REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Postępowanie dowodowe pod nieobecność oskarżonego

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
Chmielniak Adwokaci – prawo karne dla biznesu
Chmielniak Adwokaci to renomowana kancelaria prawna z siedzibą w Katowicach, działającą w całej Polsce
Możliwość prowadzania postępowania dowodowego pod usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy budzi wiele kontrowersji./Fot. Shutterstock
Możliwość prowadzania postępowania dowodowego pod usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy budzi wiele kontrowersji./Fot. Shutterstock
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Nowelizacja procedury karnej zbliża się wielkimi krokami. Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw została podpisana przez Prezydenta RP w dniu 14 sierpnia 2019 r. Dnia 4 września 2019 r. ogłoszono ją z kolei w Dzienniku Ustaw. Większość przepisów wchodzi w życie po 30 dniach, wobec czego już w początkach października sądy karne będą procedować na nowych zasadach. Jedną z istotniejszych zmian, które budzić mogą wątpliwości z punktu widzenia prawa oskarżonego do obrony, jest możliwość prowadzania postępowania dowodowego pod usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego, a niekiedy także jego obrońcy. Podstawowym celem jest tu rzecz jasna przyśpieszenie postępowania.

Dotychczasowa regulacja

Tytułem wstępu warto przybliżyć obecną regulację. Zasada jest następująca: czynności procesowej nie przeprowadza się pod nieobecność osoby uprawnionej, jeżeli należycie usprawiedliwiła ona swoje niestawiennictwo i wniosła o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności. Należyte usprawiedliwienie w przypadku choroby oznacza zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego. Zasada ta znajduje zastosowanie także w przypadku rozprawy i usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego bądź jego obrońcy. W procesach, gdzie po stronie oskarżonych występuje większa liczba osób, sprawne procesowanie może się wydawać utrudnione. W praktyce kluczowa jest jednak obecność obrońcy – wówczas oskarżony niekoniecznie będzie wnosił o odroczenie rozprawy.

REKLAMA

REKLAMA

Polecamy: Serwis Inforlex Przeciwdziałanie praniu pieniędzy – procedury

Nowelizacja KPK

Zgodnie z nowym art. 378a § 1 k.p.k., sąd – w szczególnie uzasadnionych wypadkach – będzie mógł przeprowadzić postępowanie dowodowe pod nieobecność oskarżonego lub obrońcy nawet jeśli należycie usprawiedliwili oni swoje niestawiennictwo. Możliwość tę odnosi ustawodawca zwłaszcza do przesłuchania świadków, którzy stawili się w danym dniu na rozprawę. Oskarżonemu i obrońcy przysługuje prawo do zawnioskowania o „uzupełniające przeprowadzenie dowodu przeprowadzonego podczas jego nieobecności”. We wniosku należy wykazać, że sposób przeprowadzenia dowodu podczas nieobecności oskarżonego lub obrońcy naruszał gwarancje procesowe, w szczególności – prawo do obrony. Wniosek ten będzie można złożyć najpóźniej na następnym terminie rozprawy – później prawo to wygasa. Na dalszym etapie postępowania strona nie będzie mogła podnosić zarzutu naruszenia prawa do obrony.

Zasada szybkości vs. Prawo do obrony

Czy wprowadzone zmiany rzeczywiście przyśpieszą postępowanie karne? Przedmiotem postępowania dowodowego powinny być tylko okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w przypadku sprawy karnej – kwestia odpowiedzialności karnej oskarżonego. Przeprowadzenie jakiegokolwiek dowodu pod nieobecność oskarżonego lub jego obrońcy co do zasady będzie zatem godzić w prawo do obrony, uzasadniając „uzupełniające przeprowadzenie dowodu”. Stwierdzić należy konsekwentnie, że co do zasady konieczny będzie dodatkowy termin rozprawy. Z tej perspektywy, przyśpieszenie postępowania może być tylko wynikiem przeoczenia terminu do złożenia wniosku – ku temu istnieć bowiem będą postawy. Nie jest to zabieg fair play ze strony ustawodawcy.

REKLAMA

Chociaż dotychczasowa regulacja dawała możliwość przeciągania postępowania sądowego z powodu choroby oskarżonego, tak gwarancją poszanowania z jednej strony prawa do obrony, z drugiej strony dobra wymiaru sprawiedliwości i zasady szybkości, jest właśnie wymóg zaświadczenia lekarza sądowego. Jeśli w tym zakresie ustawodawca dopatruje się pewnych nadużyć w praktyce, to nie jest to powód, aby ograniczać prawo oskarżonego do obrony.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uwagi końcowe

Możliwość prowadzania postępowania dowodowego pod usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy budzi wiele kontrowersji. Wprowadzana regulacja daje przy tym sądowi tylko możliwość, nie obowiązek procedowania. Z uwagi na doniosłość zasady prawa oskarżonego do obrony, sądy karne rzadko powinny korzystać z tego uprawnienia. Co więcej, uzasadnienie decyzji o nieuwzględnieniu wniosku o uzupełniające przesłuchanie świadka z powołaniem się na okoliczność, iż in concreto nie doszło do naruszenia prawa oskarżonego do obrony, będzie bardzo trudne. Jaka będzie praktyka? Zobaczymy począwszy od 5 października 2019 r.

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
arychlewskahotel@chmielniak.com.pl
T: 509123683

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Nawet 880 zł na święta dla emerytów i do 300 zł na dziecko. Sprawdź warunki wypłaty

Dawny zakład pracy może pomóc przy świątecznych zakupach także po zakończeniu zatrudnienia. W grę wchodzą bony, karty podarunkowe i wsparcie pieniężne. O tym, kto może skorzystać z pomocy, decydują jednak zasady dawnego pracodawcy, a w części instytucji publicznych są już konkretne harmonogramy na 2026 r.

31 grudnia 2026 r. (Sylwester) dniem wolnym od pracy – aż 4 dni wolnego z rzędu, długi weekend bez wykorzystywania urlopu wypoczynkowego

1 stycznia (Nowy Rok) w 2027 roku przypada w piątek. Dzięki temu – wielu pracowników czeka długi weekend noworoczny. Okazuje się jednak, że istnieje sposób, aby weekend ten rozpocząć już w czwartek 31 grudnia 2026 r. (w Sylwestra), który również może być dniem wolnym od pracy i to bez konieczności wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Kto i na jakich zasadach, może z niego skorzystać, zyskując 4-dniową, a nie 3-dniową przerwę noworoczną?

Nowe prawo: certyfikat cyberbezpieczeństwa dla małych firm. Po co ci „Firma Bezpieczna Cyfrowo” i co trzeba będzie spełnić?

Mikro-, małe i średnie firmy będą mogły potwierdzić certyfikatem, że stosują podstawowe zabezpieczenia cyfrowe. Ministerstwo Cyfryzacji skierowało do konsultacji projekt pierwszego krajowego schematu certyfikacji – „Firma Bezpieczna Cyfrowo”. Certyfikat ma być dobrowolny i ważny trzy lata. Sprawdź, co może dać twojej firmie i czego jeszcze o nim nie wiadomo.

100 tys. zł bez podatku, a przy 40 tys. zł problem. Tak działa darowizna od rodziców

Rodzice przekazują pieniądze, dziecko odkłada je na różne wydatki, na przykład na zakup mieszkania, kupno samochodu czy na dowolny cel i wszyscy są spokojni. Do czasu. Darowizna na 100 tys. zł może nie kosztować ani złotówki podatku, a przy 40 tys. zł może pojawić się należność dla fiskusa. To przykładowe kwoty, ale różnica jest jak najbardziej rzeczywista. Znaczenie ma szczegół, który łatwo przeoczyć między rodzinną rozmową a wizytą w banku.

REKLAMA

Jedna z najdłuższych w historii firmy Microsoft awarii zakończona

Koncern Microsoft poinformował w sobotę rano o całkowitym przywróceniu swych usług, takich jak Teams, Outlook i Copilot, po globalnej awarii niektórych narzędzi i zakłóceniu ich działania. 

Ruszyła baza rodzin potrzebujących pomocy w ramach Szlachetnej Paczki. Rodziny można wybierać do 11 grudnia

Szlachetna Paczka uruchomiła w sobotę bazę rodzin, które potrzebują pomocy. Na stronie internetowej Szlachetnej Paczki każdy, kto chce pomóc, może zapoznać się z historią danej rodziny i wesprzeć ją. Prezenty trafią do potrzebujących w „weekend cudów” – 12 i 13 grudnia.

Emerytura pod włoskim słońcem za ułamek hiszpańskich cen. Ten region zyskuje w oczach Polaków

Przez lata Hiszpania była pierwszym wyborem dla Polaków, Niemców i Brytyjczyków szukających swojego miejsca na emeryturę pod słońcem. Jednak gwałtowny wzrost cen i spadek jakości tamtejszych nieruchomości sprawiają, że inwestorzy oraz przyszli seniorzy zaczynają rozglądać się za nowymi kierunkami. Na mapie Europy wyrasta właśnie mocna alternatywa – słoneczna Apulia, która łączy przystępne koszty życia, świetną komunikację lotniczą z Polską oraz unikalny model życia w tętniących życiem historycznych centrach miast.

Hamulec czy blokada? Weta prezydenta Karola Nawrockiego w liczbach

„Jeśli prawo jest dobre, jest podpis” – mówił 13 listopada Karol Nawrocki, ogłaszając weto do ustawy o blokowaniu nielegalnych treści w internecie. Minister cyfryzacji odpowiedział, że prezydent zachował się „jak lobbysta platform”. Sprawdziliśmy liczby i tezy z tego sporu.

REKLAMA

Weto prezydenta do ustawy o blokowaniu treści w internecie. Urzędnik czy sąd – kto ma decydować, co zniknie z sieci?

Prezydent Karol Nawrocki odmówił 13 listopada podpisania ustawy, która miała pozwalać urzędom nakazywać blokowanie nielegalnych treści w internecie. Rząd mówi o utracie narzędzi szybkiej reakcji na przestępstwa, prezydent – o oddaniu urzędnikom oceny, co jest przestępstwem. Unijny akt o usługach cyfrowych (DSA) obowiązuje jednak nadal.

Ile zarabia policjant przed 26. rokiem życia i później? Praca w policji w 2026 r. Na jakie dodatki można liczyć?

Zarobki w policji uzależnione są od wielu czynników, takich jak staż służby, zdobyty stopień służbowy czy zajmowane stanowisko. Można jednak podać kwotę wynagrodzenia zasadniczego policjanta przed 26. rokiem życia i później. Na jakie dodatki można liczyć?

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA