Omdlenie jako przyczyna wypadku przy pracy

Podstawowe obowiązki pracodawcy

Do podstawowych obowiązków pracodawcy, wymienionych w Kodeksie pracy, związanych z ochroną życia i zdrowia pracowników należy między innymi: organizowanie pracy tak, aby zmniejszyć jej uciążliwość (zwłaszcza tej monotonnej, wykonywanej w z góry ustalonym tempie), zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz prowadzenie systematycznych szkoleń pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Za nieprzestrzeganie powyższych przepisów Państwowa Inspekcja Pracy może nałożyć na pracodawcę szereg uciążliwych sankcji polegających na skierowaniu sprawy do sądu lub orzeczenia stosownej kary pieniężnej.

Czy zawał serca jest wypadkiem przy pracy?

Postępowanie w czasie wysokich temperatur

Kwestie wydawania pracownikom posiłków i napojów są omówione w rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 maja 1996 roku w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. I tak pracodawca jest zobligowany do zapewnienia napoi w przypadku zatrudnienia:

• w warunkach gorącego mikroklimatu o wilgotności wskaźnika WBGT powyżej 25°C,
• w warunkach mikroklimatu zimnego o wartości wskaźnika WCI powyżej 1000,
• przy pracach na przestrzeni otwartej w temperaturze poniżej 10°C lub powyżej 25°C,
• przy pracach w związku z wysiłkiem fizycznym powodującym zmianowo spadek energii u mężczyzn powyżej 1500 kcal i u kobiet powyżej 1000 kcal,
• na stanowiskach, gdzie temperatura przekracza 28°C.

Pracodawca zapewnia tyle płynów, ile potrzebuje dany pracownik zależnie od wykonywanej pracy – gorących lub zimnych – jak również wzbogaconych o sole mineralne i witaminy (w przypadku gorącego mikroklimatu). Napoje powinny być dostępne przez cały czas trwania zamiany. Obowiązkiem pracodawcy jest również zapewnienie posiłków pracownikom usuwającym skutki klęsk żywiołowych i innych losowych zdarzeń.

Zakazem objęto zastępowanie przysługujących pracownikom napojów i posiłków ekwiwalentem pieniężnym, a wydając je, powinny zostać zachowane odpowiednie warunki sanitarne. Posiłki powinny być wydawane w czasie regulaminowych przerw w pracy, najlepiej po 3-4 godzinach jej wykonywania.

Jeżeli pracodawca nie zachowuje bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, jest to ogromnym zagrożeniem dla pracownika. Ponadto - podstawą do rozwiązania przez niego umowy o pracę w ramach art. 55 § 1¹Kodeksu pracy (tj. rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenie z winy pracodawcy). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 12 sierpnia 2010 roku - na pracodawcy spoczywa wymóg posiadania aktualnych badań lekarskich przez pracownika. Pracodawca bez aktualnego orzeczenia lekarskiego, które stwierdza brak przeciwwskazań w wykonywaniu konkretnej pracy - nie może dopuścić pracownika do pracy.

Wysokie kary dla pracodawców latem

Temperatura w miejscu pracy

Rozporządzeniem ministra pracy i polityki społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy ustalono, że zależnie od wykonywanej pracy (tj. metody i stopnia wysiłku fizycznego potrzebnego do jej wykonania), temperatura pomieszczenia nie może być niższa niż 14 °C chyba, że ze względów technologicznych niemożliwe jest jej zmienienie. Przy lekkiej, fizycznej pracy oraz w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może spać poniżej 18 °C.

Wyrokiem z dnia 23 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nawet w przypadku gdy temperatura w hali (dla prawidłowego wykonywania czynności) nie może być niższa niż 14°C, ani nie może jej przekraczać  - to samo zapewnienie pracownikom niezbędnych warunków do wypoczynku i ogrzania się nie powoduje wyłączenia bezwzględnie obowiązującego §30 rozporządzenia z 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp.

Zobacz również: Obowiązki pracodawcy w związku z wysokimi temperaturami

Optymalna temperatura pracy młodocianego

W pomieszczeniach pracy, ze względu na ich funkcje, bilans ciepła i wilgotność oraz zanieczyszczenia stałe i gazowe, powinna być zapewniona wymiana powietrza. A tam gdzie wydzielają się szkodliwe substancje dla zdrowia, powinna być zapewniona taka wymiana powietrza, aby nie przekroczyć najwyższych wartości dopuszczalnych stężeń tych substancji.

W przypadku pracowników młodocianych temperatury maksymalne pomieszczeń nie mogą przekraczać 30°C przy wilgotności względnej powietrza do 65%. Przekroczenie norm temperatur w przypadku pracowników biurowych również wynosi 30°C, pracowników fizycznych w halach powyżej 28°C, a w warunkach szczególnych nawet już 26°C.

Odstąpienie od wykonywania pracy

Pracownik może również powstrzymać się od wykonywania pracy w oparciu o art. 210 Kodeksu. Jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i są bezpośrednim zagrożeniem dla życia lub zdrowia pracownika lub innych oraz gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i powoduje możliwość powstania zagrożenia – pracownik może (po zawiadomieniu przełożonego) powstrzymać się od wykonywania pracy.  Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Nie dotyczy to jednak pracownika, którego obowiązkiem jest ratunek życia ludzkiego lub mienia.

Obowiązki pracodawcy w upalne dni

Omdlenie z gorąca jako wypadek przy pracy

Aby wypadek został zakwalifikowany, jako wypadek przy pracy musi on:

• zostać wywołany przyczyną zewnętrzną,
• być nagły,
• pozostawać w związku z wykonywaną pracą.

Najnowszym wyrokiem w tej sprawie Sąd Najwyższy w dnia 27 maja 2014 roku zadecydował, iż omdlenie z gorąca może być traktowane jako wypadek przy pracy. Pracownik doznał - zdaniem SN - osłabienia organizmu przez panujące warunki pracy. W przedstawionym stanie faktycznym, pracownik pracował na stanowisku montera spawacza w pomieszczeniu, w którym znajdowały się rury grzewcze o bardzo wysokiej temperaturze. Przy okazji używanie przez pracownika palnika gazowego mogło spowodować wzrost temperatury aż do 50°C. Sąd Najwyższy stwierdził, że utrata przytomności i spowodowany przez to upadek i uraz głowy zostały spowodowane bezpośrednio po opuszczeniu zakładu pracy w celu ochłodzenia się. Tak więc wszystkie przesłanki powyższej definicji wypadku przy pracy zostały wypełnione.

Polecamy serwis: Prawo pracy

Podstawy prawne:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r., poz. 208 z późn. zm.).

Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2010 r. (Sygn. akt II SA/ Sz 542/10).

Wyrok SN z dnia 27 maja 2014 r. (Sygn. akt I PK 275/13).

Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2013 r., (Sygn. akt IV SA/Po 484/13).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.