Nieruchomość, Sąd

Ogłoszenia „przyjmę ziemię z wykopów” wyglądają jak prosty sposób na wyrównanie działki. Problem w tym, że w wielu przypadkach taka ziemia przestaje być materiałem, a staje się odpadem. A to oznacza realne ryzyko kar – nawet do 1 mln zł.

Stwierdzenie, że spadkodawca wyraził swoją ostatnią wolę poprzez rozporządzenie swoim majątkiem w obecności trzech świadków, czyli że doszło do sporządzenia testamentu ustnego należy do sądu. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, gdy przedmiotem postępowania jest ważność testamentu ustnego ma szczególny przebieg.

W polskich sądach wiele spraw nie przeciąga się dlatego, że strony nie mają argumentów. Przeciąga się dlatego, że sąd czeka na opinię biegłego albo otrzymuje opinię, która zamiast rozwiązywać problem, generuje kolejne pytania. Dotyczy to spraw cywilnych, karnych, gospodarczych, rodzinnych, pracowniczych, medycznych, odszkodowawczych i spadkowych. Dlatego zapowiadana reforma systemu biegłych sądowych jest jedną z ważniejszych zmian dla praktyki wymiaru sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że obecny system obejmuje około 13 tysięcy ekspertów i blisko 1 tysiąc instytucji opiniujących, a projekt ustawy ma uporządkować rynek, podnieść jakość opinii i skrócić czas trwania postępowań. Projekt został skierowany do konsultacji w kwietniu 2026 roku.

Zanim świadek zostanie wezwany do składania zeznań musi dotrzeć pod salę rozpraw. Czego można się spodziewać w budynku sądu i w jakim sposób można się zorientować ile czasu będzie trzeba w nim spędzić?

Obecność w sądzie często stanowi stresujące przeżycie, nawet jeśli się ma być jedynie świadkiem. Większy niepokój może wywoływać niewiedza, jak się zachować, niż samo udzielanie odpowiedzi na pytania sądu. Jak zminimalizować niepokój i dezorientację?

Relacje miedzy sąsiadami bywają trudne, a szczególnie napięte stają się wówczas, gdy okoliczności wymagają ingerencji jednego sąsiada we własność drugiego. Takie działanie może jednak być w określonych okolicznościach nie tylko konieczne, ale i prawnie dopuszczalne. Warto znać zasady.

Roczne rozliczenia podatkowe zbliżają się do końca. Podatnicy składają ostatnie formularze i są to zazwyczaj osoby, które będą musiały dopłacić brakujące kwoty podatku. Od lat zasadą jest bowiem to, że jeśli ktoś spodziewa się zwrotu nadpłaconych kwot, składa rozliczenie możliwie jak najszybciej, by odzyskać należne mu środki.

Po roku od nowelizacji przepisów o podatku od nieruchomości sytuacja ogrodzeń nadal budzi wątpliwości, choć obecnie są inne niż na początku 2025 roku. W sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Do jakich doszedł wniosków?

Właściciele i zarządcy nieruchomości są obciążeni szeregiem obowiązków związanych z utrzymaniem ich w odpowiednim stanie technicznym. Dotyczą one między innymi przeprowadzania okresowych kontroli, które są nie tylko obowiązkowe, ale i płatne.

Umowa dożywocia to szczególny kontrakt oparty na zaufaniu i więzi osobistej. Czasami jednak może okazać się nie formą pomocy a dużym ciężarem. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości, nabywca zobowiązuje się dożywotnio troszczyć się o zbywcę – zapewnić mu dach nad głową, wyżywienie, opiekę. Co jednak, gdy ta osobista więź pęknie? Czy sąd może „rozwiązać” taką umowę? Odpowiedź przynosi najnowsze orzeczenie Sądu Najwyższego (postanowienie z 14 stycznia 2026 r., I CSK 683/24), które precyzuje wyjątkowo wąską ścieżkę prowadzącą do unieważnienia dożywocia. Zdaniem SN, samo pogorszenie relacji czy nawet ich zerwanie nie jest wystarczającym powodem.

Czy spółdzielnia mieszkaniowa może zablokować rozpoczęty remont mieszkania? W wielu przypadkach tak. Właściciele lokali często nie zdają sobie sprawy z tego, że nie dysponują pełną swobodą w podejmowaniu decyzji dotyczących należącego do nich mieszkania. Trzeba też przyznać, że niektóre obowiązujące w tym zakresie zasady mogą być zaskakujące. O czym trzeba wiedzieć?

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Czy po zmianie prawa łatwiej będzie wygrać z ZUS? Wszystko wskazuje na to, że tak. Na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (oznaczenie: UDER104), który gruntownie przebudowuje zasady rozstrzygania sporów ubezpieczeniowych. Propozycja znacząco rozszerza możliwości sądów w zakresie uchylania wadliwych decyzji ZUS i zwracania spraw do ponownego rozpatrzenia – szczególnie gdy organ dopuścił się poważnych błędów proceduralnych lub zaniechał zebrania niezbędnych dowodów. Czy ZUS będzie bardziej rozważny w przyznawaniu świadczeń czy też ich odbieraniu? Oby tak. Bo nie chodzi o to, aby dla zasady i dla większych wpływów do budżetu państwa utrudniać obywatelowi życie.

Wynajem nieruchomości, które nie należą do majątku przedsiębiorstwa, a do prywatnego majątku osoby prowadzącej działalność gospodarczą - czy w takim przypadku można korzystać ze zwolnienia z tytułu VAT?

Rynek najmu w Polsce wyraźnie przyspieszył, ale jednocześnie stał się znacznie bardziej wymagający dla właścicieli mieszkań. Liczba zapytań o najem wzrosła, ale równolegle rośnie też liczba ofert. Oznacza to, że choć popyt jest wysoki, konkurencja na rynku najmu staje się coraz większa.

Utrzymanie dobrych relacji z sąsiadami nie zawsze jest łatwe. Najlepiej wiedzą o tym urzędnicy i sędziowie, którzy często musza uczestniczyć w rozstrzyganiu sporów dotyczących sposobu użytkowania sąsiadujących ze sobą nieruchomości. Bywa to trudne, bo nie wszystko wynika wprost z przepisów.

Choć po zmianie przepisów miało być łatwiej, to podatek od nieruchomości wciąż staje się źródłem wielu sporów. Samorządy żądają podatku, sądy je popierają, a specjaliści alarmują, że potrzebna jest interpretacja ogólna. Co na to resort finansów?

Polski wymiar sprawiedliwości wykonuje milowy krok w stronę pełnej cyfryzacji. Portal Informacyjny Sądów Powszechnych, używany przez ponad pół miliona osób, staje się dwukierunkową platformą komunikacji z sądem dla profesjonalnych pełnomocników. Zmiany mają przyspieszyć obieg dokumentów i ograniczyć papierową korespondencję.

Prawo spadkowe w Polsce jest skomplikowane, a odrzucenie spadku rodzi wiele pytań. Potwierdzają to kontrowersyjne wyroki sądów, jak np. niedawna sprawa, w której córka – mimo odrzucenia zadłużonego spadku po matce – została przez sąd uznana za spadkobierczynię i musiała zmierzyć się z wierzycielami. Tekst wyjaśnia, jak prawidłowo złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, jakie są inne opcje (przyjęcie wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza) i kto dziedziczy w dalszej kolejności. Porusza też kwestie ochrony małoletnich przed długami spadkowymi oraz ryzyka związanego z nieznajomością stanu majątku zmarłego. Artykuł zawiera komentarze ekspertów oraz odpowiedzi na praktyczne pytania: ile kosztuje odrzucenie spadku, gdzie to zrobić, który sąd jest właściwy i czy planowane są zmiany w przepisach na 2026 rok.

Nowe orzeczenie sądu administracyjnego może znacząco wpłynąć na rozliczenia podatkowe firm deweloperskich. Chodzi o składkę na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, która do tej pory budziła liczne spory z fiskusem i wpływała na płynność finansową branży.

Podejmując decyzję o ustawieniu na terenie firmy jakiegokolwiek obiektu, warto zawczasu rozważyć, czy posiada on cechy budowli w rozumieniu podatku od nieruchomości. Zdarza się bowiem, że instalacje, które mają mieć głównie walory estetyczne, pociągają za sobą konieczność zapłaty niemałego podatku.

Pojęcie „czysta wartość spadku” ma istotne znaczenie w procesach o zachowek. Od tej wartości liczona jest bowiem kwota zachowku. Aby ją ustalić, od wartości rynkowej nieruchomości odejmuje się obciążenia, które ją dotykają. Najpowszechniejszym z nich jest dożywotnia służebność mieszkania. Choć prawo nie wskazuje jednej sztywnej metody wyceny tego obciążenia, w praktyce sądowej dominują dwa podejścia. Co trzeba wiedzieć o wyliczaniu wartości służebności w sprawie o zachowek, aby nie przepłacić lub nie otrzymać zaniżonej kwoty?

Wpisanie symbolu PPE w tytule przelewu może być – zdaniem sądów administracyjnych – skutecznym oświadczeniem o wyborze ryczałtu i drogą do podatku od 2% do 17%. Organy skarbowe konsekwentnie jednak odrzucają taką praktykę, a przedsiębiorcy muszą liczyć się z ryzykiem sporu.

W przepisach jest pułapka. Jeżeli spierasz się o zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł) z MOPS to nie można obecnie wnosić elektronicznie pism do sądu z nowym systemem e-Doręczenia. Będzie to możliwe dopiero od 2029 r. (o czym informują przepisy przejściowe, które łatwo przegapić). Można skorzystać z ePUAP. I tak wniesioną skargę na decyzję MOPS sąd przyjmie. Przez e-Doręczenia to się nie uda. W artykule przykład utraconego w ten sposób zasiłku pielęgnacyjnego. Na dziś najbezpieczniejszym prawnie sposobem wniesienia skargi na MOPS (i SKO) w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego jest po prosty tradycyjna "papierowa" skarga.

Zgodnie z art. 352 Kodeksu postępowania cywilnego sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Wykładnia wyroku dokonywana przez sąd zwana jest wykładnią autentyczną. Jest jedną z postaci tzw. rektyfikacji wyroku (pozostałe to: sprostowanie i uzupełnienie wyroku).