REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Prawo do wypoczynku w rozumieniu Kodeksu pracy

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Prawo do wypoczynku jest jednym z wielu uprawnień, jakie przysługują pracownikom./fot. Shutterstock
Prawo do wypoczynku jest jednym z wielu uprawnień, jakie przysługują pracownikom./fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Prawo do wypoczynku jest jednym z wielu uprawnień, jakie przysługują pracownikom i służy regeneracji sił. Dodatkowo, prawo do wypoczynku jest szerszym uprawnieniem niż prawo do urlopu. Jak zatem należy rozumieć prawo do wypoczynku?

Podstawa prawna

Prawo do wypoczynku zostało uregulowane zarówno w Konstytucji RP z 1997 roku (dalej: KonstRP) jak również w Kodeksie pracy (dalej: k.p.). Zgodnie z art. 66 ust. 2 KonstRP  pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów, zaś maksymalne normy czasu pracy określa ustawa. Z kolei w art. 14 k.p. ustawodawca powtórzył zapis zawarty w Konstytucji RP.

REKLAMA

Wypoczynek jest rozumiany dość wąsko w przypadku pracowników, gdyż dla wielu z nich prawo do wypoczynku jest zamienną nazwą urlopu wypoczynkowego, co jest tylko częściową prawdą, gdyż prawo do wypoczynku jest pojęciem szerszym i w jego skład wchodzi m.in. urlop wypoczynkowy. Uzupełnieniem określenia prawo do wypoczynku jest również dobowy i tygodniowy odpoczynek, jaki przysługuje pracownikowi oraz niedziele i święta.

Polecamy: Kodeks pracy 2020. Praktyczny komentarz z przykładami

Dobowy i tygodniowy odpoczynek

Ustawodawca w art. 129 k.p. przyjął, że czas pracy nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy, z ustawowymi wyjątkami. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, iż tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym, co wynika z treści art. 131 §1 k.p. z wyłączeniem pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy.

Dobowy odpoczynek przysługujący pracownikowi to minimum 11 godzin (art. 132 §1 kp.), przy czym odpoczynek nie dotyczy pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy czy prowadzących akcje ratownicze, ochrony mienia, usunięcia awarii, albowiem wówczas pracownikowi przysługuje równoważny okres odpoczynku w okresie rozliczeniowym. Jeżeli chodzi o tygodniowy nieprzerwany wypoczynek, to w myśl art. 133 §1 k.p. wynosi on 35 godzin. Z kolei w przypadku pracy w ruchu ciągłym gdy ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane prace, może być stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin (art. 138 §1 k.p.), z zastrzeżeniem, iż za każdą godzinę powyżej 8 godzin przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Niedziele i święta

Niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy co wynika z art. 1519 k.p. Jednocześnie w Ustawie o dniach wolnych od pracy, ustawodawca w art. 1 pkt 1 wskazał ustawowo wolne dni świąteczne, do których zalicza się: 1 stycznia - Nowy Rok, 6 stycznia - Święto Trzech Króli, pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości, 25 grudnia i 26 grudnia - pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia. Nie oznacza to jednak, że praca w niedziele i święta jest obligatoryjnie zabroniona. Otóż zgodnie z art. 15110 k.p. praca jest dozwolona m.in. w służbach mundurowych, ośrodkach zdrowia, komunikacji, w ruchu ciągłym, przy wykonywaniu prac użytecznych i codziennej potrzeby ludności itp. Należy pamiętać, że za pracę w niedziele i święta przysługuje dzień wolny w innym dniu.

Urlop wypoczynkowy

W przypadku urlopu wypoczynkowego, pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, płatnego urlopu w wymiarze 20 lub 26 dni w zależności od stażu, co wynika z treści art. 154 k.p. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w przypadku pierwszej pracy wymiar nalicza się z momentem przepracowania każdego miesiąca i wówczas pracownik nabywa urlop w wymiarze 1/12 (art. 153 k.p.). Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, iż pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.

Polecamy serwis: Pracownik

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Będą podwyżki wynagrodzeń. Plany na resztę 2024 roku

Dane Polskiego Instytutu Ekonomicznego pokazują, że od stycznia do kwietnia 2024 r., 57% firm zdecydowało się na podniesienie wynagrodzeń. Z tych firm, 45% planuje dalsze podwyżki w tym roku. Dodatkowo, 24% firm, które jeszcze nie podniosły płac, zamierza to zrobić. Oznacza to, że łącznie 67% badanych firm podniesie pensje w tym roku.

Profil zaufany pracownika do celów służbowych. Pracodawca może tego żądać od pracownika!

Nie ma przepisów umożliwiających pracodawcy żądanie założenia profilu zaufanego przez pracownika i wykorzystywanie go w celach służbowych. Czy mimo to pracownik powinien wykonać takie polecenie służbowe?

Od czerwca wakacyjna korekta rozkładu jazdy pociągów. Warszawa Zachodnia już ze wszystkimi peronami

Ministerstwo Infrastruktury informuje, że od czerwca będzie więcej połączeń w wakacyjnym rozkładzie jazdy, zgodnie z tzw. wakacyjną korektą rozkładu jazdy pociągów. Od 9 czerwca 2024 r. podróżni na stacji Warszawa Zachodnia wsiądą do pociągów z trzech nowych peronów. Co dokładnie się zmieni?

ZUS zwraca nadpłatę składki zdrowotnej. Zbliża się termin złożenia wniosku

ZUS zwróci nadpłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. Żeby otrzymać zwrot nadpłaty, przedsiębiorcy muszą złożyć wniosek o jej zwrot.

REKLAMA

Kiedy jest Dzień Dziecka w 2024 r.

Kiedy obchodzimy Dzień Dziecka? Jak ten dzień wypada w 2024 r.?

ZNP ostrzega nauczycieli: Stracicie 20% na wcześniejszych emeryturach. I kolejne 20% z świadczenia kompensacyjnego

Emerytura może być niższa o 20 proc. od świadczenia kompensacyjnego. Przejście na wcześniejszą emeryturę pomniejsza stan konta emerytalnego, dlatego emerytura naliczona w wieku powszechnym może być niższa o kolejne 20 proc. 

ZNP ostrzega: Nauczyciele stracicie 20% na wcześniejszych emeryturach. Dostaniecie też 20% mniej niż z świadczenia kompensacyjnego

20% straty wobec emerytury powszechnej (od 60 roku życia) wynika z pomniejszenia stanu konta emerytalnego. 20% mniej niż z świadczenia kompensacyjnego, to efekt obliczenia: stan konta/średnia trwania życia.

Bon energetyczny 2024: ile wynosi, wniosek, od kiedy, dla kogo

Jesienią lub zimą 2024 roku niektóre osoby dostaną (o ile złożą wniosek i spełnią kryterium dochodowe) jednorazowy bon energetyczny. Będzie to rekompensata za częściowe odmrożenie cen prądu po 1 lipca 2024 r. Bon energetyczny jest przewidziany w ustawie z 23 maja 2024 r. ustawa o bonie energetycznym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego. Ile wynosi i kto może go otrzymać?

REKLAMA

Tarcza Wschód - szczegóły dotyczące programu za 10 mld zł. Pierwsze instalacje mają powstać w 2025 roku, zakończenie projektu przewidziano na rok 2028

"Tarcza Wschód" ma kosztować 10 mld zł za same materiały. Jeżeli chodzi o szczegóły, MON wyjaśnia, że ma to być systemy wykrywania i ostrzegania, składy materiału, który w razie potrzeby posłuży do budowy zapór, umocnienia i pozostawienie gęsto porośniętych, podmokłych terenów zmniejszających mobilność wroga. Pierwsze instalacje "Tarczy Wschód" mają powstać w 2025 roku, zakończenie projektu przewidziano na rok 2028.

2500 zł dla osoby samotnej oraz 1700 zł na osobę w rodzinie. Bon energetyczny 2024 a kryterium dochodowe

Uchwalona 23 maja 2024 r. ustawa o bonie energetycznym (…) przewiduje częściowe odmrożenie cen prądu od 1 lipca 2024 r. co ma być zrekompensowane najuboższym wypłatą jednorazowego bonu energetycznego. Jakie kryterium dochodowe trzeba spełnić, by otrzymać bon energetyczny?

REKLAMA