Kategorie

Okoliczności mające wpływ na ustalenie sched spadkowych

Eugenia  Jabłokow
Radca prawny- ekspert w dziedzinie postępowania spadkowego
Gdy istnieje spór między spadkobcami rzeczy ruchome otrzymuje zwykle ich aktualny użytkownik, a w przypadku nieruchomości możliwy jest podział bądź przekazanie jednej osobie ze spłatą pozostałych.
Ustalania sched spadkowych dokonuje sąd w przypadku działu spadku, gdy nie ma zgodnego wniosku uczestników co do sposobu podziału majątku spadkowego.

Sam ustawodawca w art. 682 i następnych kodeksu postępowania cywilnego wskazał, jakie okoliczności winien sąd wziąć pod uwagę, gdy dokonuje działu spadku, a mianowicie uczestnicy postępowania działowego powinni już na wstępie podać sądowi swój wiek, zawód, stan rodzinny oraz dane co do swych zarobków i majątku, jak tez zarobków i majątku małżonka.

Zobacz też: Podatek spadku

Reklama

Powinni też wyjaśnić, w jaki sposób dotychczas korzystali ze spadku, jak też podać inne okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie, co każdy ze współspadkobierców ma otrzymać ze spadku. Istotne to jest zwłaszcza przy nieruchomościach.

I tak, gdy chodzi o gospodarstwo rolne, to sąd musi uwzględnić przepis art. 214 kodeksu cywilnego. Cały czas mówimy o sytuacji, gdy brak jest zgody wszystkich współwłaścicieli gospodarstwa rolnego. Przede wszystkim sąd przyzna gospodarstwo rolne temu z nich, który je prowadzi lub stale w nim pracuje, chyba, ze interes społeczno – gospodarczy przemawia za wyborem innego współwłaściciela.

Przykładem na to, gdy sąd wybierze innego współwłaściciela jest np. taka sytuacja, że w gospodarstwie pracuje rolnik z żoną, będący w wieku emerytalnym, pobierający świadczenie emerytalne, natomiast wśród współwłaścicieli jest młody rolnik, również z żoną, który ma własne gospodarstwo rolne, w którym pracuje i jest ono położone niezbyt daleko od spadkowego gospodarstwa. Interes społeczno – gospodarczy przemawia za tym, by przyznać gospodarstwo młodemu rolnikowi, ponieważ on gwarantuje jego wieloletnie prowadzenie.

Jeśli jest kilku współwłaścicieli, którzy gospodarstwo prowadzą lub stale w nim pracują, albo żaden ze współwłaścicieli nie spełnia tych warunków, to sąd przyzna je temu z nich, który daje najlepszą gwarancję jego należytego prowadzenia. Oczywiście, osoba ta musi wyrazić zgodę na przyznanie jej gospodarstwa.

Zobacz również: Postępowanie spadkowe

Jeśli chodzi o mieszkanie, to ważne jest, kto aktualnie w nim mieszka, czy ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poprzez inne lokum, czy też jest to jego jedyne mieszkanie.

Reklama

Podobnie jest, gdy chodzi o dom z działką. Jeśli zajmuje je osoba, która nie ma innego lokum, jest wysoce prawdopodobne, że otrzyma je w wyniku działu spadku. Jeśli na tej nieruchomości zamieszkuje więcej niż jeden współwłaściciel, i on również nie ma innego lokum, to należałoby rozważyć podział nieruchomości lub ustanowienie odrębnych własności lokalu, jeśli istnieją ku temu możliwości techniczne.

Istotne jest również czy współwłaściciel, który ma otrzymać nieruchomość w naturze, ma możliwości finansowe, by pozostałych spadkobierców spłacić. Naturalnie - w przypadku niespłacenia spadkobierców w terminie, mają oni możliwość zwrócenia się o egzekucję swoich wierzytelności za pośrednictwem komornika, kierując egzekucję także do przyznanej nieruchomości, ale jest to niezasadne.

Należy rozważyć, czy spłata jest możliwa, bo taka egzekucja komornicza pochłania olbrzymie koszty. Często w jej wyniku nieruchomość sprzedawana jest poniżej wartości i nikt nie zyskuje, a na pewno nie właściciel – dłużnik, który wskutek takiej sytuacji może znaleźć się na bruku. Może zasadnej jest przyznać nieruchomość innemu współwłaścicielowi, który jest w stanie bez trudu spłacić pozostałych.

W przypadku nieruchomości, szczególnie budynkowych, sąd bierze pod uwagę również nakłady współwłaścicieli na taką nieruchomość.

Są to sprawy bardzo trudne. Oczywiście sąd zawsze bierze pod uwagę sytuację rodzinną, życiową jak też finansową uczestników, ale również zdanie samego uczestnika, któremu miałaby być przyznana nieruchomość z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli.

Zasadniczym jednak kryterium decydującym o podziale składników majątku spadkowego jest wielkość udziałów poszczególnych spadkobierców w tym majątku. Jeśli jeden ze współspadkobierców ma przeważający udział w spadku, np. 75% to trudno sobie wyobrazić, by musiał opuścić zajmowaną nieruchomość czy gospodarstwo rolne, bo zostanie ona przyznana współspadkobiercy mającemu udział np. 15%. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjna zasadą poszanowania własności.

Łatwiej jest z ruchomościami. W przypadku samochodu, zwykle otrzymuje go ten, który go użytkuje. Podobnie jest z innymi ruchomościami, chyba, ze chodzi o rzeczy cenne, zbytkowne np. obrazy, biżuterię.

Podzielone są poglądy co do uwzględniania w podziale spadku woli samego spadkodawcy, który chciałby, aby określone składniki spadku były przyznane wskazanym przez niego spadkobiercom. Jego wola może wynikać zarówno z testamentu, jak tez z zeznań współspadkobierców, świadków, którym swoja wolę przekazał za życia. Wg. restrykcyjnego zapatrywania doktryny, uwzględnianie woli spadkodawcy jest niedozwolone, ale pojawiają się tez głosy, by uwzględniać dyspozycje spadkodawcy, jeśli jest to możliwe.

Jak na razie, w testamencie testator nie może postanowić, że żonie to przyznaje nieruchomość, a dziecku samochód, bo może powołać ich do spadku tylko wg udziałów, ale planowana jest zmiana w przepisach w tym zakresie, zmierzająca do tego, by przyszły spadkodawca rozrządził wg własnego uznania przedmiotami spadkowymi na wypadek swojej śmierci.

Zobacz też: Spadki

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kapitał rodzicielski - od kiedy?

    Ustawa w sprawie kapitału rodzicielskiego ma wejść w życie od stycznia 2022 r. O szczegółach mówiła minister rodziny Marlena Maląg.

    Wniosek o dowód osobisty online jeszcze tylko przez 50 dni

    To ostatnie 50 dni na złożenie wniosku o nowy dowód osobisty przez internet. Ministerstwo Cyfryzacji przypomina o ważnych zmianach, które wejdą w życie w sierpniu.

    Postępowanie egzekucyjne w administracji 2021 - zmiany od lipca

    Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która wejdzie w życie 1 lipca 2021 r. choć obejmuje zaledwie kilka artykułów, to bez wątpienia ma znamiona rewolucyjne.

    Światowy Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi

    15 czerwca 2021 r. przypada Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi. Przemoc jest problemem, który dotyka seniorów na całym świecie.

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.