Unieważnienie umowy

Zasada swobody umów nie ma charakteru absolutnego, co oznacza strony nie mają całkowitej dowolności w kształtowaniu treści stosunku prawnego.

Ustawodawca chcąc zabezpieczyć stronę umowy przed możliwymi nadużyciami ze strony jej kontrahenta, wprowadza pewne ograniczenia które muszą być respektowane przy zawieraniu umowy.

Zobacz: Wzory umów

Ograniczenia zasady swobody umów

Zgodnie z kodeksem cywilnym treść lub cel umowy nie powinny sprzeciwiać się właściwości(naturze) stosunku, ustawie oraz zasadom współżycia społecznego.

W ustawodawstwie nie ma definicji tych pojęć. Sądy oceniając czy dana umowa jest zgodna z prawem, biorą pod uwagę okoliczności konkretnego przypadku.

Jednakże przyjmuje się umowa nie może być zniekształcona, w taki sposób iż wykracza ona poza ramy stosunków umownych akceptowanych w sferze danego ustawodawstwa, warunki umowy nie mogą być ze sobą sprzeczne. 

Wyzysk

Unieważnienia umowy można również domagać się w sytuacji gdy, jedna ze stron wyzyskując przymusowe położenie, niedołęstwo lub niedoświadczenie drugiej strony, w zamian za swoje świadczenie przyjmuje albo zastrzega dla siebie lub dla osoby trzeciej świadczenie, którego wartość w chwili zawarcia umowy przewyższa w rażącym stopniu wartość jej własnego świadczenia.

Umowa powinna być bowiem wypadkową interesów obu stron i układem wzajemnych praw i obowiązków, pomiędzy którymi występuje pewna równowaga. 

Warunkiem unieważnienia umowy jest tutaj niemożność( lub znaczne utrudnienie) wyrównania wartości wzajemnych świadczeń tzn. zwiększenia świadczenia strony wyzyskiwanej lub zmniejszenia świadczenia strony wyzyskującej.

Powództwo o unieważnienie umowy

Zatem jeżeli zawarta przez Pana umowa rażąco narusza interesy strony może Pan wnieść pozew do sądu. Powództwo o unieważnienie umowy jest rodzajem powództwa o ustalenie prawa lub stosunku prawnego określone w art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.

Sądem właściwym do rozpoznania takiej sprawy jest sąd miejsca wykonania umowy.

Podstawa prawna:

Art.353(1), 388 kodeksu cywilnego oraz art.189 kodeksu postępowania cywilnego