Budżet państwa

Kancelaria prezydenta poinformowała w środę, że prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o finansach publicznych, której celem jest dokończenie Reformy Systemu Budżetowego.

Wydatki na wojsko rosną w rekordowym tempie, ale coraz częściej są finansowane poza budżetem – poprzez dług. Już za kilka lat obsługa zobowiązań może stać się największym kosztem obronności, a zadłużenie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przekroczy 300 mld zł. Eksperci alarmują: to ryzyko, którego nie można ignorować.

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Najnowszy raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

W budżecie państwa na 2026 rok deficyt, czyli nadwyżka wydatków nad dochodami, może przekroczyć nawet 271 miliardów złotych. Deficyt budżetowy zwiększa przestrzeń fiskalną państwa, ale ma swoją cenę: rosną wydatki na obsługę długu (same odsetki, prowizje i koszty emisji finansowych instrumentów dłużnych). W 2026 r. kosztować to będzie 115 mld zł.

Polski budżet coraz mocniej odczuwa rekordowe wydatki na zbrojenia i programy socjalne. Dług publiczny w 2026 r. po raz pierwszy w historii III RP przekroczy 60% PKB. Jeśli ten kierunek nie ulegnie zmianie, rząd stanie przed dylematem: złamać Konstytucję czy obciąć wydatki o pół biliona złotych? A przy tak dużych cięciach wydatków nie są bezpieczne ani 800 plus, ani 13. i 14. emerytura - pisze Michał Ostrowski, ekspert Instytutu Podatków i Finansów Publicznych.

5 zmian w 2026 roku, które odczujesz w portfelu. Nr 3 dotyczy milionów Polaków: a wszystko w związku z uchwaleniem budżetu na 2026 r. W obliczu globalnej niepewności Polska inwestuje w swoją stabilność i przyszłość – zarówno militarną ale i społeczną. Wzrost dochodów podatkowych, wprowadzenie nowych instrumentów finansowych oraz silne wsparcie sektorów kluczowych dla życia obywateli mają na celu wzmocnienie państwa i podtrzymanie jego rozwoju w nadchodzących latach.

W ostatnich dniach prawdziwą burzę wywołały słowa Prezydenta, który zadeklarował, że „jest gotów podjąć każdą decyzję” w sprawie ustawy budżetowej. Ceną za rozszerzenie konfliktu politycznego na obszar budżetu może być integralność państwa - pisze Michał Ostrowski, ekspert Instytutu Podatków i Finansów Publicznych.

Projekt ustawy budżetowej na 2026 rok został przygotowany i trafił do Sejmu 30 września 2025 r. Od 09 października 2025 r. w Sejmie ruszyły dalsze prace nad budżetem. Budzi on wiele kontrowersji, w szczególności ze względu na planowany poziom wydatków. Przedstawiciele związków zawodowych pracowników sfery budżetowej oburzają się na planowany poziom podwyżek, wynoszący zaledwie 3%, domagając się ostatnio co najmniej 5%. Tymczasem może się okazać, że nawet tej 3-procentowej podwyżki nie będzie.

Państwo wydaje coraz więcej, a ponieważ nie ma na to pełnego pokrycia w dochodach, rośnie też dług publiczny – wynika z najnowszego raportu „Rachunek od państwa” przygotowanego przez Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR), na który w poniedziałkowym wydaniu powołuje się „Rzeczpospolita”.

Rząd ujawnił właśnie dane o szacunkowym wykonaniu budżetu państwa za okres styczeń–maj 2025. Jeśli interesujesz się kondycją finansów publicznych, to nie możesz przejść obok tych liczb obojętnie. Zobacz, co naprawdę dzieje się z dochodami, wydatkami i deficytem budżetowym – i co kryje się za tym kryje.

Rząd sięga po pieniądze z rezerw, które mają zabezpieczać płynność budżetu państwa. Może to mieć związek z szybko rosnącym deficytem w budżecie, bo podaż obligacji skarbowych, którymi zwykle finansuje się potrzeby pożyczkowe, nadal jest bardzo duża - zwraca uwagę "Puls Biznesu".

Co dalej ze składką zdrowotną? Senat nie wniósł poprawek do ustawy obniżającej składkę zdrowotną dla przedsiębiorców od 2026 r. Nowelizacja wiąże się z ubytkiem wpływów ze składki do NFZ w kwocie ok. 4,6 mld zł, co rząd deklaruje pokryć z budżetu państwa. Wiceszef MF Jarosław Neneman zapewnił, że zmiana uwzględniona jest w konstrukcji budżetu na kolejne lata.

Polacy muszą szykować się na trudne zmiany. OECD zaleca pełne wycofanie wsparcia energetycznego jeszcze w tym roku, wyższe podatki od nieruchomości i środowiskowe oraz koniec ulg dla kierowców – nowy podatek od pojazdów miałby zależeć od emisji spalin. Dodatkowo rząd może ograniczyć stosowanie preferencyjnych stawek VAT, a świadczenia na dzieci kierować tylko do najuboższych. Czy domowe budżety to wytrzymają?

W budżecie Narodowego Funduszu Zdrowia jest wielka luka finansowa – wskazują autorzy raportu pt. „Luka finansowa systemu ochrony zdrowia w Polsce”, opublikowanego w czerwcu 2024 r. Na jej zasypanie w ciągu najbliższych 3 lat (2025-2027) potrzeba dofinansowania co najmniej 92,5 mld zł – w wariancie minimalnym. Albo nawet 158,9 mld zł - w wariancie maksymalnym.

W dniu 28 sierpnia 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2025 r. Podwyżki dla całej budżetówki (w tym nauczycieli) tylko o 5%. 

Zmieniona zostanie klauzula wyjścia ze stosowania reguły wydatkowej. Tak wynika z projektu nowelizacji ustawy dotyczącej budżetu państwa na 2025 r., którym 19 czerwca zajmie się Rada Ministrów. Pojawią się także inne zmiany.

Trwa nabór wniosków o dofinansowanie dla kół gospodyń wiejskich. Na pomoc przeznaczono z budżetu państwa 120 mln złotych. Zainteresowanie jest ogromne, a pierwsze wypłaty będą jeszcze w maju.

Dochody podatkowe budżetu państwa w I kwartale 2024 roku wyniosły 131,4 mld zł i były wyższe w stosunku do wykonania z ubiegłego roku o około 22,2 mld zł (tj. 20,3%) - informuje Ministerstwo Finansów.

Polska gospodarka wychodzi ze spowolnienia ale niska inflacja będzie poważnie ciążyć dochodom budżetowym - dlatego rząd może zdecydować się na nowelizację budżetu państwa w 2024 roku - oceniają ekonomiści Citi Handlowego. Dochody z VAT mogą być niższe od planowanych o ok. 30 mld zł. Deficyt fiskalny w br. może wynieść 5,6 proc. PKB.

Deficyt budżetu na 2024 rok wyniesie 184 mld zł - poinformował podczas dzisiejszej konferencji prasowej minister finansów Andrzej Domański. Dodał, że wydatki zaplanowano na 866 mld zł, a przychody na 682 mld zł. W projekcie budżetu są pieniądze m.in. na 800 plus, 13. i 14. emerytury, podwyżki dla nauczycieli i w całej budżetówce.

W 2022 roku wpływy z CIT, czyli podatku dochodowego od osób prawnych, wyniosły 85,3 mld zł. W 2021 roku było to 66,7 mld zł, mieliśmy więc rekordowy wzrost, wynoszący 28 proc. Łączna wartość CIT-u zapłaconego przez pięciu największych płatników wyniosła 9,8 mld zł, co stanowi aż 11,5 proc. całkowitego przychodu z tego podatku.

Dług publiczny po 8 latach gigantycznego socjalu dla firm, transferów dla rodzin i wsparcia dla emerytów, niższy niż za rządów Tuska – napisał w piątek na portalu X aktywista Jan Śpiewak.

Rząd przedstawił projekt ustawy budżetowej na 2024 rok, który ma na celu zapewnienie stabilności finansowej kraju. Głównymi filarami tego projektu są bezpieczeństwo, wsparcie programów społecznych, ochrona zdrowia oraz strategie minimalizujące koszty obsługi długu Skarbu Państwa. W kontekście globalnych wyzwań, takich jak konflikt na Ukrainie, jakie kluczowe wskaźniki gospodarcze i założenia zostały uwzględnione w tym projekcie? Oto przegląd najważniejszych informacji.

Mimo, że Polacy znają pojęcia budżetu państwa, inflacji, deficytu czy długu, to jednak nie rozumieją z reguły mechanizmów rządzących finansami publicznymi, błędnie porównując go z budżetem domowym. Dlatego Instytut Finansów przygotował opracowanie, które tłumaczy, w jaki sposób funkcjonuje budżet państwa i cały system połączony finansów publicznych. Sama edukacja szkolna zdaniem przedstawiciela instytutu ma niewielki wpływ na poziom wiedzy finansowej Polaków.

Nowelizacja budżetu. W piątek w Sejmie rozpoczęło się pierwsze czytanie projektu nowelizacji budżetu na 2023 r. Po nowelizacji dochody budżetu wyniosą 601,4 mld zł, wydatki 693,4 mld zł, a deficyt ma być nie większy niż 92 mld zł.