Źle dla osób niepełnosprawnych. Problem z dostępnością

• Mniejsze znaczenie dla świadczeń z MOPS i ZUS w oparciu o znaczny, umiarkowany i lekki stopień niepełnosprawności
• Świadczenie wspierające 2025 r. - ważniejszy poziom wsparcia i punkty (z testu niesamodzielności) niż orzeczenie o niepełnosprawności (nawet, gdy jest to stopień znaczny)
• Dodatek dopełniający – już obowiązuje i nie ma związku ze stopniami niepełnosprawności
• Dodatek do renty z tytułu niezdolności do pracy - projekt, ale też nie ma związku ze stopniami niepełnosprawności
• Asystencja osobista
• Zasiłek pielęgnacyjny - przykład świadczenia, które jest dedykowane m.in. dla umiarkowanego stopnia

Mniejsze znaczenie dla świadczeń z MOPS i ZUS w oparciu o znaczny, umiarkowany i lekki stopień niepełnosprawności

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenia dla osób niepełnosprawnych były ściśle powiązane ze stopniami niepełnosprawności:

1) znacznym,

2) umiarkowanym i

3) lekkim stopień niepełnosprawności).

Zmieniło się to od 1 stycznia 2024 r. Pojawiło się świadczenie wspierające, które jest oparte o ustalanie potrzeby wsparcia pod kątem funkcjonalnym. W praktyce to ocena stopnia samodzielności i niesamodzielności.

Świadczenie wspierające 2025 r. - ważniejszy poziom wsparcia i punkty (z testu niesamodzielności) niż orzeczenie o niepełnosprawności (nawet, gdy jest to stopień znaczny)

Konstrukcja świadczenia nie jest korzystna dla osób o lekkim i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ważniejsza jest decyzja ustalającej poziom potrzeby wsparcia, na poziomie od 70 do 100 punktów. Decyzję wydaje wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wysokość świadczenia wspierającego zależy od poziomu potrzeby wsparcia, czyli liczby przyznanych punktów i jest powiązana z wysokością renty socjalnej. Kwota świadczenia wynosi od 40% renty socjalnej (w przypadku ustalenia poziomu potrzeby wsparcia między 70 a 74 punktów) aż do 220% renty socjalnej (ustalenie poziomu potrzeby wsparcia na poziomie od 95 do 100 punktów). Wraz z coroczną waloryzacją renty socjalnej, corocznej waloryzacji podlega także wysokość świadczenia wspierającego.

Najpierw więc składasz wniosek do WZON o wydanie decyzji, w której zostanie ustalona liczba punktów określająca poziom potrzeby wsparcia. A dopiero po wydaniu przez WZON takiej decyzji złożysz wniosek do ZUS o przyznanie świadczenia wspierającego na podstawie decyzji WZON.

Dodatek dopełniający – już obowiązuje i nie ma związku ze stopniami niepełnosprawności

Dodatek zależy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Osoby, które nie mają takiego orzeczenia są proszone przez ZUS o wystąpienie o nie na podstawie następujących dokumentów:

• wniosek o dodatek dopełniający do renty socjalnej. Formularz wniosku o symbolu EDD-SOC jest dostępny na naszej stronie www.zus.pl. Formularz wniosku jest również dostępny w punkcie informacyjnym w sali obsługi klientów w każdej jednostce organizacyjnej ZUS;
• zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie nie wcześniej niż na miesiąc przed dniem złożenia wniosku;
• dokumentacja medyczna i inne dokumenty, które mają znaczenie przy orzekaniu o niezdolności do samodzielnej egzystencji, np. karta badania profilaktycznego, dokumentacja rehabilitacji leczniczej lub zawodowej.

Dodatek do renty z tytułu niezdolności do pracy - projekt, ale też nie ma związku ze stopniami niepełnosprawności

Spodziewane są tu podobne zasady co w dodatku dopełniającym.

W 2024 r. Łukasza Krasoń zapowiadał wprowadzenie drugiego dodatku dopełniającego i poinformował, że w XI 2024 r. złożył wniosek o:

Polecamy VAT 2025. Podatki część 2

Asystencja osobista

Projekt ustawy zakłada, że ustalanie prawa do asystencji osobistej odbywa się poprzez złożenie wniosku do właściwego wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności. Będzie wystandaryzowany proces oceniania potrzeb osoby z niepełnosprawnością w zakresie asystencji osobistej na podstawie:

1) formularza samooceny potrzeb w zakresie asystencji osobistej,

2) wywiadu w miejscu zamieszkania osoby, obserwacji.

Zespół ds. ustalania prawa do asystencji osobistej będzie wypełniał wystandaryzowany Formularz ustalania prawa do asystencji osobistej, który umożliwi zróżnicowanie.:

• przyznanej liczby godzin asystencji osobistej w zależności od potrzeb użytkownika,
• wysokości stawek dla asystenta osobistego z racji na szczególne potrzeby osoby z niepełnosprawnością, np. komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC), zachowania trudne lub wykluczenie komunikacyjne/transportowe,
• wymagań oraz możliwości w zakresie uzyskania szkoleń specjalistycznych przez asystenta osobistego

W praktyce mamy tu nie orzeczenie o niepełnosprawności a ocenę stopnia niesamodzielności.

Zasiłek pielęgnacyjny - przykład świadczenia, które jest dedykowane m.in. dla umiarkowanego stopnia

I być może dlatego zasiłek pielęgnacyjny nie został zwaloryzowany od 2019 r.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
- osobie, która ukończyła 75 lat.