Wina, Alimenty

Od czego zacząć egzekwowanie zaległych alimentów od byłego partnera czy partnerki? Kim jest dłużnik alimentacyjny? Jak działa komornik?

Tylko w perspektywie ostatnich 12 miesięcy średnia wartość zadłużenia nierzetelnych finansowo Polaków wpisanych do bazy ERIF Biura Informacji Gospodarczej wzrosła o blisko dwa tysiące zł – z 16 889 zł w grudniu 2021 r. do 18 845 zł rok później. Wzrost na poziomie 12% wskazuje, że pod względem finansowym miniony rok dał się Polakom we znaki. Dziś na spłatę takiego długu należałoby przeznaczyć niemalże 7 pensji minimalnych.

Według Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor na koniec listopada br. zaległe zobowiązania z tytułu alimentów wzrosły o ponad 40 proc. w stosunku do roku ubiegłego i sięgają niemal 13,4 mld zł - to najwyższa kwota od początku gromadzenia tych danych.

Szybko rosnące koszty są obciążeniem nawet dla gospodarstw domowych utrzymywanych przez dwoje rodziców. W przypadku osób, które wychowują swoje pociechy w pojedynkę, może się okazać, że przekraczają ich możliwości finansowe – zwłaszcza, gdy nie mogą wyegzekwować od byłego partnera lub partnerki zasądzonych alimentów.

Jak obecnie wygląda sytuacja dłużników alimentacyjnych? Czy można walczyć z osobami, które uchylają się od płacenia zasądzonych alimentów?

Podstawą prawną do obniżenia alimentów jest art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej KRO). Przepis ten stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Zgodnie z art. 57 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej KRO) orzekając rozwód sąd orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Oznacza to, że w sentencji wyroku sąd stwierdza, że rozwód nastąpił z winy obojga małżonków, jednego z nich lub bez ich winy. Na zgodne żądanie małżonków sąd nie orzeka o winie – wówczas następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy. Jeżeli wyrok orzekający rozwód nie zawierał rozstrzygnięcia dotyczącego winy, nie można o niej rozstrzygać w osobnym procesie, dlatego też tak istotne jest podjęcie decyzji o tym, czy domagać się orzeczenia winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Jej ustalenie ma wpływ na przesłanki, zakres oraz czas trwania obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami. Zgodnie bowiem z art. 56 § 2 KRO jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. W artykule przedstawione zostaną wybrane sytuacje, w których sąd rozwodowy orzeka o winie za rozkład pożycia oraz przykłady braku zawinienia.

Zmiany, które weszły w życie 29 grudnia 2021 r. spowodują, iż informacje o długach alimentacyjnych starsze nić 6 lat nie będą już usuwane z rejestrów BIG.

Nielegalne zatrudnianie dłużników alimentacyjnych to brak umowy lub wypłata wynagrodzenia wyższego niż wynikającego z umowy. Jaka kara grozi pracodawcy? Do jakiej wysokości można dokonać potrącenia alimentów z wynagrodzenia?

W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

Istnieje kilka sposobów na to, jak skutecznie domagać się od byłego partnera należnych środków. Jakich?

Katalog przesłanek, które umożliwiają zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pensjonariusza DPS, zostanie rozszerzony.

Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

Jakie kary przewidziano za przestępstwo niealimentacji? Kiedy można stwierdzić, iż sprawca uchyla się od obowiązku alimentacyjnego?

Niepłacenie alimentów coraz rzadziej skutkuje skazaniami sądów. Jak obecnie wyglądają statystyki?

Zmiana przepisów ustawy karnej ma na celu m.in. penalizację nowych czynów zabronionych jak również podniesienie wymiaru kar za popełnienie konkretnego przestępstwa. Niestety w opinii publicznej często można spotkać pogląd, że sprawca poniósł niską karę, albo w ogóle jej nie poniósł. Co oznacza zmiana przepisów ustawy karnej dla sprawcy, którą ustawę należy wówczas stosować i co się dzieje z wyrokiem w przypadku depenalizacji?

Ministerstwo Finansów dokona analizy, czy zwolniona z PIT kwota alimentów dla osób dorosłych, w tym byłych małżonków (aktualnie 700 zł miesięcznie) nie jest za niska. Głównym kryterium branym pod uwagę podczas tej analizy będzie średnia kwota zasądzanych obecnie alimentów na rzecz byłych małżonków. Według danych za I półrocze 2019 r. średnia wysokość zasądzonych alimentów na rzecz byłych małżonków w sprawach rozwodowych wyniosła prawie 1 tys. zł. Taką zapowiedź złożył Jan Sarnowski Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów w odpowiedzi z 17 listopada 2020 r. na interpelację poselską nr 13294.

Zmiana wysokości alimentów w czasie pandemii może być utrudniona. Na problemy zarówno w sytuacji nieotrzymywania przez dziecko należnych alimentów, jak i zmniejszonych zarobków rodzica zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. Jakie rozwiązania proponuje RPO? W jakich sytuacjach można wnosić o obniżenie lub podwyższenie wysokości płaconych alimentów? Czy można obniżyć alimenty z powodu koronawirusa?

To zawsze kierowca jest winny wypadku z udziałem pieszego? Tak przynajmniej mówi szeroko funkcjonujące przekonanie. Czy to jednak obowiązująca zasada? Kiedy pieszy jest winny wypadku? Są takie przypadki.

Jak zmieniają się trunkowe zwyczaje Polaków? Od kilku lat w Polsce z roku na rok rośnie sprzedaż wina, w tym także wytrawnego. Jednak największa dynamika wiąże się ze wzrostem sprzedaży win musujących, takich jak prosecco czy cava.

Alimenty zasądza się na przyszłość, począwszy od dnia wskazanego w pozwie. Przepisy przewidują jednak możliwość dochodzenia alimentów za okres wsteczny po spełnieniu określonych warunków.

„Udowodnienie przemocy psychicznej czy też ekonomicznej jest trudniejsze niż w przypadku przemocy fizycznej” – przekonuje adwokat Tamara Pokrzywka-Bensalem. „Czasem ofiary tej przemocy przekonane są o swojej bezużyteczności, winie lub po prostu zmęczone na tyle, że wolą zgodzić się na rozwód bez orzekania o winie” - dodaje.

Przepisy ustawy zwanej Tarczą Antykryzysową 3.0 przewidują podwyższenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wprowadzają również zasadę „złotówka za złotówkę”.

Nie samo posiadanie władzy rodzicielskiej wobec dziecka, ale faktyczne jej wykonywanie przez rodziców jest okolicznością, która umożliwia im odliczenie ulgi na dzieci. Wobec czego, rodzicom, którzy nie zajmują się dzieckiem i nie wykonują obowiązku alimentacyjnego, co należy rozumieć jako niewykonywanie władzy rodzicielskiej, ulga na dzieci nie przysługuje.