Trybunał Konstytucyjny, Wcześniejsza emerytura

Sprawa jest więc daleka od zakończenia. Co powinien zrobić emeryt, którego świadczenie zostało pomniejszone o wcześniej pobrane emerytury? Czy warto składać wniosek do ZUS? Czy odmowa ZUS oznacza koniec możliwości dochodzenia wyższej emerytury? I przede wszystkim – czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego rzeczywiście zamyka drogę do jego zastosowania?

Dla wielu emerytów wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. może otwierać drogę do ponownego przeanalizowania sposobu obliczenia ich świadczenia. Nie oznacza jednak, że każda osoba pobierająca wcześniej emeryturę automatycznie otrzyma wyższe świadczenie. Dlaczego?

Tysiące osób ubiegających się o emeryturę pomostową lub rekompensatę za pracę w szczególnych warunkach słyszy od urzędników decyzję odmowną. ZUS rygorystycznie odrzuca wnioski z powodu błędów formalnych w dokumentacji z lat 80. i 90., takich jak brak unikalnych pieczątek branżowych na świadectwach pracy. Jednak ugruntowane orzecznictwo sądowe pozostaje po stronie ubezpieczonych, otwierając realną drogę do wygrania procesu z organem rentowym. Spraw przybywa, odkąd przepisy całkowicie zniosły wygasający charakter emerytur pomostowych, dając młodszym rocznikom stałe prawo do tego świadczenia.

Osoby urodzone między 1949 a 1969 rokiem, które pracowały w trudnych warunkach lub wykonywały prace o specjalnym charakterze, mogą ubiegać się o wcześniejszą, specjalną emeryturę z ZUS. Oto szczegóły.

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Prezydent Karol Nawrocki zaskarżył do TK kluczowe przepisy ustawy o bezpieczeństwie ruchu drogowego, która obecnie karze za nielegalne wyścigi, drift, jazdę na kole i zloty motoryzacyjne niezgłoszone w gminie. A RPO się przyłączył do sprawy. Czy przepisy, które miały zwiększyć bezpieczeństwo na drogach, są bublem prawnym? Sprawdzamy, czy rzeczywiście są powody do ich uchylenia.

Mowa nawet o kilkudziesięciu tysiącach złotych. RPO skierował skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego w sprawie zasad przeliczania emerytur dla osób, które skorzystały z prawa do wcześniejszego przejścia na emeryturę przed 2013 rokiem. W wielu przypadkach nowo ustalona emerytura okazała się niższa od dotychczas pobieranej. Wyrok w tej sprawie może otworzyć drogę dla dziesiątek tysięcy emerytów do ubiegania się o rekompensatę za zaniżone świadczenia – korzystniejszą niż ta przewidziana w rządowej specustawie przeliczeniowej.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.

Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nowelizacja dotyczy możliwości zaliczania do okresów pracy górniczej dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi. Skorzystają na tym górnicy - honorowi krwiodawcy.

Dla osób urodzonych w latach 60., rok 2026 jest momentem szczególnym. To właśnie te roczniki znajdują się obecnie w tzw. "strefie przedemerytalnej", w której każda decyzja o zakończeniu aktywności zawodowej ma duży wpływ na ostateczną wysokość świadczenia. W 2026 roku zmieniają się nie tylko wskaźniki waloryzacji, ale również interpretacje przepisów dotyczących emerytur stażowych oraz pomostowych.

Resort rodziny wyraził poparcie dla inicjatywy umożliwiającej krwiodawcom szybsze zakończenie aktywności zawodowej. Według zapowiedzi ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, trwają prace nad odpowiednią nowelizacją. Należy jednak podkreślić, że planowane udogodnienia będą miały charakter selektywny i zostaną ograniczone do wybranego sektora zawodowego. Jakiego? Oto szczegóły.

Mecenas Artur Jaroszek z Kancelarii Salvar odpowiada na pytania i prezentuje ważny wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Nowe regulacje prawne, które obowiązują od niedawna, ustanowiły podwyższenie o 5 lat progu wiekowego uprawniającego do pracy dla przedstawicieli jednej profesji. Dotyczy to komorników sądowych, którzy uzyskali prawo do pozostania w zawodzie do 70. roku życia, podczas gdy poprzednio limit wynosił 65 lat. Oto szczegóły.

Trybunał Konstytucyjny po raz drugi odroczył wydanie długo oczekiwanego wyroku w sprawie prawa do ponownego przeliczenia tak zwanych emerytur mieszanych. Rozstrzygnięcie, które miało zapaść 2 grudnia, jest bardzo istotne dla tysięcy emerytów. Oto szczegóły.

Aż 200 tys. emerytów może mieć wyższe o 1200 zł emerytury i wyrównanie w kwocie 64 tys. zł. Jednak korzystny wyrok TK z 4 czerwca 2025 r. w sprawie wcześniejszych emerytów nadal nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw. Podajemy aktualne informacje w sprawie.

Nauczyciele mają kilka możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W zależności od stażu pracy a także daty urodzenia i rodzaju zatrudnienia mogą ubiegać się o emeryturę nauczycielską, nową emeryturę nauczycielską, świadczenie kompensacyjne lub emeryturę pomostową. Wyjaśniamy, komu przysługują poszczególne świadczenia i jakie warunki trzeba spełnić.

Nie wszyscy o tym wiedzą, ale w kompetencjach Trybunału Konstytucyjnego leży także możliwość stwierdzenia niezgodności celów i działalności partii politycznej z Konstytucją RP! Za pomocą tego narzędzia prawnego istnieje możliwość otwarcia drogi do delegalizacji partii politycznych.

W dzisiejszym wydaniu „Dziennika Gazety Prawnej” pojawiła się informacja, która może znacząco wpłynąć na przyszłość polskiego wymiaru sprawiedliwości. Do 5 i 20 listopada trwa zbieranie kandydatur na sędziowskie wakaty w Trybunale Konstytucyjnym – poinformował dziennik, powołując się na źródła zbliżone do kierownictwa Sejmu. To ruch, który zdaniem obserwatorów może oznaczać początek poważnej zmiany w podejściu Koalicji 15 października do kwestii TK.

W podatku od nieruchomości są różne stawki podatku od od garaży - niższe, gdy jest on częścią budynku mieszkalnego, a wyższe, gdy jest np. budynkiem wolnostojącym. Te przepisy zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego I prezes SN Małgorzata Manowska. Przepisy były zmienione po wyroku TK z 2023 r., ale - według skargi - nie rozwiązało to problemów.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że wymóg składania oświadczenia o zameldowaniu przy uldze meldunkowej w latach 2007–2008 był niezgodny z Konstytucją. To otwiera drogę do odzyskania niesłusznie zapłaconego podatku – nawet sprzed kilkunastu lat – wraz z odsetkami. Czas na działanie jest ograniczony.

Emeryci, którzy przeszli na wcześniejsze świadczenia przed czerwcem 2012 r., mogą stracić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych przez wadliwy przepis. Trybunał Konstytucyjny uznał go za niezgodny z konstytucją, ale ZUS nie wypłaca rekompensat. Dlaczego?

Po opublikowaniu w dniu 3 marca 2025 r. założeń projektu ustawy o ustalaniu wysokości emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla osób, które do 6 czerwca 2012 r. przeszły na emerytury wcześniejsze na stronach Rządowego Centrum Legislacji ukazał się długo oczekiwany projekt tej ustawy datowany na 4 czerwca 2025 r.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. daje prawo do dużych pieniędzy emerytom, którym ZUS nawet przez 12 lat pomniejszał miesiąc w miesiąc ich emeryturę (w okresie od 2013 r. do 2025 r. - w zależności od daty przejścia na emeryturę). Mówimy o kwotach 1000 zł miesięcznie i stratach na kolejnych waloryzacjach. Żeby to naprawić trzeba od razu (w 2025 r.) podnieść emeryturę o 1000 zł. Niestety ten wyrok daje prawo do podwyżki emerytury o 1000 zł (średnio) i wyrównania około 60 000 zł (średnio) tylko niektórym poszkodowanym emerytom. TK wziął pod swoją ochronę tylko osoby, które były na wcześniejszej emeryturze przed 2013 r. Jeżeli ktoś znalazł się na wcześniejszej emeryturze np. w 2013 r., w 2014 r., w 2015 r. itd., to nie podlega ochronie TK. Gdzie jest więc problem? Gdzie jest temat? Emeryt (w 2013 r., 2014 r., 2015 r. itd.) przechodząc na wcześniejszą emeryturę powinien otrzymać informację o tym, że nie opłaca mu się to, gdyż straci np. 1000 zł za takie przejście. W artykule dwie historie, gdzie strata wynosi 1000 zł miesięcznie. Miesiąc w miesiąc. Od 11 i 12 lat.

Chodzi o kobiety z dwudziestu roczników, które w 1999 r. nie wybrały OFE i z tego powodu – nie mogły lub nie będą mogły skorzystać z prawa do ponownego przeliczenia wysokości ich emerytury, po osiągnięciu 65 roku życia, na podstawie art. 26c ustawy FUS (który wszedł w życie wiele lat po tym, jak podejmowały one decyzję co do OFE). Kobiety, które wybrały OFE (i w związku z tym – ZUS prowadzi im subkonto) na podstawie ww. przepisu – mogą natomiast uzyskać podwyżkę emerytury o nawet 71,2% (na przestrzeni lat 2017-2023: średnio o 54,4%). Poszkodowane emerytki, nie powinny pozostawać bezczynne – jest kilka sposobów na dochodzenie przez nie swoich praw.

W przepisach był zakaz przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy niepełnosprawni (stopień znaczny) (np. mąż, żona) opiekowali się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Było to dopuszczalne tylko wtedy, gdy opiekun miał stopień umiarkowany albo lekki. Dlaczego tak stanowiło prawo? Było w przepisach zaszyte domniemanie, że opiekun ze stopniem znacznym nie da rady opiekować się inną osobą niepełnosprawną z tym stopniem (stare świadczenie pielęgnacyjne było tylko dla tego stopnia znacznego).