Pomoc społeczna, Program

Osoby w wieku 50 lat i więcej mogą raz na trzy lata skorzystać z bezpłatnego bilansu zdrowia w ramach rządowego programu „Moje Zdrowie”. Podstawowy pakiet obejmuje m.in. morfologię, badanie poziomu glukozy, lipidogram, TSH oraz badanie ogólne moczu. W zależności od wieku, płci i czynników ryzyka lista badań może być znacznie dłuższa.

Przepisy dotyczące bonu senioralnego weszły w życie 30 września 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że seniorzy mogą już składać wnioski o przyznanie bezpłatnej opieki w domu. Rozpoczyna się natomiast etap przygotowań do uruchomienia programu, w którym ważną rolę odegrają gminy. To one będą zgłaszać zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze. Kiedy seniorzy będą mogli skorzystać z pomocy i gdzie złożyć wniosek?

Od 30 września obowiązują przepisy rozporządzenia w sprawie Programu Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Zadaniem gmin jest realizacja usług wsparcia obejmujących zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego osób, które ukończyły 65. rok życia. Jak gminy powinny przyznawać bon senioralny?

Seniorzy, którzy przez wiele lat posiadali Kartę Dużej Rodziny (ale nie tylko – bo dotyczy to również młodszych posiadaczy karty), po śmierci współmałżonka, bywają zaskakiwani decyzją administracyjną wójta (burmistrza lub odpowiednio prezydenta miasta) o pozbawieniu ich prawa do świadczenia i konieczności niezwłocznego zwrotu karty, która podlegać będzie unieważnieniu. Co ciekawe – w takim przypadku, uprawnienia do posiadania Karty Dużej Rodziny nie tracą jednak dzieci, jeżeli spełniają określone w ustawie warunki programu MRPiPS.

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się o wsparcie z pomocy społecznej. Pomoc może obejmować wsparcie rzeczowe oraz wsparcie finansowe - zwrotne i bezzwrotne. Często uzyskanie świadczenia uzależnione jest od spełnienia kryteriów dochodowych oraz przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego.

Starzejące się społeczeństwo w Polsce to fakt. Wielu z seniorów wymaga nie tylko stałej opieki, ale też wsparcia finansowego, które staje się dla nich często jedynym sposobem na pokrycie kosztów utrzymania. Pomoc udzielana jest przede wszystkim na szczeblu gmin, bo to właśnie lokalna polityka senioralna ma wpływ na poprawę sytuacji najstarszej części społeczeństwa. Na co możesz liczyć?

Pracownicy socjalni spełniający warunki określone w ustawie o pomocy społecznej mają prawo do dodatku do wynagrodzenia w wysokości 400 zł. Czy dodatek ten podlega ochronie przed potrąceniem i czy ma wpływ na wysokość wynagrodzenia urlopowego?

Nowy program najmu senioralnego ma wyjść naprzeciw problemom osób starszych, posiadających mieszkania, które nie są dostosowane do ich potrzeb, tym samym – uniemożliwiając im lub znacznie utrudniając samodzielne funkcjonowanie. Taki stan rzeczy, spowodowany barierami architektonicznymi, nierzadko kończy się umieszczeniem seniora w domu pomocy społecznej (DPS-ie). Aby temu przeciwdziałać – w rządzie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przewidującym nowy rodzaj wsparcia dla osób starszych w zakresie poprawy ich warunków mieszkaniowych.

Miasto Kalisz z początkiem kwietnia tego roku uruchomiło program „Złota rączka dla seniora”. Naprawa skrzypiących drzwi, cieknącego kranu czy montaż karnisza nie musi być problemem - drobne naprawy i usługi w domach seniorów po 60. roku życia zostaną wykonane nieodpłatnie. Kto może skorzystać?

5 sierpnia weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy społecznej. Nowe przepisy porządkują i standaryzują świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zostaną wzmocnione mechanizmy służące ocenie jakości usług przysługujących osobom wymagającym pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub z innych przyczyn.

Posłowie w interpelacji zapytali Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dlaczego opłata za pobyt w domu opieki społecznej (tzw. DPS-ie) zależy tylko od dochodów osób zobowiązanych do jej wnoszenia a nie zgromadzonego majątku (czyli zamożności tych osób). W odpowiedzi minister wskazał, że postulat wprowadzenia do ustawy o pomocy społecznej możliwości uwzględniania w odpłatności za pobyt w DPS majątku mieszkańca, budzi poważne wątpliwości w zakresie zgodności z Konstytucją RP. Zdaniem Ministra obecne przepisy w tym zakresie wydają się być optymalne ale będą jeszcze analizowane.

Jednorazowa wypłata zaległej emerytury, renty czy alimentów może pozbawić prawa do zasiłku z pomocy społecznej – ale to, na jak długo, zależy od tego, na jaki sąd trafisz. Jedne składy orzekające rozliczają taki dochód „wstecz" (za miesiące, których dotyczy), inne – „na przyszłość" (od dnia wypłaty). RPO przyłączył się do sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i domaga się uchwały, która skończy z tą loterią. Stawka? Realne pieniądze dla tysięcy najuboższych rodzin w Polsce.

Już niebawem, bo w drugim kwartale 2026 r. (czyli do końca czerwca 2026 r.), wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) ogłoszą nabory dla osób fizycznych, w ramach programu rządowego na dofinansowanie przydomowych systemów gromadzenia i wykorzystania wód opadowych (czyli – deszczówki). „Mikroretencja” (która jest możliwa m.in. dzięki zbiornikom na deszczówkę) nie tylko zwiększa retencję przy budynkach jednorodzinnych i przyczynia się do ochrony lokalnych zasobów wodnych, w konsekwencji – wpływając na łagodzenie skutków suszy oraz przeciwdziałając podtopieniom, ale również – może realnie obniżyć rachunki za wodę osobom, które zdecydują się na wykonanie takiej przydomowej instalacji. Dzięki zbiornikowi na deszczówkę, rocznie, w budżecie statystycznego gospodarstwo domowego, powinno pozostać blisko 665 zł oszczędności.

Na jakiej podstawie DPS może przetwarzać dane osobowe mieszańców? Kto jest administratorem? Jakie prawa mają osoby, których dane dotyczą? Najważniejsze informacje można znaleźć w poradniku pt. „Praktyczne wskazania dotyczące podmiotów kościelnych działających w obszarze pomocy społecznej”. Materiał został opracowany przez Kościelnego Inspektora Ochrony Danych we współpracy z Urzędem Ochrony Danych Osobowych.

Rada Ministrów zaakceptowała projekty zmian dotyczących systemu opieki nad osobami starszymi oraz usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Nowe rozwiązania przygotowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mają uporządkować system wsparcia i zwiększyć dostępność pomocy dla seniorów. Projekt nowelizacji wprowadza także nowe obowiązki dla osób świadczących opiekę nad podopiecznymi w miejscu ich zamieszkania. Ważny obowiązek, to obowiązek ukończenia szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek ten obejmie przede wszystkim osoby zatrudnione przez MOPS/GOPS.OPS oraz podmioty realizujące usługi opiekuńcze na zlecenie gmin. Nowelizacja przewiduje również obowiązek składania oświadczenia potwierdzającego zdolność psychofizyczną do wykonywania usług opiekuńczych.

W dniu 30 marca 2026 r. rozpoczął się nabór wniosków w ramach nowego programu rządowego, uruchomionego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w którym można uzyskać dofinansowanie m.in. do wiaty samochodowej posadowionej na swojej nieruchomości. Jednym z warunków przyznania dotacji jest jednak m.in. to aby, taka wiata – w swojej konstrukcji – zawierała ogniwa fotowoltaiczne, ponieważ jest to program skierowany do osób fizycznych, które inwestują w mikroinstalacje fotowoltaiczne i magazyny energii elektrycznej. Z ubieganiem się o dofinansowanie trzeba się pospieszyć, bo nabór wniosków potrwa tylko do wyczerpania budżetu programu (nie dłużej niż do 24 kwietnia 2026 r.).

Projekt reformy pomocy społecznej kładzie nacisk na rozwój mieszkalnictwa wspomaganego, które już dzisiaj może być alternatywą dla pobytu w DPS – poinformowała PAP wiceminister rodziny Katarzyna Nowakowska. Dodała, że wciąż prawie 300 gmin w ogóle nie realizuje usług opiekuńczych.

Nie cichnie dyskusja o bezdomnych zwierzętach po tym, gdy piosenkarka Dorota Rabczewska nagłośniła problem patoschronisk, działających często za wiedzą lokalnych władz. W tym kontekście pojawiają się nowe pomysły na rozwiązanie problemu. Jednym z nich jest propozycja gminy Słońsk, która chce zachęcać mieszkańców do adopcji psów poprzez wsparcie finansowe. To ma być „Becikowe na 4 łapy” wynoszące 1500 złotych. Podobne rozwiązanie wprowadził już samorząd w Chojnicach, który jest jeszcze bardziej hojny, bo oferuje 2 tysiące złotych.

Rodzinny wywiad środowiskowy pracownik socjalny przeprowadza w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub centrum usług społecznych. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że prowadzi prace legislacyjne dotyczące zmian w rozporządzeniu w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Wsparcie z pomocy społecznej może okazać się nieoceniona w sytuacji, gdy zabrakło pieniędzy na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. MOPS może przyznać zasiłek celowy na zakup żywności, opału czy leków. Jakie warunki muszą zostać spełnione, żeby uzyskać taką pomoc?

Zasiłek celowy to jednorazowe świadczenie z pomocy społecznej przyznawane uznaniowo przez pracownika MOPS. W niektórych przypadkach świadczenie wypłacane jest bez uwzględnienia kryterium dochodowego. Dotyczy to np. zasiłku na pokrycie kosztów pogrzebu czy w razie zdarzenia losowego. Kryterium dochodowe nie jest uwzględniane również przy zasiłku pielęgnacyjnym i świadczeniu pielęgnacyjnym.

Rynek pracy zmienia się na naszych oczach. Automatyzacja, rozwój sztucznej inteligencji i globalizacja sprawiają, że tradycyjny model kariery, oparty na dyplomie i stopniowym awansie w strukturach organizacji, coraz częściej rozmija się z rzeczywistością. Studenci doskonale to widzą, a odpowiedzią na potrzeby rynku pracy mogą być działania, które pozwolą młodym budować realną przewagę jeszcze w trakcie studiów. Jednym z programów funkcjonujących na styku edukacji i biznesu jest Southwestern Advantage - inicjatywa łącząca wakacyjną pracę w USA z praktyczną szkołą przedsiębiorczości.

Rodzicom co najmniej trojga dzieci – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Okazuje się jednak, że z popularnego świadczenia, jaką jest Karta Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – mogą, w określonych przypadkach, skorzystać również rodzice, którzy utrzymują obecnie wyłącznie dwoje dzieci.

Zimą problemy osób w kryzysie bezdomności i nietrzeźwych stają się bardziej widoczne dla pozostałej części społeczeństwa. Czy wprowadzenie przepisów o tymczasowej, przymusowej interwencji z troski mogłoby pomóc? Taka propozycja trafiła do MRPiPS.

Czy do wytaczania na rzecz obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne może być uprawniony dyrektor miejskiego ośrodka pomocy społecznej?