Emerytury, Renta z tytułu niezdolności do pracy

Dla części rolników, którzy przez lata opłacali składki zarówno w ZUS, jak i w KRUS, emerytura miała być podsumowaniem ich ciężkiej pracy. Zamiast tego spotykają się z rozczarowaniem i poczuciem niesprawiedliwości – jedni mogą pobierać dwa świadczenia, inni nie, choć przez dziesięciolecia pracowali w identycznych warunkach.

Coraz więcej emerytów i rencistów wraca na rynek pracy, jednak ZUS przypomina, że dodatkowe zarobki nie zawsze są wolne od konsekwencji. Choć od grudnia podwyższono limity dla dorabiających świadczeniobiorców, ich przekroczenie może oznaczać obniżenie lub nawet zawieszenie wypłat. Kto może pracować bez ograniczeń, a kto powinien uważnie pilnować przychodów?

Mowa o świadczeniu urlopowym „wczasy pod gruszą” (które – na takich samych zasadach jak w okresie letnim – może być również pobierane w okresie zimowym) oraz dofinansowaniu zorganizowanego wypoczynku dzieci i młodzieży. Obydwa świadczenia, mogą otrzymać pracownicy i ich rodziny, jak również byli pracownicy, którzy przeszli na emeryturę lub rentę i ich rodziny, których pracodawcy mają obowiązek utworzenia lub dobrowolnie tworzą zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, ale nie tylko. Pracownikom, których pracodawcy nie tworzą ZFŚS – pracodawcy również mogą wypłacać świadczenie urlopowe. 

Jest to bardzo ważna informacja dla rencistów i wcześniejszych emerytów, którzy dorabiają do swoich świadczeń. Od 1 grudnia 2025 r. zmieniają się graniczne kwoty przychodu, które powodują zmniejszenie lub zawieszenie świadczeń (emerytur i rent) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Limity te będą wyższe niż w poprzednich trzech miesiącach. Bezpieczny próg przychodu (do którego można zarabiać bez obawy o zmniejszenie lub zawieszenie emerytury lub renty) wzrośnie o 16,10 zł, do kwoty 6 140,20 zł brutto. A górna granica zwiększy się o 30 zł i wyniesie 11 403,30 zł brutto. Zarobki powyżej tej kwoty w grudniu 2025 r., styczniu i lutym 2026 r. sprawią, że ZUS zawiesi emeryturę lub rentę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłosił harmonogram grudniowych wypłat. Część seniorów otrzyma świadczenia wcześniej niż zwykle, a osoby z terminem 25 grudnia dostaną pieniądze przed świętami. Dodatkowo, na koniec miesiąca pojawi się niespodzianka – druga wypłata dla osób z terminem 1. dnia miesiąca, co w praktyce oznacza 15. przelew w roku. O co chodzi?

W grudniu harmonogram wypłat świadczeń z ZUS ulegnie zmianie z powodu Świąt Bożego Narodzenia i Sylwestra. W efekcie, niektórzy emeryci otrzymają dwie wypłaty w tym samym miesiącu, co może być postrzegane jako swego rodzaju "15 emerytura". Jest to jednak jednorazowa zmiana terminu, a nie dodatkowe świadczenie. Oto szczegóły grudniowych przesunięć w ZUS. Kogo dotyczy ta nietypowa sytuacja?

Blisko 9,4 miliona Polaków pobierało w 2024 roku świadczenia emerytalno-rentowe, co przełożyło się na 413 mld zł wydatków. Średnia emerytura z ZUS ukształtowała się na poziomie 3 863 zł, natomiast świadczenia w służbach mundurowych były znacznie wyższe (ponad 6 300 zł). Pomimo tych rosnących kwot, dochody dużej części emerytów pozostają poniżej średniej krajowej.

Zamiast jednorazowych świadczeń, Kancelaria Prezydenta rozważa długoterminowe wsparcie dla matek. Nowa inicjatywa zakłada nie tylko miesięczne wypłaty po urodzeniu dziecka, ale również dodatkowe składki emerytalne. Celem programu jest nie tylko poprawa sytuacji finansowej rodzin, ale także zachęcenie do posiadania dzieci, co ma wpłynąć na zwiększenie dzietności w Polsce.

Okazuje się, że nawet setki tysięcy seniorów będą mogły otrzymać w 2026 roku dodatkowe pieniądze. Środki te może nie są oszałamiające w porównaniu do niektórych innych świadczeń, ale zawsze to dodatkowy i być może niespodziewany zastrzyk gotówki – można bowiem dostać nawet kilkaset złotych.

Rozszerzenie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (zwanego również świadczeniem „Mama 4+”) w taki sposób, aby przysługiwało ono również (w pełnej wysokości) rodzicom-seniorom, którzy wychowali co najmniej czworo dzieci i przysługuje im prawo do emerytury lub renty (nawet jeżeli przekracza ona kwotę najniższej emerytury) – stało się przedmiotem dezyderatu do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji, które miało miejsce w dniu 8 października 2025 r.

Depopulacja wsi, starzenie się mieszkańców i malejąca liczba płatników składek prowadzą do coraz większej presji na budżet państwa oraz konieczności pilnej modernizacji systemu KRUS, który – jak podkreślają eksperci – nie odpowiada już realiom współczesnego rolnictwa.

ZUS odmawia przyznania świadczenia, mającego zapewnić niezbędne środki utrzymania rodzicom-seniorom, którzy zrezygnowali z zatrudnienia, aby wychowywać dzieci lub z tego powodu w ogóle go nie podjęli (tj. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w ramach programu „Mama 4 plus”), jeżeli opieka nad co najmniej jednym z czworga dzieci (które nie jest również dzieckiem własnym ani dzieckiem współmałżonka) nie została formalnie uregulowana (tj. nie zostało ono przysposobione ani przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej). Samo sprawowanie faktycznej opieki nad co najmniej czwórką dzieci, nie przesądza zatem o prawie do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Brak wychowania dziecka przez cały okres od jego narodzin do pełnoletności – podstawy odmowy przyznania przez ZUS ww. świadczenia, już jednak stanowić nie może.

ZUS ma dobrą wiadomość: osoby, które były aktywne zawodowo przed 1999 rokiem, mogą ubiegać się o wyższe świadczenia emerytalne. Kluczem jest odnalezienie dawnych dokumentów, które umożliwią złożenie wniosku o podwyżkę. Oto szczegóły.

Wojują w sądzie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i wygrywają. Do prawdziwej prawnej ofensywy ruszyli seniorzy, którzy najpierw przeszli na wcześniejszą emeryturę, a potem ZUS pomniejszył im wypłatę docelowego świadczenia. W niektórych przypadkach korzystne wyroki nakazują wypłatę nawet 30 tysięcy wyrównania

Od 2026 roku ZUS ponownie obliczy emerytury dla około 100 tys. osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu. Dzięki tej zmianie ich świadczenia mogą wzrosnąć nawet o 2000 zł rocznie. Jakie warunki trzeba spełnić? Oto szczegóły.

Harmonogram wypłat emerytur z ZUS w listopadzie zostanie zmieniony z powodu dni wolnych od pracy, które kolidują z ustalonymi stałymi terminami. W konsekwencji, niektórzy seniorzy otrzymają swoje pieniądze wcześniej, co oznacza, że świadczenie za listopad może pojawić się na koncie już pod koniec października, a kolejna wypłata (już za grudzień) nastąpi dopiero w grudniu. Oto szczegóły.

Niewiele osób jest świadomych, iż niespełnienie wymogów ustawowych do otrzymania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, nie pozbawia ich całkowicie szansy na comiesięczne świadczenie w wysokości co najmniej 1878,91 zł z budżetu państwa, które pozwoli im na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb życiowych. Co więcej – świadczenie to, nie jest „obwarowane” żadnymi szczególnymi kryteriami, a o jego przyznanie można zwrócić się do prezesa ZUS lub premiera.

Emeryci i renciści otrzymują swoje świadczenia z ZUS-u w ustalonych terminach płatności. W październiku i listopadzie 2025 r. niektórzy z nich mogą jednak spodziewać się przelewu bankowego lub wizyty listonosza nieco wcześniej niż zwykle.

Przez wiele lat emeryci i renciści musieli mierzyć się z obowiązkiem corocznego składania zawiadomień o przychodach do ZUS. Każdy, kto dorabiał do świadczenia, zobowiązany był do końca lutego poinformować organ emerytalno-rentowy o wysokości uzyskanych zarobków. Dla wielu osób była to dodatkowa biurokracja i konieczność gromadzenia dokumentów, które często budziły wątpliwości i powodowały stres.

Wielu emerytów nie zdaje sobie sprawy, że ich świadczenie może zostać ponownie przeliczone, a w efekcie – znacznie podwyższone. Zdarza się, że różnice sięgają nawet kilkuset złotych miesięcznie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje takich przeliczeń w ściśle określonych sytuacjach. Warto więc sprawdzić, kto i na jakich zasadach ma prawo do skorzystania z tego rozwiązania.

Dodatki do emerytury to dodatkowe wsparcie finansowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednym z nich jest dodatek dla przymusowo zatrudnianych. Ile wynosi w 2025 roku? Kto może się ubiegać? Oto szczegóły.

Rząd ma pomysł, który może szczególnie zaboleć. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce zmienić system wypłat emerytur. Nie, nie chodzi o waloryzację czy podniesienie minimalnego świadczenia. Chodzi o to, by część seniorów dostawała pieniądze... raz na kwartał.

Podwyżka emerytur o 4,88% od 1 marca 2026 r. to nie wszystko. Wraz z waloryzacją wzrastają również wszystkie dodatki i świadczenia wypłacane przez ZUS. Dla wielu seniorów to właśnie te dodatki stanowią realne wsparcie finansowe, często wynoszące nawet kilkaset złotych ekstra co miesiąc. Sprawdź pełną listę siedmiu najważniejszych dodatków do emerytury na 2026 r., poznaj ich nowe kwoty i dowiedz się, jak o nie zawnioskować.

Czarno na białym miliony Polaków w najbliższych tygodniach zobaczą jak może wyglądać ich starość. ZUS rozpoczął wysyłkę „Informacji o Stanie Konta Ubezpieczonego”. Dokumenty, dostępne na Platformie Usług Elektronicznych, nie pozostawiają złudzeń i przyprawiają o przygnębienie. Nasze przyszłe emerytury będą znacznie niższe niż większość się spodziewa.

Sejm rozpoczął prace nad budżetem państwa na 2026 rok, który przewiduje zarówno rekordowe wydatki na obronę i ochronę zdrowia, jak i konkretne wsparcie dla emerytów, rencistów oraz rodziców. Projekt ustawy kładzie nacisk na stabilność finansów państwa, rozwój infrastruktury, inwestycje strategiczne i politykę prorodzinną, a jednocześnie przewiduje kontynuację popularnych programów społecznych, takich jak 13. i 14. emerytura czy „Rodzina 800+”.