Kategorie

Wyrok w postępowaniu cywilnym - co dalej?

Adam Sroga
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Postępowanie cywilne, orzeczenie/ Fot. Fotolia
Co należy zrobić po wydaniu wyroku przez sąd w postępowaniu cywilnym? W jaki sposób ubiegać się o uzasadnienie wyroku, sprostowanie czy uzupełnienie?

Sąd wydał wyrok w twojej sprawie? To nie koniec. Dowiedz się, jak postępować dalej

Sąd wydał i ogłosił wyrok w twojej sprawie w postępowaniu cywilnym? Na tym nie koniec. Dowiedz się, jak otrzymać jego odpis i uzasadnienie, w jakich przypadkach możesz domagać się sprostowania lub uzupełnienia, jak wyjaśnić wątpliwości co do jego treści i czy wystarczy ci wyrok, by komornik wyegzekwował roszczenie.

Polecamy: Kodeks pracy 2018. Praktyczny komentarz z przykładami PREMIUM

Ogłoszenie wyroku nie zawsze po zamknięciu rozprawy

Postępowanie cywilne (procesowe) kończy się wydaniem przez sąd wyroku (o ile przepisy nie przewidują wydania nakazu zapłaty albo powód cofnął powództwo). Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i przeprowadzeniu niejawnej narady. Zasadą jest ogłoszenie wyroku na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Przepisy przewidują jednak możliwość odroczenia ogłoszenia wyroku – jeden raz na czas do dwóch tygodni – w sprawie zawiłej. W praktyce takie odroczenia są zjawiskiem częstym, choć nie zawsze faktycznie występuje wspomniana zawiłość sprawy. Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Ogłoszenia wyroku nie wstrzymuje nieobecność stron. Co dalej dzieje się z takim wyrokiem? Jeśli strona działa bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej RP i jest obecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd udzieli jej wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia. Przepisy wymagają aktywnego udziału strony – sąd nie działa z urzędu. Wyjaśniamy, co dalej powinna zrobić strona.

Doręczenie

Reklama

Tylko wyjątkowo – gdy przepis tak stanowi – sąd doręcza stronom odpis wyroku z urzędu. Stanie się tak, gdy pozbawiona wolności strona działając w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej RP nie była obecna przy ogłoszeniu wyroku. Sąd doręcza wówczas tej stronie odpis sentencji wyroku w ciągu tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku. Jednocześnie poucza stronę o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.

Doręczenie z urzędu następuje także, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów sąd uzna, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Do takich wniosków sąd może dojść przy uwzględnieniu całokształtu przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych. Za wyjątkiem przypadku cofnięcia powództwa, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, gdy strona złoży wniosek o przeprowadzenie rozprawy. Musi to jednak uczynić w pierwszym piśmie procesowym.

Uzasadnienie

Reklama

Zasadą jest jednak doręczenie odpisu wyroku na wniosek strony. Zasadą jest też, że sąd sporządza uzasadnienie wyroku ogłoszonego na posiedzeniu jawnym na wniosek strony złożony w ustawowym terminie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek może złożyć strona, ale także inne podmioty biorąc udział w postępowaniu, tj.: interwenient uboczny, prokurator, Rzecznik Prawo Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja pozarządowa, inspektor pracy, rzecznik konsumentów. Konsekwencją złożenia takiego wniosku po terminie będzie odrzucenie go przez sąd na posiedzeniu jawnym.

Uzasadnienie wyroku nie jest warunkiem jego zaskarżenia. Strona pomimo braku uzasadnienia wyroku może go zaskarżyć w ustawowym terminie. Jest jednak wówczas zmuszona do konstruowania zarzutów w oderwaniu od argumentów sądu. Bierze też na siebie ryzyko, że z powodu nieznajomości uzasadnienia wyroku nie wyczerpie wszystkich zarzutów i osłabi pozycję w postępowaniu apelacyjnym.

Uzasadnienie z urzędu

Termin do wniesienia apelacji od wyroku sądu I instancji wynosi 2 tygodnie i biegnie od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem. Strona jednak – co wspomniano powyżej – może też wnieść apelację, nie żądając wcześniej doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Termin do wniesienia apelacji biegnie wówczas od dnia, w którym upłynął termin do zgłoszenia wspomnianego wniosku. W takiej sytuacji (podobnie w razie wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) sąd sporządza uzasadnienie wyroku z urzędu.

Transkrypcja uzasadnienia

Jeśli przebieg posiedzenia sądowego jest utrwalany za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk, albo obraz i dźwięk, uzasadnienie może być wygłoszone po ogłoszeniu sentencji wyroku i utrwalone za pomocą tego urządzenia. W takim przypadku na podstawie wniosku strony o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zgłoszonego także w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku, sąd doręcza wyrok wraz z transkrypcją uzasadnienia.

Sprostowanie omyłek

Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie, błędy rachunkowe, inne oczywiste omyłki. Nie ma też przeszkód, by z wnioskiem o takie sprostowanie wystąpiła również strona (także inne podmioty biorące udział w postępowaniu). Oczywistość omyłki pisarskiej, rachunkowej lub innej niedokładności może wynikać bądź z natury samej omyłki, bądź z porównania orzeczenia z uzasadnieniem, z treścią pozwu, a nawet z treścią dowodu (por. wyrok SA w Łodzi z 09.09.2015 r., III AUa 1523/14). Błąd rachunkowy może mieć odzwierciedlenie w zsumowaniu cyfr podanych w piśmie procesowym (por. wyrok SN z 26.04.2017 r., I UK 578/16). Omyłkę pisarską może stanowić z kolei tylko taki błąd literowy lub pisarski, który jest oczywisty, ale nie prowadzi ani nie zmienia merytorycznej treści, istoty ani rozumienia tekstu pisanego (por. wyrok SN z 13.04.2016 r., II PK 77/15). Nie może dotyczyć treści i rozmiarów świadczenia lub ustalenia prawa (por. wyrok SA w Gdańsku z 11.03.2016 r., III AUa 1740/15). Naprawa usterek w drodze sprostowania nie jest ograniczona żadnym terminem.

Uzupełnienie wyroku

Sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu? W takiej sytuacja strona może, w terminie 2 tygodni od ogłoszenia wyroku (w przypadku doręczenia wyroku z urzędu – od jego doręczenia), zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku. Kompletność wyroku ma istotne znaczenie dla realizacji uprawnienia do wniesienia apelacji. Gdy do określonej części żądania strony sąd nie ustosunkował się – chociażby negatywnie – pomijając tę część w sentencji orzeczenia, a strona nie żądała uzupełnienia orzeczenia we właściwym trybie i terminie, to brak orzeczenia o pominiętym żądaniu nie daje podstawy do wniesienia apelacji od niewydanego orzeczenia (por. wyrok SA w Szczecinie z 25.05.2017 r., I ACa 967/16)

Wykładnia wyroku

Strona może zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wydanego przez ten sąd wyroku. Strona nie jest w tym przypadku związana żadnym terminem. Sąd orzeka postanowieniem, także z urzędu. Wykładnia może dotyczyć zarówno treści sentencji wyroku, jak i jego uzasadnienia. Potrzeba wykładni wyroku pojawia się, gdy jego treść została sformułowana w sposób niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne rozumienie tekstu. Wniosek o wykładnię nie może jednak zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani do kolejnej polemiki ze stanowiskiem sądu (por. postanowienie SN z 12.09.2012 r., I UK 2/12). Wniosek nie podlega opłacie.

Wniosek a bieg terminu do wniesienia apelacji

Powyższe wnioski: o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie mają wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Z tego względu wykluczone jest żądanie przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego z powodu złożenia jednego z wymienionych wniosków.

Jak egzekwować orzeczenie sądu?

Wyrok został wydany i ogłoszony, roszczenie zostało zasądzone, wyrok się uprawomocnił (wskutek upływu terminu do wniesienia apelacji albo oddalenia apelacji przed sąd II instancji), a mimo to pozwany nie zastosował się do rozstrzygnięcia? W takiej sytuacji pozostaje droga egzekucji sądowej i złożenie stosownego wniosku do komornika sądowego. Podstawą egzekucji jest oczywiście tytuł wykonawczy, czyli prawomocne orzeczenie sądu (tytuł egzekucyjny) zaopatrzone w klauzulę wykonalności. O nadanie klauzuli wykonalności strona powinna się zwrócić do sądu, który wydał wyrok. Sądem właściwym do rozpatrzenia wniosku i nadania klauzuli wykonalności jest generalnie sąd, który rozpoznawał sprawę jako sąd I instancji. A do jakiego sądu zwrócić się, jeśli w sprawie została wniesiona apelacja? Nadal właściwym sądem pozostaje ten, przed którym toczyło się postępowanie w I instancji, jednak jeśli akta sprawy znajdują się jeszcze w sądzie II instancji, to wniosek można skierować do tego sądu i on wówczas nada klauzulę wykonalności. Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie 3 dni. W praktyce rzadko się zdarza, by sąd nadał klauzulę w ustawowym terminie.

Adam Sroga, Radca prawny

Podstawa prawna

Art. 324 § 1, art .326, art. 327, art. 328, art. 331, art. 781 § 1, art. 7811 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 z późn. zm.)

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecamy serwis: Postępowanie sądowe

Źródło: gazetaprawna.pl
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.