Rodzice, Pomoc społeczna

Wiele osób korzystających z pomocy państwa w związku z niepełnosprawnością lub podeszłym wiekiem słyszało o świadczeniu pielęgnacyjnym oraz dodatku pielęgnacyjnym. Nazwy brzmią podobnie, ale są to dwa zupełnie różne świadczenia – przysługują innym osobom, wypłacane są z innych instytucji i na podstawie innych przepisów. Pomyłka może oznaczać nie tylko stratę czasu, ale także utratę pieniędzy, które faktycznie by się należały. Czym różni się świadczenie pielęgnacyjne od dodatku pielęgnacyjnego, komu przysługuje każde z nich, jak je uzyskać i na co zwrócić uwagę?

Rozszerzenie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (zwanego również świadczeniem „Mama 4+”) w taki sposób, aby przysługiwało ono również (w pełnej wysokości) rodzicom-seniorom, którzy wychowali co najmniej czworo dzieci i przysługuje im prawo do emerytury lub renty (nawet jeżeli przekracza ona kwotę najniższej emerytury) – stało się przedmiotem dezyderatu do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji, które miało miejsce w dniu 8 października 2025 r.

ZUS odmawia przyznania świadczenia, mającego zapewnić niezbędne środki utrzymania rodzicom-seniorom, którzy zrezygnowali z zatrudnienia, aby wychowywać dzieci lub z tego powodu w ogóle go nie podjęli (tj. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego w ramach programu „Mama 4 plus”), jeżeli opieka nad co najmniej jednym z czworga dzieci (które nie jest również dzieckiem własnym ani dzieckiem współmałżonka) nie została formalnie uregulowana (tj. nie zostało ono przysposobione ani przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej). Samo sprawowanie faktycznej opieki nad co najmniej czwórką dzieci, nie przesądza zatem o prawie do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Brak wychowania dziecka przez cały okres od jego narodzin do pełnoletności – podstawy odmowy przyznania przez ZUS ww. świadczenia, już jednak stanowić nie może.

Czekają nas spore zmiany dla osób z niepełnosprawnościami, dla rodzin i osób samotnie gospodarujących znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej, życiowej i zdrowotnej, w tym dla seniorów. Ogłoszono projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (numer projektu: UD315) ma na celu wdrożenie pierwszego etapu szerokiej reformy systemu pomocy społecznej, skoncentrowanej na zwiększeniu dostępności i jakości usług, lepszej koordynacji wsparcia oraz wzmocnieniu działania pewnych instytucji i form pomocy.

Matczyna Emerytura (RŚU) gwarantuje minimalne świadczenie (ok. 1780 zł brutto) matkom, które wychowały czworo lub więcej dzieci i nie wypracowały stażu. Maksymalny dodatek roczny to 4800 zł. Świadczenie przysługuje od 60. roku życia matki i wymaga złożenia wniosku w ZUS, gdyż nie jest przyznawane automatycznie.

Samotne rodzicielstwo stawia przed rodzicami wiele wyzwań, zarówno emocjonalnych, jak i finansowych. W Polsce system prawny oferuje szereg narzędzi i wsparcia, które mają ułatwić funkcjonowanie samotnego rodzica. Wiedza na temat przysługujących uprawnień jest kluczowa, aby w pełni korzystać z ochrony, jaką zapewniają przepisy. Dotyczy to zarówno aspektów socjalnych, jak i kwestii zatrudnienia.

W związku z pogłębiającym się problemem tzw. sharentingu, który polega na upowszechnianiu w środowisku cyfrowym, w szczególności w mediach społecznościowych, wizerunku dzieci przez rodziców i inne osoby – na skutek podjętej w tej sprawie interwencji przez Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) – Ministerstwo Cyfryzacji zajęło stanowisko w sprawie wprowadzenia w Polsce generalnego, ustawowego zakazu (lub ograniczenia) zamieszczania w internecie zdjęć dzieci.

W dniu 29 sierpnia 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy lex Kamilek, która miałaby wyjaśnić niektóre wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem ustawy, jak również m.in. uprawnić pracowników zakwaterowania zbiorowego (czyli np. hoteli) do weryfikacji osób, które przebywają w takich obiektach z dziećmi. Jednocześnie jednak zakładała ona złagodzenie wymogów weryfikacji osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi (w tym m.in. rodziców pomagających w przedszkolu, szkole czy podczas wycieczek), co Prezydent ocenił jako – osłabienie gwarancji bezpieczeństwa małoletnich.

Dziennik elektroniczny to wygoda, ale też i kolejne narzędzie, które ogranicza bezpośredni kontakt pomiędzy nauczycielami, a rodzicami. Choć przepisy gwarantują bezpłatny dostęp do tego systemu, to i tak na tym tle powstają nierówności.

Wiele gmin rozpoczęło już przyjmowanie wniosków o stypendia na rok szkolny 2025/2026, w innych nabór ruszy już niebawem. To ważne wsparcie dla uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Ile aktualnie wynosi stypendium szkolne? Jakie kryterium trzeba spełnić?

Ponad 90 proc. szkół w Europie wprowadziło ograniczenia w korzystaniu z telefonów komórkowych. W Polsce trwają prace nad ustawą, która od roku szkolnego 2025/2026 ma zakazać używania smartfonów w szkołach podstawowych. Regulacje budzą jednak zarówno poparcie, jak i obawy – dotyczące m.in. wpływu na edukację, bezpieczeństwo uczniów i kwestie prawne.

6 sierpnia w życie wchodzą dwa rozporządzenia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, regulujące procedury administracyjne związane z ubieganiem się o zasiłek pogrzebowy i macierzyński w sytuacji utraty dziecka, którego płci nie da się określić.

Najbliższy rok szkolny 2025/2026, będzie prawdziwym wyzwaniem dla pracujących rodziców, którzy będą musieli zagospodarować czas wolny swoich dzieci w ciągu aż 177 dni. Problem mogą mieć zwłaszcza rodzice dzieci w wieku wczesnoszkolnym, które wymagają jeszcze ich całodziennej opieki, a tymczasem – 26-dniowy urlop większości osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy nie jest z „gumy”, choć kodeks pracy ma do „zaoferowania” jeszcze kilka innych „zwolnień” od pracy na dziecko.

Kiedy dziecko może wyjść samo na plac zabaw? Czy jest dolna granica wieku, która wskazuje, w jakim wieku dziecko może samo wyjść na plac zabaw, do sklepu, czy na spacer? Co na to przepisy o ruchu drogowym?

Opieka nad chorym rodzicem to często konieczność, która wymaga reorganizacji codziennego życia, także zawodowego. W takiej sytuacji możesz uzyskać zwolnienie z pracy oraz pieniądze z ZUS w formie zasiłku opiekuńczego. Kto może się o niego ubiegać, na jakich zasadach i jakie dokumenty są potrzebne? Wyjaśniamy, jak zadbać o bliskich i nie stracić finansowej stabilności.

Czy diety członków komisji wyborczych wlicza się do dochodu w pomocy społecznej? Do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęła interpelacja w tej sprawie.

Ulga na dzieci oraz ulga dla rodzin 4 plus to preferencje w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ulga na dzieci polega na odliczeniu określonej kwoty od podatku. Natomiast ulga dla rodzin 4 plus pozwala na zwolnienie z PIT przychodów nawet do 231 tys. zł.

Nie wszystkie świadczenia można łączyć. Jest to ważne zagadnienie dla osób z niepełnosprawnościami ich opiekunów. Spróbujemy pokazać je na kilku wybranych przykładach. W rzeczywistości jest ich znacznie więcej.

W wielu miastach i gminach w Polsce, obowiązują tzw. miejskie lub gminne programy osłonowe w zakresie zmniejszenia wydatków ponoszonych na leki przez mieszkańców danego miasta lub gminy. W ramach tychże programów – nierzadko można uzyskać wsparcie finansowe na zakup leków sięgające nawet 250 zł miesięcznie. Tak jest np. w mieście i gminie Wasilków, w województwie podlaskim, w których aktualnie obowiązujący program pomocy lekowej został ustalony na lata 2024-2026.

Przy uldze na dziecko kluczowym kryterium dającym prawo do zwrotu jest wysokość uzyskanych dochodów. Przekroczenie limitu dochodu powoduje, że niektórzy rodzice lub opiekunowie prawni nie uzyskają zwrotu z ulgi w rozliczeniu PIT. Jakie limity będą obowiązywały w rozliczeniu podatkowym dokonywanym w 2025 roku?

TikTok udostępnia dodatkowe narzędzia kontroli rodzicielskiej. 11 marca 2025 r. rozszerzono funkcję "Parowania Rodziny" na TikToku. Chodzi o dodatkowe funkcje dla rodziców i nastolatków takie jak np. zarządzanie czasem ekranowym.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje wyższe kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania stypendium szkolnego. Nie zmieniły się kwoty świadczeń.

W odpowiedzi na interpelację MEN przypomniało, jakie przepisy regulują zasady korzystania z dziennika elektronicznego. Poinformowało też, że rozważane jest wprowadzenie jednego w pełni bezpłatnego dziennik, z którego miałyby korzystać wszystkie placówki.

Zapraszamy do udziału w projekcie EU NAVIGATE prowadzonym przez Pracownię Badań nad Starzejącym się Społeczeństwem Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum działającą pod kierunkiem pani profesor Katarzyny Szczerbińskiej.

Darowizna pieniężna od rodziców to często spotykany sposób wsparcia finansowego. Jednakże, związane z nią formalności podatkowe mogą wydawać się skomplikowane. W Polsce, istotne jest prawidłowe zgłoszenie takiej darowizny w urzędzie skarbowym, co wiąże się z koniecznością złożenia odpowiednich formularzy. Jak zgłosić darowiznę pieniężną od rodziców, ile formularzy SD-Z2?