Którą formę testamentu warto wybrać i jak go sporządzić?

REKLAMA
REKLAMA
Polacy najczęściej decydują się na testament pisany odręcznie albo ten sporządzany u notariusza. Pierwsza jest darmowa, ale wymaga znajomości kilku formalności. Bez nich dokument nie będzie ważny. Druga daje pewność co do zgodności z prawem w zamian za opłatę i wizytę w kancelarii. Sporządziliśmy zestawienie poszczególnych form przekazania majątku wraz z ich zaletami i wadami.
- Jak przechowywać testament napisany własnoręcznie?
- Testament ustny
- Testament notarialny
- Testamenty szczególne
- Testament pisany własnoręcznie. O czym warto pamiętać?
- Testament własnoręczny (holograficzny)
- Osoby wskazane do dziedziczenia. Jakie zapisy najlepiej zastosować?
Testamenty dzielą się na dwie zasadnicze grupy: zwykłe, czyli te najczęściej spotykane, oraz szczególne, a więc sporządzane w wyjątkowych okolicznościach. Do pierwszej należą testament własnoręczny (holograficzny), notarialny i ustny. Do drugiej zalicza się między innymi testament podróżny i wojskowy, a więc takie, które powstają wtedy, gdy spadkodawca nie ma możliwości wyrażenia woli w zwykłej formie.
REKLAMA
REKLAMA
Jak przechowywać testament napisany własnoręcznie?
Dokument można trzymać w domu, powierzyć zaufanej osobie albo złożyć u notariusza. Co istotne, u notariusza można przechować również testament, który nie został przez niego sporządzony. Koszt takiego przechowania to jednorazowa opłata wynosząca 61,50 zł. Warto wtedy poprosić o wpis do notarialnego rejestru testamentów, który jest bezpłatny, a sprawia, że testament łatwiej odnaleźć.
Testament ustny
Testament ustny sporządza się w obecności trzech świadków, na przykład w sytuacji nagłej choroby czy zagrożenia życia. Świadkowie muszą jednomyślnie potwierdzić, że spadkodawca nie został zmuszony do złożenia oświadczenia woli. Treść spisują świadkowie, składając własnoręczne podpisy. Ta forma jest możliwa wyłącznie w nagłej sytuacji, gdy nie ma dostępu do notariusza ani możliwości napisania testamentu. Wymaga późniejszego udowodnienia przez świadków, a ważność zachowuje jedynie przez sześć miesięcy od zdarzenia, które ją wymusiło.
Testament notarialny
To testament sporządzany w formie aktu notarialnego. Jego atutem jest gwarancja zgodności z prawem, ponieważ za treść odpowiada notariusz, choć dyktuje ją osoba zostawiająca spadek. Nie ma tu ryzyka błędów ani braków formalnych, a podważenie dokumentu jest trudne, bo stoi za nim urząd notariusza. Wadą są koszty (opłata za sporządzenie to około 200 zł) oraz konieczność osobistej wizyty, bo samodzielnie takiego dokumentu nie przygotujemy.
REKLAMA
Testamenty szczególne
Testament podróżny i wojskowy składa się przed dowódcą lub kapitanem statku oraz dwoma świadkami. Dotyczy sytuacji nadzwyczajnych, w których spadkodawca nie może wyrazić woli w zwykłej formie. Dowódca albo kapitan odpowiada wówczas za wiarygodność testamentu, ale potrzebuje do tego świadków.
Testament pisany własnoręcznie. O czym warto pamiętać?
Przy testamencie notarialnym wiedza specjalistyczna nie jest potrzebna. Notariusz prowadzi przez cały proces i podpowiada, jakie dane są niezbędne. Inaczej jest w przypadku dokumentu pisanego odręcznie. Wówczas kilka pozornie prostych szczegółów trzeba mieć na uwadze.
Testament holograficzny musi być w całości napisany ręcznie. Wykluczone są drukarka, maszyna do pisania, forma wideo czy nagranie, znane z amerykańskich filmów, a także ołówek. Najlepiej użyć długopisu lub pióra i kartki papieru, bo ołówek da się zmazać.
Trzeba też zadbać o to, by tożsamość spadkodawcy nie budziła wątpliwości. Warto więc napisać, kto sporządza testament, na przykład „ja, Jan Kowalski, urodzony dnia…”, i podać PESEL. Osoba chcąca podważyć dokument nie może wtedy twierdzić, że sporządził go ktoś inny. Można dodać oświadczenie o świadomości konsekwencji oraz o zdrowiu na ciele i umyśle, choć nie jest to obowiązkowe.
Bezwzględnie konieczne są natomiast data i podpis, na przykład „Warszawa 1 marca 2025 roku”. Data może być bardziej doprecyzowana. Ważne, żeby w ogóle się znalazła. Wizyta u notariusza nie jest potrzebna, by testament miał moc prawną, jest ważny bez świadków i bez rejestracji.
Testament własnoręczny (holograficzny)
Testament własnoręczny, nazywany holograficznym, spadkodawca pisze w całości sam, a następnie podpisuje i opatruje konkretną datą. Wymogi są dwa: tekst odręczny oraz podpis i data. Do zalet należą prostota sporządzenia, brak potrzeby specjalistycznej wiedzy, zerowe koszty i możliwość napisania go w dowolnym momencie. Wadą jest ryzyko zagubienia, jeśli nie oddamy go nigdzie na przechowanie, możliwość zakwestionowania autentyczności (nie ma świadków, liczy się wyłącznie odręczne pismo) oraz ryzyko przeoczenia danych, takich jak data czy podpis, co skutkuje nieważnością. Świadomość tego, co testament musi zawierać, usuwa jednak ryzyko podważenia.
Osoby wskazane do dziedziczenia. Jakie zapisy najlepiej zastosować?
Najlepiej sięgnąć po zapisy szczegółowe, czyli przypisać konkretne rzeczy konkretnym osobom, na przykład samochód Toyota Corolla dla wnuka Michała, a biżuteria dla siostry Marysi. Spadkobierców trzeba przy tym wskazać na tyle precyzyjnie, by nie było wątpliwości, kogo mamy na myśli. Podajemy zatem imię, nazwisko i stopień pokrewieństwa.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA


