REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiany w urlopie wychowawczym

Emilia Panufnik
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
Zmiany w urlopie wychowawczym. /Fot. Fotolia
Zmiany w urlopie wychowawczym. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zmiany w urlopie wychowawczym weszły w życie dnia 1 października 2013 r. Wymiar urlopu wynosi 36 miesięcy i co najmniej 1 miesiąc musi być wykorzystany przez drugiego z rodziców. Rodzic nie może zrzec się tego miesiąca na rzecz drugiego z rodziców.

Zmiany w urlopie wychowawczym w 2013 r.

Zmiany w urlopie wychowawczym w 2013 r. zostały wprowadzone w celu dostosowania prawa krajowego do wymogów prawa UE. Zmiany weszły w życie z dniem 1 października 2013 r. Dotychczas urlop wychowawczy można było wykorzystać maksymalnie w wymiarze do 3 lat, ale nie później niż do ukończenia przez dziecko 4 roku życia. Można było wykorzystać urlop w maksymalnie 4 częściach i jeden z rodziców mógł wykorzystać urlop w pełnym, 3-letnim, wymiarze. Jednoczesne korzystanie z urlopu przez oboje rodziców było ograniczone terminem 3-miesięcznym. Co się zmieniło?

REKLAMA

Urlop wychowawczy przysługuje w wymiarze do 36 miesięcy, przy czym udzielany jest na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia. Dodatkowo jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, niezależnie od urlopu, o którym mowa powyżej, może być udzielony również urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Warto zaznaczyć, że okres urlopu wychowawczego, w dniu jego zakończenia, wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Osoby uprawnione

Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. W celu uzyskania urlopu pracownik składa stosowny wniosek.

Szczegółowe warunki udzielania urlopu wychowawczego określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 września 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania urlopu wychowawczego.

Zobacz również: Urlop wychowawczy dla ojca

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1 miesiąc urlopu dla drugiego rodzica

Nowością wynikającą z dostosowania polskiego prawa do prawa Unii Europejskiej jest  wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu z puli pełnego wymiaru urlopu wychowawczego przysługujące każdemu z rodziców. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka. Oznacza to, że nawet jeśli jeden z rodziców zdecyduje się na wykorzystanie urlopu w pełnym wymiarze, będzie przysługiwało mu nie 36 miesięcy, a 35 miesięcy. Jeden miesiąc zawsze będzie związany z drugim rodzicem jako jego wyłączne prawo, którego nie może się zrzec. Jeżeli jeden z rodziców nie wykorzysta tego miesiąca, wówczas uprawnienie to przepada. Drugi z rodziców będący będzie przebywał na urlopie maksymalnie 35 miesięcy.

Kodeks pracy przewiduje sytuacje, kiedy jeden z rodziców może wykorzystać urlop wychowawczy w pełnym, 36-miesięcznym wymiarze.

Wyjątkowo jeden z rodziców dziecka ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy, jeżeli:

  1. drugi rodzic dziecka nie żyje,
  2. drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska,
  3. drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu,
  4. dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna

Jednoczesne korzystanie z urlopu

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami Kodeksu pracy rodzice lub opiekunowie dziecka mogli jednocześnie korzystać z urlopu wychowawczego przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Aktualnie okres ten został wydłużony o miesiąc i wynosi 4 miesiące.

Polecamy także: Czas pracy

Wykorzystanie urlopu w częściach

Zgodnie z nową regulacją urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w 5 częściach. Wcześniej wykorzystywany był maksymalnie w 4 częściach. Zmiana liczby części ma służyć skuteczniejszemu godzeniu pracy z wychowaniem dziecka.

Pracownica, która złożyła wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego w terminie 1 stycznia-30 czerwca może pozostałą część urlopu wykorzystać w innym terminie lub terminach. Zakładając, że ojciec skorzysta tylko z 1 miesiąca urlopu, zostanie jej do wykorzystania jeszcze 29 miesięcy.

Praca podczas urlopu

Pracownik może również łączyć urlop wychowawczy z pracą zarobkową u dotychczasowego pracodawcy lub w innym zakładzie pracy, może podjąć się innej działalności, nauki czy szkoleń. Co istotne, może podjąć się tych aktywności tylko wówczas, gdy nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Gdyby pracownik nie spełnił tego warunku i w konsekwencji trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w razie ustalenia tego faktu przez pracodawcę wzywa się pracownika do stawienia się do pracy we wskazanym terminie. Wybrany termin nie może wypadać później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania.

To samo dotyczy stwierdzenia przez pracodawcę, że z urlopu wychowawczego korzystają w jednym czasie oboje rodzice lub opiekunowie dziecka, a nie przebywają na urlopie w ramach gwarantowanego prawnie 4-miesięcznego terminu jednoczesnego przebywania na urlopie.

Zadaj pytanie: Forum - Praca

Ochrona pracownika

Osoby przebywające na urlopie wychowawczym są chronione przed zwolnieniem. Pracodawca nie może bowiem wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego aż do dnia zakończenia tego urlopu. Istnieje jednak możliwość rozwiązania przez pracodawcę w tym czasie umowy o pracę. Wyjątek dotyczy ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także zajścia przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Kodeks pracy stanowi jednak, że gdyby pracownik złożył wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego już po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności.

Rezygnacja z urlopu i powrót do pracy

W świetle art. 1863 Kodeksu pracy pracownik może zrezygnować z urlopu wychowawczego:

  1. w każdym czasie – za zgodą pracodawcy,
  2. po uprzednim zawiadomieniu pracodawcy – najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy.

Gdy  urlop wychowawczy dobiega końca pracownik wraca do pracy na dotychczasowym stanowisku. Nie wymaga to złożenia wniosku o przywrócenie do pracy. Co w przypadku gdy nie jest to możliwe? W takiej sytuacji pracodawca kieruje pracownika do pracy na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym. Wówczas wynagrodzenie, które będzie otrzymywał pracownik nie może być niższe od wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem. Należy podkreślić, że podstawą określenia wysokości wynagrodzenia pracownika powracającego do pracy po urlopie wychowawczym nie jest wynagrodzenie pobierane przez niego przed urlopem, lecz wynagrodzenie przysługujące w dniu podjęcia pracy na stanowisku, które zajmował przed urlopem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II PK 143/07).

Dopiero gdy pracodawca nie może zaproponować pracownikowi innego stanowiska zgodnie z powyższymi wskazaniami, dopuszcza się możliwość wypowiedzenia pracownikowi umowy na zasadach ogólnych. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1994 r. (I PRN 77/94) brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Dwa bony senioralne do 2500 zł. Ustawowy. I ten z MOPS w Ustce. Są też leki dla seniorów

Bon senioralny w Ustce daje seniorom pomoc w robieniu zakupów, przygotowywaniu posiłków, utrzymaniu higieny osobistej, myciu i ubieraniu się oraz wsparcia przy wykonywaniu innych podstawowych czynności życia codziennego. Kryterium dochodowe wynosi 3410 zł. W programie przewidziano wyłączenia dotyczące m.in. osób pobierających świadczenie wspierające.

Rolnictwo: odszkodowania za szkody wyrządzone przez ptaki od 1 stycznia 2028 r.

Zakończyły się prace parlamentarne nad nowymi przepisami, które umożliwią wypłacanie rolnikom odszkodowań za szkody spowodowane przez ptaki. Dzięki wprowadzonym rozwiązaniom, straty rolników oraz producentów rybackich będą rekompensowane skutecznie i w przejrzysty sposób. Ustawa została skierowana do podpisu Prezydenta RP. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2028 r.

Wielkie zmiany dla osób z niepełnosprawnościami. Osoby dorosłe z co najmniej 85 punktami będą mogły składać wnioski od maja 2028 r., a korzystać od września 2028 r.

Historyczny krok dla niezależnego życia osób z niepełnosprawnościami. Asystencja staje się prawem. Osoby dorosłe z co najmniej 85 punktami będą mogły składać wnioski od maja 2028 r., a korzystać z asystencji od września 2028 r.

Rewolucyjne zmiany w szkołach średnich od 1 września 2027 r.: brak klas profilowanych w I klasie, nowa matura i wiele innych

Pierwsza klasa jako czas wyrównywania wiedzy, rozszerzenia od drugiego roku i inny rozkład lekcji – takie rozwiązania przewidują przedstawione założenia reformy „Kompas Jutra”. Zmiany mają objąć szkoły ponadpodstawowe od 1 września 2027 roku. Nowy model kształcenia wpłynie również na przygotowania do matury.

REKLAMA

Którą formę testamentu warto wybrać i jak go sporządzić?

Polacy najczęściej decydują się na testament pisany odręcznie albo ten sporządzany u notariusza. Pierwsza jest darmowa, ale wymaga znajomości kilku formalności. Bez nich dokument nie będzie ważny. Druga daje pewność co do zgodności z prawem w zamian za opłatę i wizytę w kancelarii. Sporządziliśmy zestawienie poszczególnych form przekazania majątku wraz z ich zaletami i wadami.

Zmiany w Poczcie Polskiej: nowe cyfrowe serce logistyki gotówki. Poczta Polska wdraża zintegrowaną platformę IT

Poczta Polska realizuje kolejny strategiczny etap największej w historii modernizacji obszaru logistyki gotówki. Spółka uruchomiła projekt wdrożenia zintegrowanej platformy IT, która połączy najważniejsze procesy związane z obsługą, transportem i przetwarzaniem gotówki w jeden cyfrowy ekosystem. Rozwiązanie ma zwiększyć efektywność operacyjną, poprawić przepływ informacji oraz stworzyć fundament do dalszego rozwoju usług dla klientów.

Jak działa zasada dwóch ścian? Które miejsce w mieszkaniu daje największe szanse na przetrwanie fali uderzeniowej?

Gdy zawyją syreny alarmowe, liczy się każda sekunda, a wyjście z domu na otwartą przestrzeń bywa śmiertelnym błędem. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało specjalną instrukcję na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza. Podstawą przetrwania w mieszkaniu jest w niej tzw. zasada dwóch ścian.

10 banków oferuje już kredyty hipoteczne z POLSTR (następcą WIBOR-u). Ile wynoszą raty? Wzrośnie marża kredytów?

Coraz bliżej do 1 stycznia 2027 r., kiedy to wskaźnik referencyjny POLSTR zastąpi dotychczasowy wskaźnik (WIBOR) we wszystkich nowo udzielanych pożyczkach i kredytach o zmiennym oprocentowaniu. Banki nie czekają na ostatnią chwilę i już dziesięć największych z nich wprowadziło do swojej oferty kredyty hipoteczne w oparciu o nowy indeks. Jak kształtuje się koszt kredytu w nowej ofercie?

REKLAMA

Polska dzieli się na dwa bieguny. W tych gminach seniorzy stanowią już blisko połowę mieszkańców, a milion emerytów nie schodzi z rynku pracy

W niektórych polskich gminach osoby po 60. roku życia stanowią dziś zaledwie 13 proc. mieszkańców, podczas gdy w innych ich udział przekracza już 44 proc. Najnowsze zestawienie danych z Monitora Rozwoju Lokalnego oraz rejestrów ZUS pokazuje nie tylko, jak gwałtownie w ciągu ostatniego ćwierćwiecza zmieniła się demograficzna mapa kraju, ale też ujawnia wyraźny trend: blisko milion Polaków w wieku emerytalnym pozostaje aktywnych zawodowo, stając się kluczowym filarem lokalnych rynków pracy.

Osoby niepełnosprawne: Możliwe jest nieodpłatne uzyskanie technologii wspomagającej na własność

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych informuje, że możliwe jest złożenie wniosku o nieodpłatne przekazanie technologii wspomagającej na własność. Możliwe jest także złożenie wniosku o wypożyczenie sprzętu wspomagającego.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA