REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez dziki?

Aleksandra Pajewska
Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez dziki? /fot. Fotolia
Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez dziki? /fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dziki, wilki, niedźwiedzie i inne dzikie zwierzęta stanowiła przedmiot analiz Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 21 lipca 2014 roku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta (wyrok TK K 36/13).

Zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta uregulowane zostały w dwutorowy sposób. Kwestie te zostały umieszczone zarówno w ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie oraz z dnia 16 kwietnia 2004 r. - o ochronie przyrody. Zasady odpowiedzialności próbują – zdaniem Sądu Najwyższego - równoważyć konflikt interesów pomiędzy dwiema dziedzinami gospodarki, jakimi są gospodarka łowiecka oraz rolnictwo – uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 27 listopada 2007 r., III CZP 67/2007.

REKLAMA

Zadaj pytanie na FORUM

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dziki

Prawo łowieckie reguluje zasady ponoszenia odpowiedzialności za szkody, jakie wyrządziły dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny.  Zgodnie z jej postanowieniami – gdy szkoda wystąpi na terenie obwodu łowieckiego -  odpowiedzialność ciąży na dzierżawcy lub zarządcy tego obwodu. Natomiast, gdy szkody dopuściło się zwierzę łowne, objęte całoroczną ochroną, odpowiada Skarb Państwa. W obecnym stanie prawnym dotyczy to jedynie łosi  (Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych, Dz. U. Nr 45, poz.433). Inaczej jest w sytuacji, gdy szkoda dotyczy obszarów niewchodzących w skład obwodu łowieckiego. Wówczas odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa.

Szkody wyrządzone przez bobry

Szkody wyrządzone przez:

  • bobry - w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim,
  • żubry - w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym,
  • wilki - w pogłowiu zwierząt gospodarskich,
  • rysie - w pogłowiu zwierząt gospodarskich,
  • niedźwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych

REKLAMA

oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności za nie zostały sformułowane w ustawie o ochronie przyrody.
Podmiot odpowiedzialny za szkody będzie - podobnie jak we wcześniej wskazanym akcie prawnym - zależał od miejsca ich wyrządzenia. Do nagrodzenia szkody występującej na terenie obwodu łowieckiego zobowiązany jest dzierżawca/ zarządca. Szkodę występującą poza tym terenem (np. w parku narodowym, rezerwacie przyrody, w granicach administracyjnych miasta, na placu czy na ulicy kompensuje Skarb Państwa.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W obydwu przypadkach odpowiedzialność Skarbu Państwa została ograniczona i uzależniona od dwóch czynników. Po pierwsze od gatunku zwierzęcia, które dopuściło się szkody. Po drugie – od miejsca wyrządzenia szkody. Właśnie to różnicowanie budzi wiele kontrowersji, stało się także przedmiotem prac Trybunału Konstytucyjnego.

Co grozi za potrącenie sarny?

Czy Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzęta?

Przyczyną prac Trybunału Konstytucyjnego był wniosek Prokuratora Generalnego, który zakwestionował zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta (np. żubry, wilki, rysie, niedźwiedzie). Po rozpoznaniu sprawy TK doszedł do wniosku, że kwestionowane przepisy ustawy o ochronie przyrody są sprzeczne ze standardem konstytucyjnym. Niekonstytucyjność dotyczy następujących przepisów ustawy:

  • art. 126 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w części obejmującej wyrazy „w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym”,
  • art. 126 ust. 1 pkt 2 i 3 powyższej ustawy, w części obejmującej wyrazy „w pogłowiu zwierząt gospodarskich”,
  • art. 126 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy w części obejmującej wyrazy „w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych”,
  • art. 126 ust. 4 powyższej ustawy w zakresie, w jakim ogranicza grono podmiotów, które mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego – z dyrektorem tego parku, co do sposobów zabezpieczania przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, do właścicieli lub użytkowników gospodarstw rolnych i leśnych oraz w zakresie, w jakim ogranicza mienie, które podlega zabezpieczeniu.

Punktem odniesienia dla TK były dwa standardy konstytucyjne. Po pierwsze art. 32, który formułuje zasadę równości wobec prawa: Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Po drugie – art. 64, mówiący o równej ochronie prawa własności: Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.

Czym jest odpowiedzialność odszkodowawcza?

Niezgodność z Konstytucją wynika – zdaniem Trybunału – z faktu, że odpowiedzialność Skarbu Państwa uzależniona jest od tego, w jakim mieniu została wyrządzona szkoda. SP ponosi, na gruncie wskazanych przepisów, odpowiedzialność jedynie w sytuacji gdy szkoda obejmuje pogłowie zwierząt gospodarskich oraz pewne kategorie nieruchomości (wyliczenie zamieszczone w ustawie). Odpowiedzialność SP została bowiem ograniczona jedynie do pewnych kategorii szkód, mianowicie: wyrządzonych przez żubry w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym, a przez wilki, rysie i niedźwiedzie – w pogłowiu zwierząt gospodarskich, jak również szkód wyrządzonych w pasiekach oraz w uprawach rolnych przez niedźwiedzie. Szkody wyrządzone przez te zwierzęta w innych nieruchomościach nie zostały objęte odpowiedzialnością odszkodowawczą ze strony Skarbu Państwa. Taka redakcja przepisów prowadzi do nieuzasadnionego różnicowania właścicieli. 

Polecamy serwis: Konsument i umowy

Ponadto ustawa nie uwzględnia wszystkich podmiotów, które są potencjalnymi poszkodowanymi przez działania dzikich zwierząt podlegających ochronie gatunkowej. Podmioty, które mogą być poszkodowane są przecież zainteresowane współdziałaniem w celu zabezpieczenia przed ewentualnymi, przyszłymi szkodami.

Wskazane różnicowania uprawnień nie znajdują podstaw w wartościach chronionych na mocy ustawy zasadniczej. Co więcej – naruszają standard równej ochrony praw majątkowych.

Opłaty za korzystanie ze środowiska – 2014r.

Trybunał przyznał rację wnioskodawcy, podkreślając, że wprowadzone przez ustawodawcę zróżnicowanie podmiotów według kryterium przedmiotowego, nie spełnia konstytucyjnych wymogów zasady równości.

Analogiczne rozstrzygnięcie zapadło w odniesienie do szkód powodowanych przez bobry. W wyroku z 3 lipca 2013 r. (sygn. akt P 49/11) Trybunał Konstytucyjny doszedł do wniosku, że art. 126 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody w zakresie, w jakim ogranicza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez bobry wyłącznie do szkód powstałych w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim jest niezgodny z Konstytucją.

Szkody wyrządzone przez lisy

Warto także wskazać, że ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie przepisów, które regulowałyby odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez takie, dzikie zwierzęta, jak: lisy, kuny, wydry oraz łasice. One także powoduję liczne szkody m.in.: w gospodarstwach rolnych oraz stawach hodowlanych.

Odpowiedzialność za szkody dzikich zwierząt

REKLAMA

Odpowiedzialność za szkody, które zostały wyrządzone przez dzikie zwierzęta ma charakter obiektywy. Oznacza to, że nie zależy od winy dzierżawcy/ zarządcy obwodu. Wino mogłaby mieć w tym przypadku postać np. dopuszczenia do nadmiernego zwiększania się liczby zwierząt, zaniechania dokarmiania podczas zimy.

Jest to odpowiedzialność deliktowa. Czynem niedozwolonym jest, w tym przypadku, zdarzenie prawne, w związku z zaistnieniem którego ustawodawca nakłada obowiązek naprawienia szkody, wynikającej z powyższych zdarzeń. Zachowanie zwierząt (działanie sił przyrody) jest zdarzeniem prawnym niezależnym od woli człowieka.

Ochrona przyrody 2015

Warto także wspomnieć, że nowelizacja ustawy o ochronie przyrody jest przedmiotem prac Sejmu. Zmiany mają dotyczyć także wskazanego wyżej art. 126 ust. 1. Zgodnie z przedstawionym projektem, odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody ma być niezależna od rodzaju zniszczonego mienia.

Zdaniem Trybunału taka automatyzacja odpowiedzialności Skarbu Państwa a tym samym refundacji szkód także nie stanowi rozwiązania optymalnego. Działanie odszkodowawcze ze strony Skarbu Państwa powinny być powiązane z oceną działań zapobiegawczo-prewencyjnych podejmowanych z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym przez posiadaczy i właścicieli.

Jak zgodnie z prawem wyciąć drzewo?

Podstawa prawna:

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy – Prawo łowieckie.

Uchwała SN z dnia 27 listopada 2007 r., III CZP 67/2007.

Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. 1995 nr 147 poz. 713 ze zm.).

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880 ze zm.).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2014 r., K 36/13.

Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2013 r., P 49/11.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Trybunał Konstytucyjny

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Renta rodzinna z ZUS. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu

Renta rodzinna z ZUS. Od początku czerwca uczniowie i studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu, które będą obowiązywać do końca sierpnia.

ZUS: Ważne zmiany dla nauczycieli od 1 września 2024 r. Więcej osób skorzysta z tzw. kompensówki i wcześniejszej emerytury stażowej

ZUS informuje, że od 1 września 2024 r. więcej nauczycieli będzie mogło skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego (potocznie zwanego "kompensówką") oraz z wcześniejszej emerytury stażowej. 

Osiem lat więzienia za znęcanie się i usiłowanie zabójstwa ośmiomiesięcznego dziecka

Sąd Apelacyjny w Białymstoku utrzymał w piątek karę ośmiu lat więzienia dla młodego mężczyzny oskarżonego o znęcanie się i usiłowanie zabójstwa dziecka swojej ówczesnej partnerki. Skazany ma też zapłacić 80 tys. zł zadośćuczynienia. Wyrok jest prawomocny.

Głosowanie korespondencyjne dla wszystkich. Wystarczy zamiar zgłosić wójtowi gminy, w której jest ujęty w spisie wyborców do 13 dnia przed dniem wyborów. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu wyborczego

Sejm przyjął w piątek nowelizację Kodeksu wyborczego, autorstwa KO, rozszerzającą uprawnienie do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich, do Sejmu i Senatu oraz do Parlamentu Europejskiego na wszystkich wyborców.

REKLAMA

“Jak uniknąć ogromnych podwyżek energii”. MKiŚ ostrzega

Ministerstwo Klimatu i Środowiska ostrzega przed stronami internetowymi, wiadomościami sms, zdjęciami wykorzystującymi wizerunki znanych osób zawierającymi linki wyłudzające dane. Grafiki i posty wzbudzające zaufanie z hasłem “jak uniknąć ogromnych podwyżek energii” pojawiły się w mediach społecznościowych. MKiŚ przypomina, że od 1 lipca 2024 r. będzie obowiązywała ustawa o czasowym ograniczeniu cen za energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło systemowe oraz o bonie energetycznym. Klikanie w niesprawdzone linki i fałszywe informacje na temat sposobów uniknięcia drastycznych podwyżek jest jednym ze sposobów wyłudzania danych, oszustw oraz prowadzenia działań dezinformacyjnych, których celem jest wywołanie paniki.

120,75 zł – o tyle wzrosną emerytury i renty w 2025 r. [Rada Ministrów przyjęła propozycję Ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk]

W przyszłym roku emerytury i renty wzrosną o co najmniej 6,78%. Rząd zaproponuje Radzie Dialogu Społecznego pozostawienie zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 roku na ustawowym poziomie. Jakie to będą kwoty? 

"Pozbawienie źródła zarobkowania, mobbing, pozbawienie awansu, nagrody czy premii – to działania odwetowe". Ochrona sygnalistów idzie do podpisu Prezydenta

W piątek Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o ochronie sygnalistów. Te zmiany mają istotny wpływ na zakres ochrony sygnalistów w Polsce. O czym warto wiedzieć?

Renta wdowia już w tym roku. Na początek 15 proc. drugiego świadczenia

Renta wdowia, która ma zostać wprowadzona już w tym roku, ma być krokiem w stronę poprawy sytuacji finansowej wdów i wdowców. Choć na początek będzie to tylko 15 proc. drugiego świadczenia, stopniowy wzrost do 50 proc. ma na celu długoterminowe wsparcie dla osób, które straciły swoich małżonków.

REKLAMA

Wyjazd do pracy za granicą – jak się przygotować?

Wakacje, które już za progiem, to doskonały okres, aby w czasie krótkiego, kilkutygodniowego, zagranicznego wyjazdu podreperować domowy budżet. Dla młodych ludzi może być to z kolei ekscytujące doświadczenie. Niezależnie od tego, z jakich powodów chcemy wyjechać, zawsze warto dobrze się przygotować. Najlepszym rozwiązaniem, zwłaszcza dla osób, które planują wyjechać po raz pierwszy, jest zgłoszenie się do agencji pośrednictwa pracy. Nie tylko pomoże ona w znalezieniu najlepszej oferty, ale też zajmie się wszelkimi formalnościami i dokładnie wyjaśni, jak przygotować się do wyjazdu. 

Jak uniknąć ekościemy (greenwashingu)? System weryfikacji technologii środowiskowych ETV

Innowacyjne technologie środowiskowe to szansa, aby sprostać pilnym wyzwaniom środowiskowym, przed którymi stoją Europa i świat. Jednak stopień ich komercjalizacji i zastosowanie w gospodarce nadal pozostają zaskakująco niskie pomimo  potrzeb rynku i rosnącego popytu. Przyczyną może być potrójne ryzyko niepowodzenia rynkowego: ryzyko związane z wdrażaniem technologii środowiskowej, ryzyko związane z wdrażaniem innowacji oraz ryzyko związane ze zwrotem kosztów inwestycji. Ograniczenie tych ryzyk przez twórców i dostawców technologii jest trudnym wyzwaniem, wymagającym dodatkowych narzędzi. Z pomocą może przyjść system weryfikacji technologii środowiskowych ETV, oparty na normie ISO 14034. 

REKLAMA