Kodeks cywilny, Spadkobiercy

Wiele osób jest przekonanych, że podpisany testament ostatecznie rozstrzyga o losach majątku. Tymczasem wystarczy spełnienie jednej z ustawowych przesłanek, aby sąd zakwestionował ostatnią wolę zmarłego. Choroba, naciski ze strony bliskich, błąd lub pozornie drobne uchybienia formalne mogą całkowicie zmienić przebieg dziedziczenia. Sprawdź, w jakich sytuacjach testament może zostać unieważniony.

Brak testamentu, dokument napisany na komputerze albo nieaktualne zapisy mogą mieć poważne konsekwencje. W przypadku singla majątek może odziedziczyć rodzina, nawet jeśli od lat nie utrzymuje z nią kontaktu. Jest też jeden szczególnie ważny błąd, przez który partner pozostający w nieformalnym związku może zostać całkowicie pominięty.

Wiele osób jest przekonanych, że po śmierci bliskiej osoby majątek „automatycznie" przechodzi na spadkobierców i wystarczy przyjść do banku z aktem zgonu, żeby wypłacić pieniądze albo sprzedać mieszkanie. Nic bardziej mylnego. Bez formalnego potwierdzenia, kto i na jakiej podstawie dziedziczy, żaden bank, sąd wieczystoksięgowy ani urząd skarbowy nie uzna naszych praw do spadku. Tym potwierdzeniem jest właśnie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Jak wygląda dziedziczenie ustawowe po ojcu? Co w sytuacji, gdy spadkodawca zostawił ważny testament? Czy spadek po ojcu wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków? Kto mimo powołania do spadku spadkobiercą być nie może? Prezentujemy najważniejsze zasady i praktyczne przykłady.

Śmierć dłużnika nie oznacza końca długu. Wierzyciel, który wie, jak korzystać z dostępnych narzędzi prawnych, nie musi czekać, aż rodzina zmarłego sama przeprowadzi postępowanie spadkowe. Może to zrobić za nią – i to za niewielkie 105 zł. Nowa uchwała Sądu Najwyższego z 11 lutego 2026 r. daje mu do tego mocną podstawę i jasno potwierdza, że taki ruch przerywa bieg przedawnienia.

Odrzucenie spadku jest pozornie prostą decyzją. W praktyce jednak spotykam się z sytuacjami, w których spadkobierca jest przekonany, że skutecznie odrzucił spadek, a mimo to odpowiada za długi spadkowe albo dowiaduje się, że jego oświadczenie nie wywołało żadnych skutków. W jakich zatem sytuacjach odrzucenie spadku jest nieskuteczne? Na co trzeba uważać, by uniknąć kosztownego błędu?

Aby testament był ważny, należy go sporządzić w określony prawnie sposób. Dotychczas spadkodawcy mogli tego dokonywać własnoręcznie, notarialnie lub urzędowo. Trwają prace nad likwidacją alternatywy dla testamentu notarialnego.

Tani i dostępny sposób sporządzenia testamentu może zniknąć z polskiego prawa. Związek Powiatów Polskich alarmuje, że propozycja Ministerstwa Sprawiedliwości budzi poważne wątpliwości – zarówno pod względem uzasadnienia, jak i realnych skutków dla mieszkańców mniejszych miejscowości.

Jest nowy wyrok NSA, który może zatrzymać falę nękających telefonów i pism. Naczelny Sąd Administracyjny jasno stwierdził: samo przyjęcie spadku nie czyni jeszcze spadkobiercy dłużnikiem w oczach firmy windykacyjnej. Dopóki sąd nie potwierdzi nabycia spadku, windykator nie ma prawa przetwarzać twoich danych ani domagać się zapłaty.

Dzięki nowym przepisom, wprowadzonym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece – spadkobiercy będą mieli mniej formalności związanych z dziedziczeniem nieruchomości. Zwiększy się również bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, dzięki „sprawniejszemu” ujawnianiu w księgach wieczystych aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

Osoby udzielające poręczenia nie zawsze są świadome skutków takiej umowy. Co trzeba wiedzieć o osobistym zabezpieczeniu wierzytelności? Artykuł prezentuje podstawowe zasady, które obowiązują w relacji: wierzyciel - dłużnik (główny) - poręczyciel.

Testament audiowizualny ma ułatwić przekazanie majątku. Nowe rozwiązanie ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Nie brakuje głosów, iż w dobie sztucznej inteligencji łatwo o sfałszowanie ostatniej woli spadkodawcy. Na jakim etapie są obecnie prace nad nowymi przepisami?

W razie rozwodu, unieważnienia małżeństwa lub śmierci osoby, dla której ZUS prowadzi subkonto, zgromadzone środki mogą zostać podzielone i wypłacone uprawnionym. Jeśli zmarły ukończył 65 lat i miał już przyznaną tzw. emeryturę docelową, pieniądze co do zasady nie podlegają dziedziczeniu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy od wypłaty pierwszej emerytury docelowej minęło mniej niż trzy lata. Wtedy możliwa jest tzw. wypłata gwarantowana.

Zasiedzenie pozwala na nabycie własności nieruchomości przez osobę, która nią włada jak właściciel przez długi czas, mimo że formalnie nim nie jest. Może to być sposób na uregulowanie wieloletnich stanów faktycznych, istnieją jasne sytuacje, w których zasiedzenie jest wykluczone. Kiedy nie można nabyć nieruchomości przez zasiedzenie i jakie przeszkody stoją na drodze do stania się jej prawnym właścicielem?

Pojęcia odszkodowania i szkody najczęściej kojarzą się z takimi osobami jak sprawca oraz pokrzywdzony. Niemniej jednak przy wyrządzeniu szkody mogą pojawić się jeszcze inni ludzie. Mogą nimi być także i ci, którzy na mocy przepisów prawa cywilnego są obowiązani do naprawienia szkody.

W polskim prawie są przewidziane różne sposoby na wygaśnięcie zobowiązania. Oczywiście, jednym z nich jest między innymi zapłata zobowiązania pieniężnego. Oprócz tego są także inne sposoby. Przykładem kolejnego jest potrącenie.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Jest to zasada, od której przepisy przewidują wyjątki. Jakie? Oto przykładowe sytuacje!

Zdarza się, iż o zachowek upominają się członkowie rodziny, którzy za życia nie interesowali się spadkodawcą albo nie mieli z nim dobrego kontaktu. Czy w takiej sytuacji można powoływać się na zasady współżycia społecznego? Kiedy sąd może zdecydować o zmniejszeniu należnego zachowku?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, który zakłada zwiększenie kwoty zasiłku pogrzebowego z aktualnych 4000 zł do 7000 zł. To jednak nie jedyne świadczenie, o którym mowa w projekcie. Na pokrycie kosztów pogrzebu będzie można bowiem uzyskać również tzw. specjalny zasiłek pogrzebowy, który będzie przysługiwał bez ograniczenia kwotowego, bez względu na dochód i to nawet jednocześnie pobierając 7000 zł zasiłku pogrzebowego. Jest jednak jeden „haczyk”, który może stanowić ryzyko dla spadkobierców zmarłego, niebędących beneficjentami tego zasiłku.

Jest wiele różnych rodzajów umów w polskim prawie. To strony zawierające umowę decydują o jej treści. Niemniej jednak kształtując konkretną treść postanowień umownych muszą one przestrzegać pewnych zasad ich tworzenia. Nie mogą także przekroczyć określonych granic.

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano informację o projekcie nowelizacji ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy – Kodeks cywilny. W wyniku zmian m.in. zwiększy się limit wartości rzeczy znalezionej oraz skróci terminy odebrania rzeczy.

W wykazie prac legislacyjnych i programowych opublikowano 24 czerwca 2024 r. założenia nowelizacji kodeksu cywilnego, której celem jest zniesienie ubezwłasnowolnienia. W zamian zostaną wprowadzone przepisy określające zasady wspieranego podejmowania decyzji oraz pełnomocnictwa rejestrowego na wypadek przyszłej niepełnosprawności. Projekt nowelizacji kodeksu cywilnego ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w II. kwartale 2025 r.

Rząd pracuje nad projektem ustawy deregulacyjnej, która ma ułatwić działalność gospodarczą. Jedną z proponowanych zmian jest nowelizacja przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie umowy leasingu.

Prawo do zachowku jest ściśle powiązane z sytuacją osobistą uprawnionego oraz jego zdolnością do pracy. Jakie są przepisy?

Krajowa Informacja Skarbowa w swojej interpretacji wyjaśniła, że pasierbica jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, w związku z nabyciem spadku po ojczymie.