Zmiany w pomocy społecznej: Obligatoryjny kurs. Nowy standard świadczenia usług

• Bon senioralny jako nowe narzędzie wsparcia
• Ekspert: program potrzebny, ale zbyt mały
• Powstaną jednolite standardy usług opiekuńczych
• Nowe wymagania dla opiekunów
• Problemem pozostaje brak kadr
• Kiedy wejście w życie?

Część zmian wynika z KPO.

Bon senioralny jako nowe narzędzie wsparcia

Jednym z najważniejszych elementów reformy jest wprowadzenie bonu senioralnego. Przy czym nie będzie osobnej ustawy o bonie senioralnym. Instytucja ta pojawi się w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Będzie to świadczenie niepieniężne przeznaczone na finansowanie usług opiekuńczych dla osób starszych.

Wsparcie obejmie m.in.:

• pomoc w przygotowywaniu posiłków,
• utrzymaniu porządku,
• poruszaniu się,
• opiece higienicznej i pielęgnacyjnej,
• kontaktach z otoczeniem,
• korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.

Prawo do bonu mają uzyskać seniorzy, których średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy nie przekroczy 3410 zł. Kryterium dochodowe będzie corocznie waloryzowane.

Ekspert: program potrzebny, ale zbyt mały

Bon senioralny ma pobudzić rozwój lokalnych usług opiekuńczych. Ale jest adresowany do bardzo małej grupy beneficjentów. W Polsce żyje ponad 7,7 mln osób w wieku 65+, wsparciem ma zostać objętych jedynie od 12 000 do 20 000.

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Powstaną jednolite standardy usług opiekuńczych

Rozporządzenie określające standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. To kolejna nowość.

Nowe przepisy mają regulować:

• zakres wykonywanych czynności,
• warunki realizacji usług,
• sposób monitorowania jakości,
• zasady oceny świadczonej pomocy.

Monitorowanie i ocena usług mają zostać wpisane do zadań własnych gmin. Zbierane w ten sposób informacje mają pomóc w poprawie bezpieczeństwa podopiecznych i szybszym wykrywaniu ewentualnych nieprawidłowości.

Nowe wymagania dla opiekunów

Projekt określa również wymagania wobec osób świadczących usługi opiekuńcze.

Taką pomoc będzie mogła wykonywać osoba, która:

• jest pełnoletnia,
• ukończyła szkolenie z zakresu pierwszej pomocy,
• nie jest członkiem rodziny osoby wymagającej wsparcia,
• nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym podopiecznego.

Dodatkowe zasady przewidziano dla usług sąsiedzkich. Opiekun będzie musiał mieszkać w pobliżu seniora, posiadać odpowiednią zdolność psychofizyczną oraz uzyskać akceptację zarówno podopiecznego, jak i organizatora usług.

Problemem pozostaje brak kadr

Eksperci zwracają uwagę, że rozwój usług opiekuńczych może utrudnić niedobór pracowników w sektorze pomocy społecznej.

Jak podkreśla Dominik Owczarek, opiekę nad seniorami wykonują głównie kobiety w wieku zbliżonym do emerytalnego. Szczególnie w mniejszych miejscowościach może zabraknąć profesjonalnych opiekunów, mimo rosnących potrzeb związanych ze starzeniem się społeczeństwa.

Kiedy wejście w życie?

Bon senioralny ma być realizowany na podstawie umów zawieranych pomiędzy gminą a seniorem. Pierwsza edycja programu obejmie lata 2026–2028 i będzie finansowana z budżetu państwa.

Na realizację programu przewidziano:

• 100 mln zł w 2026 r.,
• 400 mln zł w 2027 r.,
• 500 mln zł od 2028 r.

Z kolei przepisy dotyczące standardów usług opiekuńczych mają wejść w życie po 14 dniach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.