Kategorie

Apostazja: Wystąpienie z Kościoła katolickiego

dr Arletta Bolesta
Adwokat kościelny
Wystąpienie z Kościoła Katolickiego / Fot. Fotolia
Wystąpienie z Kościoła Katolickiego / Fot. Fotolia
Apostazja jest to wystąpienie z Kościoła Katolickiego. Nie stanowi dzisiaj odosobnionego przypadku, stąd warto poruszyć to zagadnienie z punktu prawnego. Apostazja jak to zrobić. Apostazja konsekwencje. Apostazja procedura.

Apostazja a chrzest

Jest wiadome, iż przez sakrament chrztu świętego osoba zostaje włączona do Kościoła, w naszym przypadku chodzi o Kościół katolicki (KK). W przypadku dzieci wystarczy też zgoda już jednego z rodziców, aby ten fakt zaistniał (kan. 868 § 1 nr 1 KPK). Po ukończeniu zaś czternastego roku życia, czyli de facto, gdy dana osoba nie osiągnęła jeszcze pełnoletniości, a nie jest ochrzczona, również ma prawo podjęcia decyzji odnośnie swojego ochrzczenia (kan. 111 § 2 KPK). Czymś godnym polecenia byłaby zgoda przynajmniej jednego z rodziców i nie chodzi w tym momencie wyłącznie o pomoc z ich strony w życiu chrześcijańskim, ale o względy praktyczne: prowadzenie w dalszym ciągu wspólnego życia. Wspomina o tym obrzęd udzielenia tego sakramentu.

Apostazja konsekwencje

Sakrament chrztu świętego obok bierzmowania i sakramentu święceń jest tym sakramentem, który pozostawia według KK niezatarte znamię. Nie można ich też powtarzać, gdy przyjęło się je zgodnie z prawem (kan. 845 § 1 KPK).

Oznacza to też, iż gdy osoba decyduje o wystąpieniu z KK, to w dalszym ciągu pozostaje ochrzczona, bierzmowana czy mająca przyjęty sakrament święceń.

Takim przykładem może być powrót do stanu świeckiego ze stanu kapłańskiego. Pomijamy przy tym czy nastąpiło to na skutek jakiegoś przestępstwa, czy prośby o to. W takiej sytuacji, gdy ktoś znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, a jest w pobliżu osoba mająca święcenia kapłańskie, aczkolwiek żyjąca już w stanie świeckim, to ma ona prawo do udzielenia przykładowo sakramentu spowiedzi świętej (kan. 1335 KPK).

Nie należy w tej ostatniej możliwości widzieć tylko postawy stojącej frontem do znajdującego się w niebezpieczeństwie śmierci, gdyż gdyby tylko chodziło o tę sytuację, to nie byłoby wymagania odnośnie posiadania święceń uprawniających właśnie do sprawowania chociażby spowiedzi świętej. Innymi słowy, sytuacja niebezpieczna dla życia jest istotną okolicznością, ale i nawet wtedy szafowanie sakramentów musi pochodzić od osoby mającej do tego prawo.

Naturalnie można zastanawiać się nad tym, dlaczego po akcie wystąpienia z KK nie następuje cofnięcie się do stanu sprzed chrztu. I tutaj można odnaleźć też inne przykłady, abstrahując od wymiaru teologicznego, już z cywilnego pola.

Przykładowo: do wielu stanowisk potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności, też można byłoby się buntować, gdy kara została nałożona, wykonana oraz odbyta, a jednak nie następuje cofnięcie do stanu sprzed popełnienia przestępstwa, tak że osoba mogłaby uzyskać zaświadczenie, iż nie była karana. Owszem znana jest instytucja tzw. zatarcia skazania, ale po pierwsze, zatarcie skazania nie zawsze idzie w parze z brakiem odnotowania w rejestrze karnym, po drugie też nie każde przestępstwo związane jest ze wspomnianą instytucją.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Wystąpienie z Kościoła katolickiego - nie tylko apostazja

W ten sposób docieramy do zagadnienia postawionego w tytule, tj. do wystąpienia z KK. Owemu wystąpieniu może towarzyszyć popełnienie czynów przestępczych, chodzi o herezję, apostazję, schizmę, ale zdaje się, iż jednak częściej ma miejsce sytuacja, gdy ktoś po prostu nie chce już być pełnoprawnym członkiem KK.

Tutaj warto zaakcentować słowo „pełnoprawny”, bowiem to nie jest tak, iż przynależność do KK ogranicza się do bliżej nieokreślonego empirycznie nienamacalnego wymiaru religijnego, ale bycie członkiem w KK oznacza posiadanie w tym Kościele praw, a wraz z nimi obowiązków. To oznacza z kolei, iż można wymagać, ale też od nas mogą być żądane też jakiejś wymogi.

Wystąpienie musi mieć charakter świadomy oraz dobrowolny.

Myślę, iż terminów tych nie potrzeba wyjaśniać, gdyż są zrozumiane, najważniejsze jest, iż oświadczenie woli wyrażone na zewnątrz winno odpowiadać wewnętrznej woli, czyli temu co rzeczywiście się chce. Przypomina to poruszaną już wielokrotnie przez nas przy okazji kościelnego procesu małżeńskiego istotę jakiegoś rodzaju symulacji, czyli wykluczenia.

Nadto, aby wystąpienie odniosło skutki winno mieć miejsce przed właściwą władzą kościelną, a taką władzę sprawuje już własny proboszcz. Winno ono mieć charakter pisemny.

Zadaniem proboszcza jest poinformowanie o zaciągnięciu mocą samego prawa kary ekskomuniki, jak i pozbawienie się tym sposobem możliwości pogrzebu katolickiego, bycia chrzestnym, świadkiem bierzmowana, itp.

Pamiętamy też, iż jednym ze skutków ekskomuniki jest niemożność przyjmowania sakramentów świętych. Zakaz ten w sytuacji zagrażającej życiu ulega zawieszeniu. Owo wystąpienie może dokonać wyłącznie osoba pełnoletnia, zdolna do czynności prawnych.

Wystąpienie nie jest aktem nieodwracalnym.

Zobacz również: Nakładanie kar według prawa kanonicznego

Apostazja a RODO, Usunięcie danych z akt

Pomijamy dyskusje odnośnie odnotowania tegoż faktu i związanego z tym problemu w postaci usunięcia swoich danych z właściwych ksiąg kościelnych, które zostały naniesione, gdy jeszcze przynależało się do KK. Natomiast w ramach zakończenia pokuszę się o pewną konkluzję: skoro przez odłączenie pozbywamy się w pewnym sensie praw, to może warto, gdy jeszcze takowe są w posiadaniu, spożytkować na to co w wielu przypadkach składa się ma motywy odejścia z Kościoła. Innymi słowy: wystąpienie jest w jakiś sposób uzasadnione takimi a nie innymi motywami, może więc warto zanim ono nastąpi, w jakiś sposób przyczynić się do usunięcia tych motywów, a nie od razu i natychmiast występować i pozbywać się tym sposobem wpływu ze swojej strony. Warto także dopowiedzieć, iż odłączając się z KK, decydent nie pozbywa się możliwości w dalszym ciągu otrzymywania owoców już natury czysto religijnej.

Wystąpienie z Kościoła - problemy

W ramach zakończenia chciałabym poruszyć jeszcze jeden problem. Już kilka razy spotkałam się z sytuacją, kiedy strona katolicka chce dokonać wystąpienia z KK, gdyż zamierza właśnie zawrzeć ślub kościelny z wyznawcą, w którego wyznaniu rozwody są dozwolone, ale, który w przypadku związku kościelnego ze stroną katolicką i z tego względu, iż miał wcześniej zawarty ślub, musiałby starać się o stwierdzenie nieważności swojego małżeństwa. Stąd zamiast uniknąć kościelnego procesu małżeńskiego strona katolicka chce przynależeć do innego wyznania. Nie jest to miejsce na ocenę postępowania, ale warto zastanowić się nad dwoma kwestiami: pierwsza to ta: czy inne wyznanie na tyle jest otwarte, iż przyjmuje nowych członków z uwagi na ten motyw, czasami oderwany od znajomości zasad czy doktryny nowego wyznania? Można nawet pokusić się o stwierdzenie, iż zmiana na dane wyznanie nie wynika ze zgody na jego doktrynę, ale przede wszystkim z faktu przynależności do niego strony drugiej. Druga kwestia natomiast związana jest z tym: czy czasem od strony niekatolickiej nie wywierany jest jakiś nacisk na stronę katolicką, aby przez odłączenie się z KK można było zawrzeć ślub kościelny w wyznaniu niekatolika? A skoro pojawia się nacisk, to też pewna problematyczna sytuacja już przed ślubem.

Tekst Dekretu: https://episkopat.pl/wp-content/uploads/2016/04/dekret_ogolny.pdf

Zobacz: Kościelne stwierdzenie nieważności małżeństwa

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.