Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Na odwołanie darowizny masz tylko rok

Bartłomiej Ceglarski
Na odwołanie darowizny masz tylko rok./ fot. Fotolia
Na odwołanie darowizny masz tylko rok./ fot. Fotolia
Kodeks cywilny dopuszcza możliwość dokonania nieodpłatnego przeniesienia rzeczy lub praw na inną osobę – jest to tzw. darowizna. Ze względu na szczególną więź jaka często łączy darczyńcę i obdarowanego, a także bezpłatny charakter tej umowy, prawo cywilne przewiduje jedynie kilka przypadków, w których darowiznę można odwołać. Na odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności przewidziany jest tylko rok od momentu gdy uprawniona osoba dowiedziała się o niewdzięczności. Jak wskazuje orzecznictwo, termin ten nie biegnie od nowa dla spadkobiercy darczyńcy.

Odwołanie darowizny to nie tak prosta sprawa jakby się mogło wydawać na pierwszy rzut oka. Umowę darowizny reguluje Kodeks cywilny (dalej: k.c.), który przewiduje możliwość odwołania zarówno darowizny niewykonanej jak i już wykonanej.

Odwołanie darowizny niewykonanej może mieć miejsce gdy stan majątkowy darczyńcy uległ takiej zmianie, że jej wykonanie może spowodować uszczerbek dla jego własnego utrzymania albo dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Odwołanie darowizny wykonanej jest uzależniona głównie od zachowania obdarowanego względem darczyńcy. Jeżeli obdarowany wykazuje rażącą niewdzięczność w stosunku do darczyńcy, jest możliwe odwołanie wykonanej już darowizny. Pojęcie rażącej niewdzięczności może być rozumiane bardzo szeroko. Jak wynika z orzecznictwa, może to być zarówno działanie jak i zaniechanie skierowane przeciwko darczyńcy.

Darowiznę odwołuje się na piśmie. Jak wskazano w art. 899 § 3 k.c. na odwołanie darowizny przewidziany jest rok od momentu, w którym uprawniony dowiedział się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. W razie śmierci darczyńcy, termin ten nie biegnie dla jego spadkobiercy od nowa, niezależnie od tego kiedy stwierdzono nabycie spadku – potwierdza to orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (sygn. Akt I ACa 711/16), któremu teraz przyjrzymy się nieco bliżej

Okoliczności sprawy

W 2003 r. Pozwana została obdarowana przez swoich rodziców mieszkaniem. Ponieważ pozwana od wielu lat mieszkała w Niemczech, jej rodzice chcieli zapewnić jej lokum na wypadek gdyby zdecydowała się jednak powrócić do Polski. W chwili gdy została zawarta umowa darowizny rodzice pozwanej byli zdrowi, zarówno fizycznie jak i psychicznie.

We wrześniu 2003 r. rodzice sporządzili własnoręcznie testamenty, w których powołali do całości spadku powódkę, która była również ich córką, a więc i siostrą pozwanej.

Zobacz również: Darowizna mieszkania

W październiku 2003 r. ojciec pozwanej doznał udaru i trafił na 2 miesiące do szpitala. Pozwana w między czasie odwiedziła go. Po wyjściu ze szpitala powódka (siostra pozwanej), wraz z matką zdecydowały by umieścić ojca w domu starców ponieważ obawiały się, że nie będą w stanie zapewnić mu należytej opieki – pozwana i reszta rodzeństwa zgodziła się na to.

Ojciec pozwanej i powódki został przyjęty do domu starców 10 grudnia 2003 r. gdzie następnego dnia zmarł, w wieku 78 lat. Jego żona miała w tym czasie 76 lat. Pozwana przyjechała z Niemiec na pogrzeb ojca i później utrzymywała kontakt z matką, głównie telefoniczny. Matka przez jakiś czas pomieszkiwała sama, jednak z czasem i jej stan zdrowia ulegał pogorszeniu

Po pewnym czasie doszło do konfliktu między pozwaną a powódką – chodziło o kwestię sprawowania opieki nad matką, która już potrzebowała pomocy. Siostry w porozumieniu umieściły matkę w domu opieki, który jednak opuściła i dalej zamieszkiwała sama. Powódka codziennie odwiedzała jednak matkę i opiekowała się nią.

Siostry jednak popadały w coraz to głębszy konflikt – powódka miała żal o to, że tylko ona opiekuje się matką, a to na pozwanej podarowano mieszkanie. W styczniu 2013 r. matka zmarła, a powódka na podstawie testamentów z września 2003 r. została powołana do całości spadku. We wrześniu 2013 r. stwierdzono nabycie spadku przez powódkę. W sierpniu 2014 r. powódka oświadczyła, że odwołuje darowiznę mieszkania, które zostało podarowane jej siostrze – pozwanej.

Wnioski stron

Powódka domagała się aby siostra dokonała zwrotu podarowanego jej przez rodziców mieszkania. W tym miejscu podniosła zarzut, że pozwana dopuściła się rażącej niewdzięczności wobec rodziców, po dokonaniu darowizny.

Zobacz: Podatek od darowizn

Powódka uznała, że rażąca niewdzięczność pozwanej polegała m.in. umieszczeniu przez pozwaną matki w domu opieki, niewywiązanie się z zobowiązania polegającego na powrocie do Polski i sprawowaniu stałej opieki nad rodzicami oraz nieudzielanie pomocy matce w dniu jej śmierci.

Z kolei pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Swoje stanowisko tłumaczyła tym, że nie ma podstaw do odwołania darowizny (nie okazała rażącej niewdzięczności rodzicom, a także tym, że żądanie powódki było spóźnione, ze względu na upływ ustawowego terminu.

Jak rozstrzygnięto w sprawie?

Sądy w obu instancjach odrzuciły pozew. Sąd Apelacyjny stwierdził, że:

  1. powódka nie wykazała przesłanek rażącej niewdzięczności;
  2. żądanie było spóźnione.

SA wskazał, że na odwołanie darowizny osoba uprawniona ma rok, od chwili gdy dowiedziała się o rażącej niewdzięczności obdarowanego. Należy przy tym zaznaczyć, że po upływie tego terminu nie ma możliwości odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności. SA wskazuje, że nie ma przy tym znaczenia sam fakt uzyskania prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie nabycia spadku po rodzicach, nie ma wpływu na sposób liczenia terminu z art. 899 § 3 kc, wobec jego brzmienia.

Powódka powoływała się na zdarzenia z 2003 r. i ze stycznia 2013 r. Nawet gdyby przyjąć, że doszło do rażącej niewdzięczności w styczniu 2013 r., to powódka miałaby możliwość odwołania darowizny tylko do stycznia 2014 r. Oznacza to, że odwołując darowiznę w sierpniu 2014 r. przekroczyła ustawowy termin i chociażby na tej podstawie jej powództwo podlega odrzuceniu.

Opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz.459)

Wyrok Sąd Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2017 r. (sygn. Akt I ACa 711/16)

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? 5. Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.
    We Włoszech będzie obowiązek przyjmowania płatności kartą
    Od 30 czerwca 2022 r. we Włoszech odmowa przyjęcia płatności kartą będzie naruszeniem przepisów, karanym grzywną.
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.
    Żaryn: Od 1 lipca przy granicy z Białorusią normalne przepisy i dostęp
    Od 1 lipca przy granicy z Białorusią zaczną obowiązywać normalne przepisy i będzie dostęp do dotychczas wyłączonego trzykilometrowego pasa wzdłuż granicy - przypomniał w rozmowie z PAP rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn
    Spór o księgi wieczyste i dane osobowe. Co zmieni wyrok NSA?
    UODO podkreśla, że dostęp do informacji zawartych w księgach wieczystych nie powinien być powszechny, choć niektóre instytucje próbują to zmienić. Obecnie trwa spór sądowy między UODO a GUGiK. Sprawę ma rozstrzygnąć NSA.
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego już działa
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego ma być narzędziem chroniącym biznes przed kradzieżą spółki.
    Jakie prawa ma ojciec dziecka?
    Jakie prawa przysługują ojcu w związku narodzinami dziecka i jego wychowywaniem?
    Rząd nie przedłuży ponad 120 dni wsparcia dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy
    Rząd nie przestaje wspierać rodzin, które pomagają uchodźcom z Ukrainy. Świadczenie za pomoc przysługuje przez 120 dni. Okres ten będzie wydłużany w przypadku pomocy m.in. niepełnosprawnym, seniorom i kobietom w ciąży - wyjaśnił wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker.
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzykrotnie więcej niż do niego wpłaca
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzy razy więcej niż do niego wpłaca; w 2021 r. uzyskała ok. 10 mld euro więcej niż wpłaciła - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy szacują, że KPO zwiększy nasz wzrost PKB o 1 pkt. proc. w 2023 r. i 1,3 pkt. rok później
    Frankowicz pozywa bank. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zebrać przed pójściem do sądu?
    Wielu posiadaczy tzw. kredytów frankowych cały czas bije się z myślami „iść czy nie iść” do sądu. Dziś nie ma już żadnych wątpliwości, że można uwolnić się od kredytu frankowego (mówimy w tym przypadku o kredycie aktywnym, a więc takim, który cały czas spłacamy) albo odzyskać nadpłacone bankowi pieniądze w przypadku kredytu frankowego już spłaconego jeśli tylko kredytobiorca zdecyduje się pójść do sądu. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zgromadzić przed złożeniem pozwu?
    Wakacje 2022 - ostatnie z bonem turystycznym
    Wakacje to dobry moment na to, by wykorzystać bon turystyczny. Płatności w tej formie będzie można dokonać do 30 września 2022 r.
    Zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych
    Sejm uchwalił zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych. Większość dokumentów wytwarzanych przez sądy i notariuszy nie będzie musiała być sporządzana na specjalnych blankietach.