Spadek, Nabycie spadku

Sąd Najwyższy wreszcie wyjaśnił: wierzyciel zmarłego dłużnika może sam złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i przerwać przedawnienie długu. Koszt? Tylko 100 zł. Spadkobiercy muszą liczyć się z tym, że zobowiązania zostaną wyegzekwowane, nawet jeśli sami nic nie zrobią. Oto szczegóły nowej uchwały SN z 11 lutego 2026 r.

Sporządzenie testamentu w domu i bez notariusza może być prostsze, niż się wydaje, a przy tym pozwala uniknąć dodatkowych wydatków. Kluczowe jest dokładne przemyślenie treści ostatniej woli, a następnie skorzystanie ze sprawdzonego wzoru oraz wskazówek, które pomogą zadbać o ważność dokumentu. Nie musisz bowiem odwiedzać kancelarii notarialnej, aby twój testament nabrał mocy prawnej. Podpowiadamy, jakich błędów unikać.

Kto dziedziczy majątek, gdy nie ma testamentu, a kto wtedy, gdy został sporządzony? Polskie prawo jasno rozróżnia dziedziczenie ustawowe i testamentowe, ale szczegóły mogą zaskoczyć. Wyjaśniamy najważniejsze zasady, formy testamentów oraz kiedy możliwe jest wydziedziczenie – to wiedza, która pozwala uniknąć sporów i zadbać o przyszłość bliskich.

Coraz większy odsetek Polaków żyje w pojedynkę i nie ma potomstwa, co rodzi oczywiste pytania o przyszłość majątku. Testament daje pełną kontrolę nad tym, komu przekażemy dorobek życia – od bliskich, przez przyjaciół, aż po cele charytatywne. Sprawdź, dlaczego warto go sporządzić i jak zrobić to dobrze, by uniknąć nieporozumień.

Setki tysięcy seniorów w Polsce nie mają komu przekazać swojego majątku, a brak testamentu oznacza, że dorobek życia może trafić do gminy lub Skarbu Państwa. Tymczasem istnieje kilka rozwiązań, które pozwalają zachować kontrolę nad własnością. Sprawdź, co wybrać: testament, darowiznę czy umowę o dożywocie.

Śmierć bliskiej osoby otwiera spadek, obejmujący zarówno majątek, jak i długi. Wbrew mitom, zobowiązania finansowe nie wygasają, lecz przechodzą na spadkobierców. Brak wiedzy o terminach i mechanizmach ochrony może skutkować przejęciem cudzych długów, dlatego kluczowe jest sprawne działanie prawne.

Wdowa, która wraz z dziećmi odziedziczyła majątek po mężu, dostała od fiskusa klarowną odpowiedź: przelew jest obowiązkowy, ale tylko w przypadku pieniędzy wypłaconych w gotówce. Dla środków już znajdujących się na wspólnym rachunku oraz dla obligacji i jednostek funduszy inwestycyjnych zasady są inne.

Śmierć rodziców to moment, w którym emocje zderzają się z twardą rzeczywistością prawną. Choć wielu osobom wydaje się, że podział majątku to jedynie formalność wynikająca z testamentu lub prostej matematyki, w praktyce proces ten przypomina skomplikowaną układankę. Aby skutecznie przejąć dom, oszczędności czy inne dobra, spadkobiercy muszą zmierzyć się z szeregiem procedur.

We wtorek w życie weszła nowelizacja Prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece przyspieszająca procedurę wpisów. W ocenie Krajowej Rady Notarialnej nowe przepisy oznaczają koniec kolejek w sądach, bo wniosek o wpis do księgi będzie można już złożyć bezpośrednio u notariusza.

Czasami pomimo spełnienia przesłanki niegodności, krewny spadek dostanie. Nie można bowiem uznać kogoś za niegodnego dziedziczenia, gdy w grę wchodzi skuteczne przebaczenie. To ważna zasada, o której nie każdy pamięta.

W polskim prawie spadkowym wciąż zdarzają się sytuacje budzące gorące dyskusje. Jedna z nich dotyczy tego, że sąd stwierdził nabycie spadku przez córkę, chociaż ta wcześniej spadek odrzuciła. Efekt? Wierzyciele zaczęli dochodzić należności z długów matki. Sprawa trafiła do Rzecznika Praw Obywatelskich, który złożył skargę nadzwyczajną wskazując rażące naruszenia prawa. Wyjaśniamy przepisy, orzecznictwo, pułapki terminów i podpowiadamy, jak nie odziedziczyć długu w 2026 r.— także gdy w grę wchodzi małoletnie dziecko.

Jeszcze do niedawna, nawet jeśli ktoś odziedziczył po babci mieszkanie albo po ojcu działkę, zanim mógł ją sprzedać czy obciążyć hipoteką, musiał wyruszyć w małą urzędową pielgrzymkę. Kluczowym przystankiem był urząd skarbowy. To tam trzeba było zdobyć zaświadczenie, że podatek od spadków i darowizn został zapłacony, nie jest należny lub uległ przedawnieniu. Bez tego dokumentu notariusz nie mógł ruszyć dalej, choćby wszystko inne było dopięte na ostatni guzik.

Spadkobiercy będą mieli łatwiej - Prezydent Karol Nawrocki podpisał 12 grudnia 2025 r. nowelizację prawa o notariacie. Wprowadza ona możliwość złożenia stosownego wniosku jeszcze u notariusza. To znaczne ułatwienie i uproszczenie, bowiem dotychczas z takimi wnioskami trzeba było załatwiać sprawy w sądach.

Po śmierci rodziców, sprawy spadkowe zazwyczaj wymagają formalnego uregulowania i podziału majątku między wszystkich prawnie uprawnionych. Bez znajomości procedur i praw, łatwo o konflikty rodzinne i nieporozumienia, dlatego kluczowe jest, aby od początku wiedzieć, jak postępować. Oto szczegóły.

Wiele osób zastanawia się nad przyszłością swojego majątku – a prawnicy coraz częściej słyszą pytania o testamenty, dziedziczenie i przekazywanie nieruchomości. Choć temat wydaje się odległy, w praktyce dotyczy każdego z nas. Bo nawet jeśli nie mamy jeszcze testamentu, to wcześniej czy później będziemy stroną w sprawie spadkowej – jako spadkobiercy lub spadkodawcy - pisze adwokat Karolina Pilawska.

Społeczeństwo się starzeje, a polityka senioralna dopiero raczkuje. Kto powinien ponosić koszt pobytu mieszkańca w DPS? Przepisy jasno wskazują kolejność. Niestety regulacje te narażają samorządy na ogromne koszty, których nigdy nie mogą odzyskać, nawet jest pensjonariusz posiada duży majątek. Domagają się więc wprowadzenia zmian.

Sprzedaż odziedziczonego majątku – zwłaszcza, jeśli chodzi o złote monety, sztabki, obrazy czy inne dzieła sztuki – od lat wywołuje gorące spory z fiskusem. Czy taka transakcja jest zwykłym rozporządzaniem prywatnym majątkiem, czy już działalnością gospodarczą? Czy trzeba płacić VAT i PIT, czy też można sprzedać wszystko bez podatku?

„Kilka lat temu, kiedy byłem jeszcze kawalerem, zmarła moja mama. Teraz jestem już żonaty i niedawno zmarł mój ojciec. Jakie prawa do spadku ma moja żona? Czy dziedziczy ona razem ze mną?” – pyta Czytelnik.

Od sprzedaży przed upływem 5 lat, nieruchomości nabytej w drodze spadku (jeżeli przychodu uzyskanego z takiej transakcji nie przeznaczy się w całości na własne cele mieszkaniowe) trzeba zapłacić podatek dochodowy i to niemały, bo wynoszący aż 19% osiągniętego dochodu. „Kluczem” do uniknięcia ww. podatku jest zatem (jeżeli przychodu nie przeznacza się na zakup własnego domu czy mieszkania) upływ ww. 5-letniego okresu. Na sposób jego obliczania, ma wpływ najnowszy, przełomowy wyrok WSA w Rzeszowie, który wielu spadkobiercom pozwoli na uniknięcie kosztownego podatku.

Wiele osób słyszało pojęcia: „odrzucenie spadku” i „zrzeczenie się dziedziczenia”. Pojęcia te są często używane zamiennie, co jest błędem. Pojęcia te zdecydowanie należy odróżnić- gdyż odnoszą się one do różnych „instytucji prawnych”, mają różne skutki, etc. W niniejszym artykule zakreślone zostaną podstawowe cechy różniące obie te instytucje, ale - dla pełnego obrazu- pokazane zostaną też ich najważniejsze podobieństwa.

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację Prawa bankowego, która umożliwia szybkie zamknięcie tzw. „rachunków uśpionych” i ułatwia spadkobiercom dostęp do środków po zmarłych. Równocześnie przyjął ustawę wydłużającą terminy na przechowywanie nawozów naturalnych w gospodarstwach rolnych, a zdecydowanie zawetował przepisy obniżające kary za przestępstwa skarbowe.

Jest projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn, który umożliwi przywrócenie terminu zgłoszenia spadku w wyjątkowych przypadkach oraz doprecyzuje moment powstania obowiązku podatkowego. Zmiany mają uprościć procedury, zwiększyć przejrzystość i wspierać sukcesję firm rodzinnych.

„Na jakiej podstawie można pozbawić spadku osobę, która nie opiekowała się rodzicem? Czy przepisy w tym zakresie się zmieniły?” – pyta Czytelnik. Oto najważniejsze zasady!

Jak nie przysporzyć bliskim finansowych kłopotów po własnej śmierci? Niektórzy już za życia wykazują się dużą zapobiegliwością. Nie tylko stawiają sobie nagrobki, ale także wydają dyspozycje dotyczące bankowego konta, dzięki czemu, bez postępowania spadkowego, rodzina zyskuje szybki dostęp do dużej sumy pieniędzy. Nie wszyscy o takiej możliwości wiedzą. Jak to zrobić?