Czyn ciągły

Art. 12. Dwa lub więcej zachowań, podjętych w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, uważa się za jeden czyn zabroniony; jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste, warunkiem uznania wielości zachowań za jeden czyn zabroniony jest tożsamość pokrzywdzonego.

Aby przypisać odpowiedzialność w ramach czynu ciągłego muszą wystąpić łącznie trzy cechy:
- z góry powzięty zamiar
- krótkie odstępy czasu
- tożsamość pokrzywdzonego w przypadku zamachu na dobro osobiste

Podstawowym kryterium jest przypisanie sprawcy działania z góry powziętym zamiarem - "popełnienia przestępstwa na raty". Trzeba odtworzyć sposób myślenia sprawcy w chwili poprzedzającej dokonanie pierwszej czynności sprawczej i odpowiedzieć na pytanie czy sprawca każdorazowo planował każdy czyn osobno, czy też zakładało właśnie realizację danego czynu w formie powtarzającej się. Konstrukcja przestępstwa ciągłego jest z zasady korzystna dla sprawcy, dlatego z ostrożnością nalezy podchodzić do twierdzeń sprawcy o jego wieloczynowych planach.

Drugie kryterium - krótkie odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi zachowaniami jest nieostre i w praktyce budzi wiele wątpliwości. W orzecznictwie jak i doktrynie nie ma zgodnego poglądu jaki konkretnie ma to być rozmiar czasu. Najczęściej przyjmuje się, że są to odstępy czasowe w rozmiarze kilku dni, tygodni - lecz nie można tu generalizować i każdy przypadek należy analizować osobno. Również orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii nie jest zgodne, bowiem raz spotykamy się z poglądem, że krótkie odstępy czasu to zapewne, co najwyżej, kilkutygodniowe przerwy w działalności sprawcy. Inne orzecznictwa mówią zaś, że odstępy pomiędzy poszczególnymi częściami składowymi czynu ciągłego nie mogą przekraczać kilkunastu dni. Orzecznictwo jest natomiast zgodne, że czyn ciągły może być popełnione w różnych miejscach, np. włamania do różnych mieszkań czy domków.

Jeżeli przedmiotem zamachu jest dobro osobiste to tożsamość pokrzywdzonego jest stosunkowo precyzyjnym kryterium określenia przestępstwa ciągłego.

Zastosowanie instytucji przestępstwa ciągłego wymaga, aby poszczególne zachowania sprawcy stanowiły zamach na to samo dobro prawne. Ale czy muszą naruszać ten sam przepis kodeksu karnego? W orzecznictwie mówi się, że może być tak, że jedno z nich wypełnia znamiona typu podstawowego, a inne typu uprzywilejowanego lub kwalifikowanego.

Nie jest możliwe przyjęcie odpowiedzialności w ramach czynu ciągłego w stosunku do przestępstw wieloczynowych (np. przestępstwa znęcania się, niealimentacji).

Czasem popełnienia przestępstwa ciągłego jest okres (odcinek czasu), który zaczyna się w chwili pierwszego działania (zaniechania) przestępnego, a kończy się w chwili zakończenia ostatniego działania (zaniechania) objętego ciągłością.

Prawomocne skazanie za czyn ciągły (art. 12 kk) stoi na przeszkodzie, ze względu na treść art. 17 § 1 pkt 7 kpk, ponownemu postępowaniu o później ujawnione zachowania, będące elementami tego czynu, które nie były przedmiotem wcześniejszego osądzenia, niezależnie od tego, jak ma się społeczna szkodliwość nowo ujawnionych fragmentów czynu ciągłego do społecznej szkodliwości zachowań uprzednio w ramach tego czynu osądzonych. (Uchwała SN I KZP 29/2001).

Źródło: www.forum.prawnikow.pl