Kategorie

Zwolnienie z długu w formie aktu notarialnego - czy możliwe?

Mateusz Latosiński
Ślązak, Zapiór i Partnerzy – Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych sp. p.
Ekspert we wszystkich dziedzinach prawa związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
Zwolnienie z długu w formie aktu notarialnego - czy możliwe?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Zwolnienie z długu w formie aktu notarialnego nie zostało wprost określone w przepisach. Jakie wymogi dla oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia z długu dotyczą przypadku, gdy zwolnienie następuje pod tytułem darmowym, a więc bez obowiązku uiszczenia przez dłużnika jakiegokolwiek ekwiwalentu z tego tytułu?

Zwolnienie z długu w formie aktu notarialnego?

Długi Polaków gwałtownie rosną w czasie pandemii. Zadłużenie Polaków, jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów wynosi obecnie 48 miliardów złotych (44,8 mld zł w 2019 roku). Kolejny dług na spłatę długów to częste rozwiązanie, na jakie decydują się osoby mierzące się z zaległościami. Czy da się wyjść z plątaniny długów? Czy możliwym jest zwolnienie z długu, a więc umorzenie zobowiązana bez zaspokojenia potrzeb wierzyciela?

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Na czym polega zwolnienie z długu?

Instytucji zwolnienia z długu jest poświęcony w kodeksie cywilnym wyłącznie jeden artykuł, tj. art. 508. Stanowi on lakonicznie, iż zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Jaka forma zwolnienia z długu?

Wydaje się zatem, że w odniesieniu do formy złożenia przez wierzyciela oświadczenia o zwolnieniu z długu nie są statuowane żadne dalsze kodeksowe wymogi, poza oczywiście tymi wskazanymi w art. 77 § 1 kodeksu cywilnego, który stanowi, iż uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia.

Czy jednak tak jest w istocie ?

Jakie wymogi dla oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia z długu dotyczą przypadku, gdy zwolnienie następuje pod tytułem darmowym, a więc bez obowiązku uiszczenia przez dłużnika jakiegokolwiek ekwiwalentu z tego tytułu ?

Pytania te wydają się być o tyle istotne, iż znakomita większość przypadków zwolnienia z długu, to właśnie jego darowanie. Celem udzielenia odpowiedzi na powyższe, należy sięgnąć do kodeksu cywilnego, a konkretnie do jego przepisów regulujących zawieranie umowy darowizny.

Umowa darowizny oraz oświadczenie w przedmiocie zwolnienia z długu

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 890 § 1 kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, iż trudno jest wiązać ze sobą te dwie niezwykle popularne instytucje prawa cywilnego, jakimi bez wątpienia jest umowa darowizny oraz oświadczenie w przedmiocie zwolnienia z długu. Warto jednak zauważyć, że czynnikiem je spajającym jest okoliczność (jak zostało to wyżej wspomniane), że oświadczenie o zwolnieniu z długu bardzo często jest składane bez obowiązku dłużnika do przekazania na rzecz wierzyciela jakiegokolwiek ekwiwalentu majątkowego z tego tytułu. Tym samy jest ono (podobnie jak ma to miejsce względem darowizny) dokonywane pod tytułem darmowym (causa donandi).

Orzecznictwo sądów powszechnych

Reklama

Mimo, iż brak jest w przepisach kodeksu cywilnego wyartykułowanego wprost obowiązku, by oświadczenie wierzyciela w przedmiocie zwolnienia z długu zostało wyrażone w formie aktu notarialnego, to jednak w takim właśnie kierunku zmierza orzecznictwo sądów powszechnych jak i poglądy wyrażane przez przedstawicieli nauki prawa cywilnego. Oznacza to, że co do zasady, oświadczenie złożone bez zachowania formy aktu notarialnego będzie nieważne. Przy czym jednocześnie nieważność ta nie zawsze będzie miała miejsce. Zgodnie bowiem z treścią art. 890 § 1 zd. 2 kodeksu cywilnego umowa darowizny zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Przenosząc istotę powyższej regulacji na instytucję zwolnienia z długu pod tytułem darmowym koniecznym jest zarazem spostrzeżenie, iż przeważająca linia orzecznicza sądów powszechnych skłania się do stanowiska, że oświadczenie darczyńcy musi być złożone w formie aktu notarialnego wyłącznie jeśli zwolnienie z długu ma nastąpić w przyszłości. Gdy zwolnienie z długu następuje jednocześnie ze stanowiącą jego podstawę darowizną, darowizna wywrze skutek, zgodnie z art. 890 § 1 zd. 2 kodeksu cywilnego, nawet gdy oświadczenie darczyńcy nie będzie dokonane w formie aktu notarialnego.

Wobec powyższego składając oświadczenie o zwolnieniu z długu i nie oczekując zarazem jakiegokolwiek ekwiwalentu finansowego ze strony dłużnika, aby uniknąć zarzutu nieważności oświadczenia z powodu niedochowania formy aktu notarialnego, zasadnym jest aby w treści oświadczenia zostało zawarte wprost wskazanie, że skutek w postaci zwolnienia z długu następuje jednocześnie ze złożeniem oświadczenia.

Jeżeli jednak zamierzamy złożyć oświadczenie, które wywoła skutek dopiero w przyszłości, to bez wizyty u notariusza zwyczajnie się nie obejdzie.

Polecamy serwis: Notariusz

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    24 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kwarantanna dla osób przybywających spoza strefy Schengen - zmiany

    Zmienią się zasady 10-dniowej kwarantanny dla przyjeżdżających do Polski spoza strefy Schengen. Od kiedy?

    Rodzina wielodzietna – ile dzieci?

    Ile dzieci liczy rodzina wielodzietna? W jakich przepisach można znaleźć definicje i formy wsparcia rodzin wielodzietnych?

    Rosną długi Polaków wobec wymiaru sprawiedliwości

    Z danych BIG InfoMonitor wynika, iż długi wobec wymiaru sprawiedliwości najczęściej dotyczą grzywien i kosztów sądowych.

    Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym

    Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Celem tej nowelizacji jest usprawnienie i doprecyzowanie przepisów Kodeku cywilnego dotyczących przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia oraz wymagania aktu notarialnego w przypadku gruntów rolnych, mających wchodzić w skład rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Zmiany dotyczyć będą także przepisów zawiązanych z instytucją wyzysku oraz odpowiedzialnością pełnoletnich dzieci najemców za zobowiązania rodziców wynikające z tytułu umowy najmu.

    Wniosek o "Dobry start" - pomoc w wybranych placówkach

    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2021 r. będzie można złożyć tylko elektronicznie. Rodzice otrzymają pomoc w niektórych placówkach ZUS, KRUS i Poczty Polskiej.

    Ojciec na macierzyńskim to wciąż rzadkość [AUDIO]

    Przepisy dopuszczają, by część okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przejmowali mężczyźni. Okazuje się, że ojcowie niechętnie korzystają z tej możliwości.

    Uznanie ojcostwa przed porodem w 2021 r.

    Uznanie ojcostwa przed porodem wywołuje ważne skutki dla rodziców i dziecka. Jakie zasady obowiązują w 2021 r.?

    Prawa autorskie - odpowiedzialność operatorów platform internetowych

    Prawa autorskie. W obecnym stanie prawa UE operatorzy platform internetowych, co do zasady, sami nie dokonują publicznego udostępniania treści chronionych prawem autorskim, bezprawnie zamieszczanych na tych platformach przez ich użytkowników. Niemniej jednak owi operatorzy dokonują tej czynności z naruszeniem prawa autorskiego, jeżeli przyczyniają się – w inny sposób niż samo udostępnienie tych platform – do publicznego udostępniania takich treści. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 22 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych C-682/18, YouTube i C-683/18, Cyando.

    Nowelizacja procedur karnych w okresie pandemii

    22 czerwca 2021 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca procedur karnych w okresie pandemii. Zmiany dotyczą m.in. liczebności składów orzekających.

    Spis powszechny 2021- wywiady bezpośrednie od 23 czerwca

    Wywiady bezpośrednie w spisie powszechnym rachmistrzowie rozpoczną 23 czerwca 2021 r. Jak można sprawdzić tożsamość rachmistrza?

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r.

    Podróże po Europie w wakacje 2021 r. rodzą wiele pytań m.in. o testy czy świadectwa szczepień. Jakie są aktualne zasady w poszczególnych krajach?

    Uznanie ojcostwa w 2021 r. – jak i kiedy?

    Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

    Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek na basenie?

    Czy i od kogo można żądać odszkodowania za wypadek na basenie? Kwestię odpowiedzialności należy wywodzić z Kodeksu cywilnego.

    26.07.2021 wojewodowie ogłoszą termin kwalifikacji wojskowej

    26.07.2021 ogłoszony zostanie termin drugiej w tym roku kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja potrwa do 19.11.2021 i przeprowadzona zostanie przez powiatowe komisje lekarskie. Za powołanie tych komisji odpowiedzialni są wojewodowie.

    Upadłość konsumencka - koszty

    Upadłość konsumencka wiąże się z kilkoma kosztami, które dłużnik zobowiązany jest pokryć. Jak przygotować się do złożenia wniosku?

    RDOŚ powoła nowe strefy ochronne

    Nowe strefy ochronne dla rzadkich gatunków ptaków. Leśnicy z Nadleśnictwa Połczyn (RDLP w Szczecinku) znaleźli aż trzy nowe stanowiska ptaków chronionych, które wymagają ustalenia stref ochrony. Dwa gniazda są zajęte przez bociana czarnego (Ciconia nigra), a jedno przez orlika krzykliwego (Clanga pomarina).

    Delegowanie funkcjonariuszy SW do ośrodka w Gostyninie

    20.06.2021 weszła w życie ustawa mająca zapewnić środki na stworzenie tymczasowej placówki dla pacjentów ośrodka w Gostyninie, w którym przebywają najgroźniejsi przestępcy już po odbyciu kary. Przepisy pozwolą też na czasowe delegowanie tam funkcjonariuszy Służby Więziennej.

    Loty przeciwpożarowe i gaśnicze 2021 r.

    W 2021 r. zmieniły się przepisy ustawy – Prawo lotnicze. Umożliwiono Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie – na wniosek zainteresowanego podmiotu – zezwolenia na wykonywanie zarobkowych operacji specjalistycznych wysokiego ryzyka statkami powietrznymi pozostającymi pod nadzorem krajowym, a także na wykonywanie zarobkowych operacji polegających na wykonywaniu lotów przeciwpożarowych i gaśniczych.

    500 plus – czerwiec 2021 r.

    Dla świadczeń „500 plus” czerwiec 2021 r. jest ważnym miesiącem. O jakim terminie warto pamiętać?

    Zmiany w zawiadamianiu wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej od 29.06.2021

    Od 29.06.2021 obowiązywać będą nowe wzory zawiadomień wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej oraz wydawania przez pracodawców, szkoły i inne jednostki organizacyjne zaświadczeń w sprawach powszechnego obowiązku obrony.

    Nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej w Służbie Więziennej od 29.06.2021

    29.06.2021 r. w Służbie Więziennej obowiązywać będzie nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej. Skierowane dotyczy kandydata, funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego, emeryta oraz rencisty.

    Czy Policja nie będzie musiała już badać stanu trzeźwości pracownika?

    Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowało przepisy, które umożliwią pracodawcom - pod pewnymi warunkami - wprowadzenie prewencyjnego badania pracowników na obecność alkoholu lub podobnie działających środków, a także zasady jego przeprowadzania.

    30.06.2021 r. upływa termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych

    Od 1 lipca 2021 r. podmioty, które nie zostały zarejestrowane w CRPA nie będą mogły prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych. Z kolei podmioty zużywające wyroby akcyzowe nieprowadzące działalności gospodarczej i niebędące osobami fizycznymi (takie jak jednostki samorządu terytorialnego, wojsko, policja, straż graniczna) nie będą mogły nabywać zwolnionych od akcyzy - ze względu na ich przeznaczenie - paliw lotniczych, paliw żeglugowych i gazu LPG.

    NIK o resocjalizacji więźniów poprzez aktywizację zawodową

    Nastąpił wzrost aktywności pracowniczej i społecznej więźniów oraz zwiększenie ich zdolności do zatrudnienia. Przyczynił się do tego specjalny program szkoleń, które w ramach resocjalizacji prowadziła Służba Więzienna. Choć praca osadzonych po zakończonych szkoleniach była istotą projektu, to jednak jego założenia nie gwarantowały utrwalania zdobytych umiejętności. W konsekwencji większość uczestników projektu wykonywało nieodpłatne prace porządkowe i pomocnicze na rzecz zakładów karnych. W wielu przypadkach prace te pozostawały bez związku z tematem ukończonego szkolenia a wykonywane były przez krótkie okresy. Ograniczało to skuteczność wejścia na rynek pracy po opuszczeniu jednostki penitencjarnej.

    Podsumowanie operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021

    Od 31 maja do 6 czerwca 2021r. polska Policja uczestniczyła w międzynarodowej operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021 mającej na celu zwalczanie handlu ludźmi wykorzystywanymi do pracy przymusowej. Wydział dw. z Handlem Ludźmi Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, jako krajowy koordynator platformy EMPACT THB, koordynował działania podjęte przez wszystkie Komendy Wojewódzkie Policji i Komendę Stołeczną Policji. W operacji wzięli udział również funkcjonariusze Straży Granicznej, pracownicy Okręgowych Inspekcji Pracy oraz Sanepidu. Całość działań koordynowana była przez Europol.