Niepełnosprawni, świadczenie pielęgnacyjne

Dla tysięcy rodzin stanowi podstawowe źródło utrzymania. Mowa o świadczeniu pielęgnacyjnym. Z tego wsparcia korzystają osoby, które zrezygnowały z pracy lub ograniczyły aktywność zawodową, aby przez całą dobę opiekować się bliskim z niepełnosprawnością. W 2026 roku świadczenie jest wyższe niż przed rokiem, ale to nie jedyna istotna kwestia. Wciąż obowiązują dwa różne systemy przyznawania pomocy, a wybór jednego z nich może mieć daleko idące konsekwencje zarówno dla opiekuna, jak i osoby wymagającej opieki.

Od września zmieni się wysokość obowiązkowej wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Sytuacja jest nietypowa, bowiem składka na PFRON zmniejszy się o ponad 130 zł od etatu. Jaka będzie jej wysokość?

Między powstaniem niepełnosprawności a wydaniem formalnego orzeczenia mogą minąć miesiące, a nawet lata. Najnowsza interpretacja KIS pokazuje, że nie musi to oznaczać utraty ulgi rehabilitacyjnej za cały wcześniejszy okres.

Wydatki na różne rzeczy, urządzenia, czy nawet roboty budowlane ułatwiające życie niepełnosprawnym można odliczyć w PIT. Brzmi to trochę nieprawdopodobnie ale wynika wprost z przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych (ustawa o PIT). Ta ulga podatkowa przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami (ale także osób utrzymujących osoby niepełnosprawne) jest potocznie nazywana ulgą rehabilitacyjną. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od lat w swoich urzędowych interpretacjach podatkowych wskazuje jakie przedmioty i urządzenia – w jakich konkretnych sytuacjach i pod jakimi warunkami – można odliczyć w ramach tej ulgi. W tym artykule zajmiemy się w szczególności wydatkami na adaptacje i wyposażenie mieszkań lub domów mieszkalnych dla potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Wydatki poniesione przez niepełnosprawnego podatnika na zakup okularów korekcyjnych (szkła korekcyjne z oprawkami), które ułatwiają podatnikowi wykonywanie czynności życiowych mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za rok, w którym poniesiono te wydatki. Koszty tych zakupów można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w wysokości faktycznie poniesionej przez podatnika. Nie można odliczyć wydatku w tej części, która została pokryta z otrzymanego dofinansowana – np. ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zfśs) lub innych źródeł. Dotyczy to także soczewek kontaktowych. Tak uznaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacjach podatkowych.

Osoby niepełnosprawne oprócz renty mogą pobierać także inne świadczenia, które przysługują im z tytułu niepełnosprawności. Często jednak pobieranie jednego zasiłku czy dodatku uniemożliwia pobieranie innego świadczenia. Przedstawiamy najczęściej spotykane sytuacje, gdy jednoczesne pobieranie różnych świadczeń może okazać się niemożliwe.

Pracownik ma zagwarantowane prawo do przerwy w pracy. Jednak nie dla każdego ma ona taką samą długość i nie każdy pracownik ma prawo do każdej przerwy, którą w przepisach przewidziano. Dla kogo przewidziano 15 minut na gimnastykę?

Katalog wydatków, które podatnik dokonujący rocznego rozliczenia może uwzględnić w swojej kalkulacji podatkowej w ramach ulgi rehabilitacyjnej nie został określony przez ustawodawcę wyczerpująco. Co z kosztami opieki pielęgniarskiej i usług opiekuńczych?

Wielu opiekunów osób z niepełnosprawnościami w Polsce zadaje sobie pytanie, czy w obrębie jednego gospodarstwa domowego można legalnie zwielokrotnić państwowe wsparcie finansowe. W lipcu 2026 roku, przy stawce świadczenia wynoszącej aż 3386 zł miesięcznie, gra toczy się o potężne kwoty, które mogą całkowicie odmienić budżet domowy. Urzędnicy i zawiłe przepisy stawiają jednak twarde, bezwzględne warunki. W jakich konkretnych sytuacjach prawo pozwala na kumulację tych środków?enie

Osoby niepełnosprawne, a także ci, którzy mają na utrzymaniu osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z odliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i w ryczałcie ewidencjonowanym. To odliczenie jest nazywane potocznie ulgę rehabilitacyjną. Wypełniając roczne zeznanie podatkowe PIT można odliczyć od dochodu wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Można m.in. odliczyć wydatki na samochód, na zakup lekarstw, na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne a także na adaptację i wyposażenie mieszkania dla potrzeb niepełnosprawnego. Warunki i limity tej ulgi w 2025 roku były takie same jak były w poprzednim roku i nie zmieniły się także od początku 2026 roku.

Wypełniając roczne zeznanie podatkowe PIT podatnicy, którzy mają orzeczoną niepełnosprawność lub mają na utrzymaniu osoby z niepełnosprawnościami - mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na samochód osobowy, którego są właścicielami lub współwłaścicielami. Mogą także odliczyć wydatki na  przystosowanie (adaptację) pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Jakie są zasady i limity tej ulgi podatkowej? Jak należy dokumentować odliczane wydatki? Warunki i limity tej ulgi są w 2026 roku takie same jak w dwóch poprzednich latach.

Sąd porównał opiekę nad staruszkiem do opieki nad dzieckiem. To, że dziecko może wykonać samodzielnie niektóre czynności, nie oznacza, że matka może zostawić dziecko bez opieki. Podobnie jest z opieką nad nieporadną, starszą osobą. Nikt nie kwestionuje obowiązku stałej obecności matki przy małym dziecku, które umie sobie zawiązać buty, skorzystać z toalety, ubrać się, zrobić samodzielnie herbatę. Tymczasem gminy kwestionują konieczność stałej opieki nad niedołężnym staruszkiem poprzez wykazanie, że staruszek 86 lata może sam zrobić te wszystkie czynności. Nie wymaga więc pomocy uzasadniającej świadczenie.

Osoby niepełnosprawne korzystające z pomocy psów asystujących wciąż napotykają przeszkody w codziennym życiu. Do Rzecznika Praw Obywatelskich trafiają skargi na odmowy wstępu do restauracji, parków czy lekarza – mimo obowiązujących przepisów gwarantujących takie prawo. Dlaczego? Regulacje wprawdzie istnieją, ale nie przewidują sankcji ani skutecznego egzekwowanie prawa. Co robić teraz?

W artykule przykłady odbierania punktu 7 i 8 orzeczenia. Punkt 7 to konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby z powodu znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji dziecka .Punkt 8 orzeczenia o niepełnosprawność - konieczność stałego współudziału opiekuna dziecka w codziennym procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji (adnotacja „Nie dotyczy” wyklucza świadczenie pielęgnacyjne).

Jak wygląda ranking świadczeń w 2026 r.? Zasiłek pielęgnacyjny nie będzie miał podwyżki (aż do początku 2028 r.). Jak rząd tłumaczy, dlatego, że 1 mln osób z zasiłkiem pielęgnacyjnym (większa część ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności) może się starać o świadczenie wspierające, które otrzymywało na koniec marca 2025 r. około 120 000 osób niepełnosprawnych (większa część beneficjentów ma stopień znaczny niepełnosprawności). Zupełnie inna sytuacja w 2026 r. (i kolejnych latach jest w świadczeniu pielęgnacyjnym (zarówno "starym" jak i "nowym"). W 2026 r. świadczenie to będzie podwyższone o 99 zł. To 3% podwyżka na 2026 r. Nie tak duża jak w latach minionych, kiedy mieliśmy galopująca inflację. Ale porównując z 0% podwyżki dla zasiłku pielęgnacyjnego, nie wygląda to źle. Opiekunowie osób niepełnosprawnych otrzymają w 2026 r. 3386 zł.

Ojciec niepełnosprawnego chłopca kupił rower tandem ze wspomaganiem elektrycznym. Sprzęt realnie poprawił sprawność i samopoczucie dziecka, a jego zakup podpowiedzieli lekarze. Mimo to fiskus uznał, że kosztu nie wolno odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Powodem był brak „indywidualnego charakteru” sprzętu, a to pokazuje, jak nieprzewidywalna potrafi być ta ulga.

To świadczenie dla wielu rodzin jest dziś ważniejsze niż jakakolwiek waloryzacja emerytur czy jednorazowe dodatki. Opiekunowie osób z niepełnosprawnościami często rezygnują z życia zawodowego, by przez całą dobę zajmować się bliskimi. Dlatego każda podwyżka świadczenia pielęgnacyjnego ma realne znaczenie dla domowego budżetu. W czerwcu 2026 roku na konta trafią już wyższe kwoty, a część opiekunów nadal stoi przed trudną decyzją: zostać przy starych zasadach czy przejść na nowe przepisy.

Zwiększyła się wysokość wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Od 1 czerwca pracodawcy co miesiąc będą wpłacać 3887,31 zł za pracownika. Jest to efekt wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w pierwszym kwartale 2026 r.

Pozornie, to techniczny element prawa dla osób niepełnosprawnych – od jakiej daty przysługują im świadczenia? Wydawałoby się: prosta rzecz. Art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera kilka prostych (na pozór reguł). W praktyce jednak dla ich zrozumienia potrzeba rozstrzygnięcia tak ważnego sądu jak NSA. Co więcej wcześniej sędziowie sądu I instancji sobie z tym nie radzą. Co mają więc powiedzieć osoby niepełnosprawne, urzędnicy w gminach i pracownicy MOPS, gdy nawet WSA popełnia tu błędy?

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął, jak ma być ze świadczeniem pielęgnacyjnym na starych zasadach pobieranym przez opiekunów osób niepełnosprawnych, gdy jednocześnie nie zostało zawieszone prawo do emerytury. Kluczowa data to 1 stycznia 2024 r. - co trzeba było zrobić wcześniej, żeby nie stracić świadczenia? Okazuje się, że nie tylko złożyć wniosek - to za mało.

Osoby z niepełnosprawnościami mogą otrzymać nawet kilka tysięcy złotych dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na udział w turnusie rehabilitacyjnym. Kwoty wsparcia zmieniają się co kwartał, ponieważ są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem. Aktualne stawki obowiązują tylko do końca maja 2026 r.

Do redakcji Infor.pl stale wpływają listy rodziców, których niepełnosprawne dzieci tracą pkt 7 we wskazaniach do orzeczenia o niepełnosprawności. W każdej historii jest ten sam schemat - dziecko mając np. 5 lata otrzymuje symbol 12C (orzeczenie o niepełnosprawności) i pkt 7 i 8 (wskazania w orzeczeniu). Bez pkt 7 i 8 matka nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego (to powyżej 3000 zł miesięcznie). Mija kilka lat. Dziecko ma 8 lat. Na komisji przedłużającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności lekarz pyta o zdolność do ubrania się i umycia. Jeżeli dziecko odpowie "umiem", to dziecku zabierany jest automatycznie pkt 7 wskazań (i świadczenie pielęgnacyjne matce). Mam coraz więcej wątpliwości, czy ten schemat postępowania wobec osób niepełnosprawnych jest prawidłowy. Badanie w PZON dziecka z autyzmem sprowadza się do krótkiej rozmowę z nim w celu zebrania informacji przez lekarza o jego samodzielności w zakresie takich czynności jak zdolność zrobienia sobie herbaty. Przecież nie na tym polega autyzm, że dziecko nie umie zawiązać swoich butów! Czy tak musi wyglądać medycyna w 2025 r. i rozpoznawanie autyzmu (i wspieranie rodziców mających dzieci w spektrum autyzmu)?

ZUS płaci prawie 1500 zł na te choroby w ramach renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a w przypadku całkowitej niezdolności do pracy wypłaca około 1980 zł. Sprawdź czy masz szansę na orzeczenie o niezdolności do pracy.

Od prawie roku do redakcji Infor.pl przychodzą listy matek, które uważają, że zostały skrzywdzone przez PZON. Ich zdaniem PZON zabierają z orzeczeń o niepełnosprawności dzieci chorych na autyzm punkt 7 i 8. W efekcie odbierane jest świadczenie pielęgnacyjne (dziś 3386 zł). Publikujemy te listy na nowo, gdyż opisana praktyka orzecznicza nie zmieniła się w 2026 r. Wszystkie listy opisują ten sam schemat pracy komisji lekarskich. Listy napisały matki, których dzieci chorują na autyzm, zespół Aspergera, chorobę afektywną dwubiegunową. I te dzieci tracą pkt 7 i (albo) 8 w orzeczeniach o niepełnosprawności. Powoduje to utratę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Już wiadomo, że będą zmiany w zasadach wydawania kart parkingowych. Chodzi o zmianę przepisów, które już od dawna były mocno krytykowane jako ograniczające osobom niepełnosprawnym możliwość korzystania z przysługujących im uprawnień.