Pieniądze po wypadku przy pracy i w czasie choroby zawodowej: zasiłek, renta, odszkodowanie, świadczenie rehabilitacyjne. Kiedy ZUS może odmówić wypłaty?

• Ubezpieczenie wypadkowe
• Zasiłek chorobowy – pełne wynagrodzenie od pierwszego dnia
• Świadczenie rehabilitacyjne przy dłuższej chorobie
• Renta wypadkowa – korzystniejsze warunki i możliwość łączenia z emeryturą
• Jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu
• Kiedy ZUS może odmówić wypłaty?

Ubezpieczenie wypadkowe

– Takie zdarzenie jak wypadek przy pracy może dotknąć każdego z nas, niezależnie od tego, czy pracujemy na budowie, czy jako zawodowy kierowca, bądź górnik, ale też jako urzędnik, ekspedientka, czy nauczyciel. Oczywiście są branże, które charakteryzują się większą wypadkowością. Istotne jest to, że każde takie zdarzenie to dla poszkodowanego duży stres i nagłe naruszenie stabilizacji życiowej. W takich momentach, gdy na jakiś czas utracona jest zdolność zarobkowania, ważne jest poczucie bezpieczeństwa finansowego. Ubezpieczenie wypadkowe w ZUS zostało skonstruowane tak, aby pomoc finansowa trafiała do poszkodowanych niezależnie od okresu ubezpieczenia i w jak najwyższym wymiarze, pozwalając skupić się na powrocie do zdrowia – wyjaśnia Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim.

Osoby objęte ubezpieczeniem wypadkowym w wyniku wypadku w pracy lub choroby zawodowej mogą liczyć na świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. Katalog obejmuje kilka świadczeń w zależności od stanu zdrowia i okresu rekonwalescencji poszkodowanego.

Zasiłek chorobowy – pełne wynagrodzenie od pierwszego dnia

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego w przypadku niezdolności do pracy z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej można otrzymać nawet już od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniom wypadkowemu. - W takiej sytuacji nie obowiązuje tzw. okres wyczekiwania. Zasiłek ten przysługuje niezależnie od czasu objęcia ubezpieczeniem wypadkowym. Jest on wyższy niż ten, który zazwyczaj wypłacany podczas zwykłej choroby z ubezpieczenia chorobowego, bo wynosi 100 proc. kwoty, od której odprowadzane są składki (średniej z ostatnich 12 miesięcy).

Świadczenie rehabilitacyjne przy dłuższej chorobie

Jeśli po wyczerpaniu pełnego okresu zasiłkowego (182, 270 lub 91 dni po ustaniu zatrudnienia) pracownik nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie i rehabilitacja rokuje powrót do zdrowia, można otrzymać świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje maksymalnie przez 12 miesięcy i również wynosi 100 proc. pensji (ustalanej przy zasiłku chorobowym). Podstawą do przyznania tego świadczenia jest orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o okolicznościach, które uzasadniają przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego w związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

Od tego orzeczenia każdemu ubezpieczonemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej, jeśli się z nim nie zgadza.

Renta wypadkowa – korzystniejsze warunki i możliwość łączenia z emeryturą

Aby otrzymać rentę wypadkową (tj. rentę z tytułu niezdolności do pracy z ubezpieczenia wypadkowego), trzeba uzyskać orzeczenie o niezdolności do pracy i jej związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową wydane przez lekarza orzecznika (komisję lekarską – jeśli zostanie złożony sprzeciw wobec orzeczenia lekarza orzecznika lub prezes ZUS zgłosi zarzut wadliwości wobec tego orzeczenia).

Przy jej przyznaniu obowiązują nieco inne zasady niż przy zwykłej rencie z tytułu niezdolności do pracy.

- W tym przypadku prawo do renty wypadkowej nie zależy od długości okresu ubezpieczenia. Data powstania niezdolności do pracy nie wpływa na przyznanie świadczenia, jak również wiek ubezpieczonego, co oznacza, że osiągnięcie 60 lat przez kobietę lub 65 lat przez mężczyznę nie stanowi przeszkody w jej pobieraniu. Renta wypadkowa jest zawsze korzystniejsza niż renta z ubezpieczenia rentowego. Wynika to z zasad jej obliczania i z tego, że można ją łączyć z emeryturą – informuje rzeczniczka.

Jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu

Po zakończeniu leczenia i rehabilitacji ubezpieczony może ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie. Warunkiem jest doznanie stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Stopień uszczerbku na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ocenia lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS, gdy zakończysz leczenie i rehabilitację.

Stały uszczerbek na zdrowiu to takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności i nie można oczekiwać poprawy.

Długotrwały uszczerbek na zdrowiu to takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności na dłużej niż 6 miesięcy, ale są szanse na poprawę.

Jednorazowe odszkodowanie wynosi 20 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Kiedy ZUS może odmówić wypłaty?

– Musimy pamiętać, że prawo do świadczeń wypadkowych wiąże się także z przestrzeganiem podstawowych zasad bezpieczeństwa. Przepisy jasno określają sytuacje, w których ZUS ma obowiązek odmówić wypłaty środków. Dzieje się tak m.in. wtedy, gdy wyłączną przyczyną wypadku było umyślne lub rażące niedbalstwo pracownika, a także to gdy znajdował się on pod wpływem alkoholu bądź substancji odurzających – wyjaśnia Beata Kopczyńska.

W takiej sytuacji poszkodowany będzie mógł otrzymywać świadczenia z ubezpieczenia chorobowego czy rentowego, oczywiście jeśli spełni określone w przepisach warunki.

– Co jednak niezwykle ważne, jeśli wypadek pod wpływem alkoholu skutkowałby śmiercią pracownika, prawo jego rodziny do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego pozostaje w pełni chronione i ewentualne błędy ubezpieczonego nie pozbawiają bliskich wsparcia – dodaje rzeczniczka.

Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie śląskim