Kategorie

Na czym polega nadużycie pozycji dominującej?

Na czym polega nadużycie pozycji dominującej?/fot.Fotolia
Na czym polega nadużycie pozycji dominującej?/fot.Fotolia
Staramy się wyjaśnić możliwie przystępnym językiem te pojęcia lub instytucje prawne, które występują w codziennym życiu i mają często doniosłe znaczenie, ale których charakterystyka i skutki nie zawsze są zrozumiałe dla ogółu obywateli.

Pojęcie konkurencji

Konkurencja polega na rywalizacji w osiąganiu tych samych celów gospodarczych, tzn. np. w zdobywaniu klientów zainteresowanych nabywaniem dóbr zaspokajających określone potrzeby. Taka rywalizacja konkurentów jest ograniczona lub wręcz niemożliwa, gdy jeden z przedsiębiorców działających na rynku ma pozycję monopolisty. Stan konkurencji jest oczywiście stanem pożądanym, jednak również dążenie przedsiębiorców do zdobycia jak największego udziału w rynku jest zachowaniem zupełnie naturalnym. Dlatego też prawo nie zakazuje zdobywania lub utrzymywania tzw. pozycji dominującej na rynku, jednak celem złagodzenia negatywnych skutków takiego stanu rzeczy, zakazuje nadużywania pozycji dominującej.  

Regulacje prawne

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm., dalej „ustawa”), zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców.

Zobacz:  Jakie ustawy powinien znać konsument?

Pozycja dominująca

Przez pozycję dominującą rozumie się taką pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym, przez stworzenie możliwości działania niezależnie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów. Innymi słowy, przedsiębiorca ma pozycję dominującą jeżeli jest najsilniejszym podmiotem prowadzącym działalność na danym rynku, dzięki czemu może on np. dowolnie kształtować ceny, ponieważ kontrahenci są niejako zmuszeni do korzystania z produktów takiego przedsiębiorcy, wobec braku możliwości skorzystania z oferty realnej konkurencji.

W celu uproszczenia oceny, czy w przypadku danego przedsiębiorcy można mówić o pozycji dominującej, wprowadzono domniemanie, zgodnie z którym przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40 %. Przekroczenie progu 40 % udziału w rynku właściwym nie przesądza jednak automatycznie o posiadaniu pozycji dominującej. Można bowiem dowodzić, że pomimo tak istotnego udziału w rynku, pozycja innych przedsiębiorców działających na tym rynku jest na tyle istotna, że umożliwia im skuteczne konkurowanie. Taka sytuacja może mieć miejsce np. na rynkach tzw. oligopolistycznych, gdzie działa niewielka liczba przedsiębiorców o podobnej pozycji. Należy jednak pamiętać, że pozycję dominującą może posiadać także kilku przedsiębiorców wspólnie, jeśli podejmują oni skoordynowane działania (tzw. kolektywna pozycja dominująca).

Ustalenie pozycji dominującej

Aby ustalić, czy przedsiębiorca ma pozycję dominującą na rynku, konieczne jest określenie rynku właściwego, na którym prowadzi on swoją działalność gospodarczą. Rynek właściwy to rynek towarów (również usług), które ze względu na ich przeznaczenie, cenę czy właściwości są uznawane przez ich nabywców za substytuty (rynek właściwy produktowo) oraz są oferowane na obszarze, na którym panują zbliżone warunki konkurencji (rynek właściwy terytorialnie). Określenie rynku właściwego jest niezbędne dla oceny siły rynkowej konkretnego przedsiębiorcy (np. rynkiem właściwym terytorialnie dla podmiotu zajmującego się transportem miejskim jest teren miasta, na którym on funkcjonuje).

Nadużycie pozycji dominującej

Kiedy mamy do czynienia z nadużyciem pozycji dominującej? Jak wyżej wskazano, zgodnie z ustawą, samo posiadanie pozycji dominującej przez przedsiębiorcę nie jest zabronione. Zakazane jest natomiast nadużywanie takiej pozycji. Może ono polegać np. na stosowaniu nieuczciwych praktyk cenowych (np. narzucaniu nadmiernie wygórowanych lub rażąco niskich cen). Nadużyciem pozycji dominującej może być także sztuczne ograniczanie wielkości produkcji lub zbytu towarów, ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów. Podobnie, nadużyciem może być także stosowanie niejednolitych warunków umów stwarzających zróżnicowane warunki konkurencji. Przykładowe wymienienie tego rodzaju zakazanych praktyk zawiera art. 9 ust. 2 ustawy. Istotne jest przy tym, że wymienione w ustawie sposoby działania uważane za nadużycie pozycji dominującej są oparte o sformułowania nieostre, które mogą być różnie interpretowane. Ważne jest zatem, aby przedsiębiorcy, którzy mogą być uznani za posiadających pozycję dominującą na rynku, szczególnie ostrożnie podchodzili do podejmowanych działań rynkowych, tak aby nie narażali się na zarzut stosowania praktyk ograniczających konkurencję, a w razie sporu z organem antymonopolowym potrafili uzasadnić zgodność z prawem stosowanej polityki rynkowej.

Zobacz: Interes publiczny przy ochronie konkurencji i konsumentów

Podsumowanie

Podsumowując, choć prawo nie zakazuje dążenia do zdobycia i utrzymywania pozycji dominującej, zakazane jest nadużycie takiej pozycji. Aby stwierdzić, czy przedsiębiorca ma w ogóle pozycję dominującą, a co za tym idzie, czy może jej nadużyć, należy określić tzw. rynek właściwy na którym działa. Nadużycie pozycji dominującej może w szczególności polegać na stosowaniu nieuczciwych praktyk cenowych, czy narzucaniu nieuczciwych warunków umów. Przepisy ustawy wymieniające przykładowe sposoby nadużycia pozycji dominującej, z uwagi na ogólny charakter, mogą być różnie interpretowane. Przedsiębiorcy posiadający pozycję dominującą, powinni zatem zachowywać szczególną ostrożność w ramach prowadzonej polityki rynkowej, aby nie narazić się na zarzut takiego nadużycia.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.