykazać stan majątkowy oskarżonego (podejrzanego) należy do sądu i jest jego arbitralną i niezaskarżalną (w pierwszej instancji) decyzją. Nie mniej należy wskazać, iż błędna decyzja o nieprzyznaniu obrońcy z urzędu skutkować może uznaniem naruszenia prawa oskarżonego do obrony i uchyleniem danego wyroku (i związanego z tym przekazania sprawy do ponownego rozpoznania).

Zobacz serwis: Sprawy karne

Obrońca z urzędu w sytuacjach procedowania sądu pod nieobecność oskarżonego

Reklama

Oskarżony będzie również musiał posiadać obrońcę z urzędu w sytuacjach gdy nie ustanowił on obrońcy z wyboru a sąd postanowi procedować bez uczestnictwa oskarżonego w rozprawie tj. podjął decyzję o nie sprowadzeniu oskarżonego z aresztu (co jest wyjątkiem od reguły procesowej jego uczestnictwa). Może to mieć miejsce w sytuacji procedowania sądu w sprawie:

- rozpoznawania przez sąd apelacji w sprawie,
- posiedzenia rozpatrującego zażalenie na postanowienie kończące postępowanie,
- zażalenia na zatrzymanie osoby,
- posiedzenia sądu odwoławczego przy rozstrzyganiu odnośnie bezwzględnych przyczyn odwoławczych,
- wydawania wyroku łącznego,
- zarządzenia wykonania kary wobec osoby przekazanej w trybie ENA,
- wznowionego postępowania po śmierci oskarżonego (ma to miejsce w sytuacji gdy rodzina nie wyznaczy obrońcy z wyboru),
- wznowionego postępowania gdy w toku postępowania wznowieniowego zachodzi przesłanka zawieszenia tego postępowania (zgodnie z treścią przepisu art. 548 KPK).

Zobacz portal: Prawnik.pl

W opisanych powyżej sytuacjach wyznaczenie obrońcy oskarżonemu ma spełnić funkcję gwarancyjną, albowiem adwokat zobowiązany jest z urzędu do działania wyłącznie na korzyść oskarżonego i ustawodawca uznał iż udział obrońcy należycie zabezpieczy interesy oskarżonego.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    31 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.