Kategorie

Co warto wiedzieć o umowie pożyczki?

Emilia Panufnik
Pożyczka./ Fot. Fotolia
Pożyczka polega na zobowiązaniu się dającego pożyczkę do przeniesienia na własność biorącego określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorącego do zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Na piśmie?

Umowa pożyczki może być zawarta w dowolnej formie, chyba że jej wartość przewyższa 500 zł. W takim przypadku powinna być stwierdzona pismem. Gdy ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną to, zgodnie z ogólną zasadą, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności.

Przepisy dotyczące udzielania pożyczek nie przewidują nieważności w przypadku niezawarcia umowy pożyczki w formie pisemnej. W związku z tym forma przewidziana w art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego to forma pisemna ad probationem. W razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności.

Przeprowadzenie tych dowodów jest natomiast dopuszczalne, jeżeli:

  1. obie strony wyrażą na to zgodę,
  2. żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą,
  3. fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma.

Przepisów o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych (ad probationem) nie stosuje się jednak do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami.

Pożyczka polega na zobowiązaniu się dającego pożyczkę do przeniesienia na własność biorącego określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorącego do zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Polecamy serwis: Prawa konsumenta

Kto komu może pożyczyć?

Brak jest w Kodeksie cywilnym ograniczeń podmiotowych, dlatego stronami umowy pożyczki mogą być wszystkie podmioty prawa cywilnego. Ewentualne ograniczenia mogą wprowadzać przepisy szczególne.

Umowa pożyczki jest umową konsensualną, dwustronnie zobowiązującą. Do jej zawarcia dochodzi przez samo porozumienie się stron. Wydanie przedmiotu pożyczki nie jest konieczne do zawarcia umowy.

Umowa pożyczki nie jest umową wzajemną. Zwrot rzeczy tego samego rodzaju czy pieniędzy tej samej wielkości nie odpowiada świadczeniu pożyczkodawcy.

O odpłatności i nieodpłatności pożyczki decyduje wola stron.

W braku ustalenia wielkości wynagrodzenia pożyczkodawcy, uważa się, że umowa jest nieodpłatna. Strony ustalają wynagrodzenie w sposób swobodny, mając na uwadze przepisy o odsetkach maksymalnych.

Zobacz również: Jaki jest sposób naliczania odsetek?

Tylko pieniądze?

Przedmiotem pożyczki mogą być pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Za pieniądze uznaje się banknoty i monety. Zgodnie z zasadą walutowości przedmiotem umowy pożyczki może być, oprócz polskiego, także każdy inny pieniądz. Jeśli strony wybiorą walutę obcą, a z umowy nie wynika inaczej, biorący pożyczkę jest uprawniony do jej zwrotu w walucie polskiej.

Na kim ciążą obowiązki?

Reklama

Za terminowe wykonanie umowy odpowiedzialny jest dający pożyczkę i w razie zwłoki odpowiada na ogólnych zasadach dotyczących niewykonania zobowiązania. Wydanie przedmiotu pożyczki wiąże się z przeniesieniem własności przedmiotu pożyczki (w odróżnieniu od użyczenia). Dzięki temu pożyczkobiorca może nim swobodnie dysponować z zamiarem osiągnięcia określonych korzyści.

Biorącemu pożyczkę przysługuje roszczenie o wydanie przedmiotu pożyczki, które przedawnia się z upływem 6 miesięcy od chwili, gdy przedmiot miał być wydany. Nie jest obowiązany do odbioru przedmiotu pożyczki, gdyż to w jego interesie leży udzielenie pożyczki.

Przedmiot pożyczki jest własnością pożyczkobiorcy tylko na czas określony, a pożyczkodawcy należy się zwykle procent (odsetki) od udzielonej pożyczki. W takim przypadku odsetki stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy, a więc jest to umowa odpłatna.

Dający pożyczkę może uzależnić udzielenie pożyczki od zabezpieczenia jej zwrotu, np. przez poręczenie, wystawienie weksla gwarancyjnego, czy ustanowienie zastawu.

Zobacz również: Weksel jako zabezpieczenie umowy

Reklama

Pożyczkobiorca obowiązany jest do zwrotu przedmiotu pożyczki w określonym terminie. Jeśli pożyczka jest odpłatna, dotyczy to również wynagrodzenia. Nie jest konieczne, aby pożyczkobiorca zwracał te same rzeczy. Mogą to być rzeczy takie same, o ile będą odpowiadały tej samej ilości i jakości.

Podobnie jak w przypadku zwłoki wydania przedmiotu pożyczki przez dającego pożyczkę w razie opóźnienia lub zwłoki przy zwrocie przez biorącego pożyczkę powstają skutki na zasadach ogólnych dotyczących niewykonania zobowiązania (odsetki za opóźnienie, odszkodowanie za zwłokę świadczenia pieniężnego, zastrzeżone w umowie kary umowne, odszkodowanie za zwłokę świadczenia niepieniężnego). Gdy odsetki stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy, można dochodzić od nich odsetek za opóźnienie.

W sytuacji, gdy pożyczkobiorca znajduje się w złym stanie majątkowym, dający pożyczkę może odstąpić od umowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki, jeżeli zwrot pożyczki jest z tego powodu wątpliwy. Od umowy można odstąpić przed wydaniem przedmiotu pożyczki.

Uprawnienie to zostaje wyłączone w dwóch przypadkach:

  1. w chwili zawarcia umowy wiedział o złym stanie majątkowym pożyczkobiorcy,
  2. w chwili zawarcia umowy z łatwością mógł się dowiedzieć o złym stanie majątkowym pożyczkobiorcy.

Odstąpienie od umowy pożyczki nie uzasadnia zwrotu prawidłowo naliczonej i uiszczonej opłaty skarbowej (Wyrok NSA z dnia 21 listopada 1994 r., sygn. III SA 248/94).

Kiedy zwrócić pożyczkę?

Termin zwrotu pożyczki może być oznaczony w umowie. Brak w umowie pożyczki określenia terminu zwrotu, oprocentowania ani zabezpieczenia, nie czyni jej umową nieważną, ani też nie kwalifikuje jej do innego rodzaju czynności cywilnoprawnych (Wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., sygn. I SA/Ka 96/97). Jeśli strony nie zawarły w niej oznaczenia terminu zwrotu, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu 6 tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę.

Może się zdarzyć, że rzeczy otrzymane przez biorącego pożyczkę mają wady. Dający pożyczkę obowiązany jest wtedy do naprawienia szkody, którą wyrządził biorącemu przez to, że wiedząc o wadach, nie zawiadomił go o nich. Zasady tej nie stosuje się, gdy biorący pożyczkę mógł z łatwością wadę zauważyć.

Należy podkreślić, że powyższe zasady udzielania pożyczek dotyczą podmiotów, które nie zajmują się zawodowo udzielaniem pożyczek zwanych także kredytami. Umową podobną do pożyczki jest umowa o kredyt bankowy, która została szczegółowo uregulowana w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378).

Polecamy serwis: Umowy

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (ostatnia zmiana: Dz.U. z 2011 r., Nr 85, poz. 458)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    18 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    TSUE orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane są do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.