Pomoc społeczna, Renta

Coraz chudsze są portfele emerytów. Z jednej strony pieniądze zjada inflacja, z drugiej rosnące koszty życia. Czy choćby częściowo zrekompensuje to przyszłoroczna waloryzacja? Pierwsze wyliczenia już są, bo GUS opublikował kluczowe dane dotyczące wynagrodzeń. Nowe kalkulacje ujawniają, ile zyska każdy emeryt.

Ustawa wprowadzająca nowe świadczenie obowiązuje od 7 sierpnia 2026 roku, ale nie oznacza to, że seniorzy mogą już składać wnioski o bon senioralny. Program nie został jeszcze uruchomiony, ponieważ rząd nadal pracuje nad rozporządzeniem określającym szczegółowe zasady przyznawania pomocy. Pierwsze usługi mają ruszyć w 2026 roku, jednak nie od razu we wszystkich gminach.

Na początku stycznia 2027 roku wejdzie w życie kilka ważnych nowości dotyczących orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na które zmiany warto zwrócić uwagę? Jakie świadczenia może otrzymać osoba posiadająca orzeczenie ZUS? Wybraliśmy 5 istotnych elementów reformy.

ZUS wypłaca blisko 2000 zł miesięcznie osobom, które przez stan zdrowia musiały zrezygnować z pracy. Choć renta z tytułu niezdolności do pracy kojarzy się głównie z chorobami serca czy nowotworami, lista schorzeń jest o wiele dłuższa. Pieniądze możesz otrzymać także na codzienne, popularne dolegliwości, takie jak ciężka depresja czy zaawansowane problemy ze skórą. Największą przeszkodą bywają jednak surowe formalności urzędowe.

ZUS podał nowe kwoty emerytur i rent wolne od potrąceń, które obowiązują od 1 marca 2026 r. do 28 lutego 2027 r. Jaka kwota jest wolna od potrąceń z emerytury i renty? Ile pieniędzy komornik musi zostawić świadczeniobiorcy?

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad projektem ustawy reformującym system pomocy społecznej. Do projektu wpłynęło ponad 1000 uwag. Nowa wersja nowelizacji ustawy o pomocy społecznej zostanie ponownie przekazana do uzgodnień międzyresortowych, a ostateczny kształt projektu zostanie opracowany po drugiej turze uzgodnień.

Wielu małżonków żyje w przekonaniu, że po śmierci męża żona automatycznie przejmuje jego świadczenia emerytalne lub rentowe. To błąd, który może drogo kosztować. Przepisy w Polsce są rygorystyczne, a ZUS bez wahania wyda decyzję odmowną, jeśli wdowa nie spełni konkretnych kryteriów wieku, stanu zdrowia lub statusu prawnego.

Pracownicy socjalni spełniający warunki określone w ustawie o pomocy społecznej mają prawo do dodatku do wynagrodzenia w wysokości 400 zł. Czy dodatek ten podlega ochronie przed potrąceniem i czy ma wpływ na wysokość wynagrodzenia urlopowego?

Czy pracownik, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia bez winy pracownika ma prawo do odprawy, jeśli renta zostanie mu przyznana dopiero po pewnym czasie? Czy związek czasowy między tymi zdarzeniami zawsze musi wystąpić?

Usługi opiekuńcze przysługują osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn. Nowe przepisy porządkują i standaryzują świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. To koniec sytuacji, w której sposób świadczenia pomocy zależał głównie od praktyki konkretnej gminy.

Renta wdowia cieszy się dużym zainteresowaniem. W czerwcu 2026 r. świadczenia w ramach renty wdowiej pobierało 993,4 tys. osób. Od początku działania programu przynajmniej jedną wypłatę otrzymało ok. 1,1 mln wdów i wdowców. W pierwszym półroczu 2026 r. na świadczenia przeznaczono ponad 22,8 mld zł. Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie także udział drugiego świadczenia.

Problemy zdrowotne nie oznaczają automatycznie prawa do renty z ZUS. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić kilka warunków, a sam wiek 50+ nie daje żadnych dodatkowych uprawnień. Wyjaśniamy, komu przysługuje renta chorobowa, ile wynosi w 2026 roku, jakie dokumenty trzeba złożyć i czy można dorabiać do świadczenia.

ZUS zauważa, że wielu osobom odróżnienie niepełnosprawności od niezdolności do pracy sprawia kłopoty, co powoduje kłopotliwe nieporozumienia. Czasem można usłyszeć, że osoba, która np. straciła kończynę, jest niepełnosprawna, a nie otrzymała renty. ZUS wyjaśnia, że niepełnosprawność i niezdolność do pracy to dwa różne pojęcia, a orzeczenie niepełnosprawności nie zawsze decyduje o rencie. O zakwalifikowaniu poszczególnych osób do kategorii niepełnosprawnych, czy niezdolnych do pracy decydują odmienne przesłanki, różny jest ich podział na stopnie, mają odrębne podstawy prawne i wywołują inne skutki prawne. Zdaniem Krzysztofa Cieszyńskiego, regionalnego rzecznika prasowego ZUS w województwie pomorskim - granica między byciem osobą z niepełnosprawnością a niezdolną do pracy jest wyraźna, choć dla wielu nieoczywista. Różne podstawy prawne i odmienne przesłanki orzecznicze sprawiają, że te dwa statusy niosą ze sobą zupełnie inne skutki w życiu zawodowym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

5 sierpnia weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy społecznej. Nowe przepisy porządkują i standaryzują świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Zostaną wzmocnione mechanizmy służące ocenie jakości usług przysługujących osobom wymagającym pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub z innych przyczyn.

W związku z wysokimi kosztami doręczenia emerytur i rent w formie gotówkowej (tj. przekazem pocztowym), które znacznie podwyższają łączne koszty działalności Zakładu – ZUS zawnioskował o całkowite wycofanie tej formy wypłaty świadczeń, poprzez uchylenie przepisu ustawy o FUS, który taką możliwość dopuszcza. Dla emerytów i rencistów oznaczałoby to, że listonosz już więcej nie doręczyłby świadczenia w kopercie, a forma gotówkowa wypłaty emerytur i rent, która – według badania przeprowadzonego przez ZUS – zapewniała niektórym seniorom poczucie kontroli – przeszłaby do przeszłości. Do postulatu Zakładu (wycofania gotówkowej formy wypłaty świadczeń) ustosunkowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

ZUS informuje, że osoba, która już ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może w pewnych przypadkach złożyć do ZUS wniosek (na druku ERPO) o przeliczenie wysokości świadczenia. W takim przypadku ZUS sprawdzi, czy może emeryturę lub rentę podwyższyć. Po złożeniu wniosku ERPO ZUS na pewno nie może świadczenia zmniejszyć - może tylko podwyższyć. W komunikacie z 17 marca 2026 r. ZUS poinformował, że w portalu eZUS pojawiła się elektroniczna wersja wniosku ERPO o przeliczenie emerytury lub renty.

Choć w polskim prawie termin "renta alkoholowa" oficjalnie nie istnieje, osoby zmagające się z poważnymi skutkami choroby alkoholowej mogą ubiegać się o świadczenia z ZUS. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy wywołanej nadużywaniem alkoholu.

Masz problemy zdrowotne i nie możesz pracować? ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy. W 2026 roku po waloryzacji najwyższa kwota tego świadczenia wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Wyjaśniamy, jakie choroby mogą dać prawo do renty, kto może ją otrzymać i jakie dokumenty trzeba złożyć.

Strata rodzica to ogromny cios, również finansowy. Młodzi ludzie, którzy kontynuują naukę, mogą jednak liczyć na wsparcie państwa. Renta rodzinna z ZUS pozwala pokryć koszty utrzymania w trakcie szkoły lub studiów. Przepisy są tu jednak bezwzględne. Wystarczy jeden błąd, spóźnienie z dokumentami lub zbyt wysoka wypłata z pracy sezonowej, aby stracić wysokie świadczenie. Co gorsza, ZUS może nakazać zwrot pobranych pieniędzy z odsetkami.

Rząd przyjął już nowe przepisy dotyczące opieki nad seniorami. Gminy będą musiały kontrolować jakość usług, a opiekunowie spełnić nowe wymagania i przejść obowiązkowe szkolenia. Zmiany obejmą usługi świadczone w miejscu zamieszkania i mają obowiązywać w całym kraju według jednolitych standardów.

W marcu przeciętna emerytura i renta wyniosły 4381 zł. Świadczenie było wyższe o 7,5 proc. niż rok wcześniej - poinformował w czwartek ZUS. W pierwszych trzech miesiącach tego roku na emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przeznaczono 105,6 mld zł.

Zwykle koszty pochówku pokrywane są przez zasiłek pogrzebowy. Zdecydowanie mniej popularnym sposobem na pokrycie kosztów pogrzebu jest zasiłek celowy. Kiedy przysługuje zasiłek pogrzebowy, a kiedy można starać się o zasiłek celowy?

W maju 2026 r. można spodziewać się ważnych informacji z ZUS o waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Jeśli świadczeniobiorca ma wątpliwości związane z wysokością emerytury lub renty po waloryzacji albo przyznaniem prawa do 13. emerytury, odpowiedzi powinien uzyskać w liście ZUS lub na eZUS.

Rada Ministrów zaakceptowała projekty zmian dotyczących systemu opieki nad osobami starszymi oraz usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Nowe rozwiązania przygotowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mają uporządkować system wsparcia i zwiększyć dostępność pomocy dla seniorów. Projekt nowelizacji wprowadza także nowe obowiązki dla osób świadczących opiekę nad podopiecznymi w miejscu ich zamieszkania. Ważny obowiązek, to obowiązek ukończenia szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek ten obejmie przede wszystkim osoby zatrudnione przez MOPS/GOPS.OPS oraz podmioty realizujące usługi opiekuńcze na zlecenie gmin. Nowelizacja przewiduje również obowiązek składania oświadczenia potwierdzającego zdolność psychofizyczną do wykonywania usług opiekuńczych.