Trybunał Konstytucyjny, Czas pracy

Godziny pracy w 2026 roku: będzie 2008 godzin pracy, a więc 251 dni roboczych i 114 dni wolnych od pracy. Jaki jest wymiar czasu pracy we wszystkich miesiącach roku? Ile wynosi 1-miesięczna, 3-miesięczna i 4-miesięczna norma czasu pracy? Oto tabela do pobrania i druku.

Choć majówka 2026 już za nami, wiele osób sprawdza kalendarz w poszukiwaniu kolejnej okazji do dłuższego odpoczynku. Jak wygląda wymiar czasu pracy w maju i czerwcu 2026 roku i kiedy pojawi się następne święto, które pozwoli wydłużyć weekend bez konieczności brania urlopu?

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Seniorzy wygrywają z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sądach. Coraz więcej osób, które najpierw skorzystały z wcześniejszej emerytury, a później miały obniżone docelowe świadczenie, decyduje się na walkę o swoje prawa — i często odnosi sukces. W części spraw zapadają wyroki zobowiązujące do wypłaty nawet 30 tys. zł wyrównania.

Jako główny argument przeciwnicy wprowadzenia w Polsce czterodniowego tygodnia pracy wskazują, że nie da się skrócić o cały jeden dzień tygodnia pracy nie dezorganizując przy tym totalnie i gospodarki, i życia społecznego. Tymczasem główna bariera we wprowadzeniu wszystkich trzydniowych weekendów w pracy jest gdzież zupełnie indziej. I jest to zaskoczenie.

Kancelaria Prezydenta ostro zareagowała na zapowiedź złożenia ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego poza udziałem głowy państwa, co też się wydarzyło. W oficjalnym stanowisku wskazano, że takie działania „nie wywołują skutków prawnych” i mogą zostać uznane za odmowę objęcia urzędu.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.

Trwają rozmowy dotyczące zmian w przepisach w zakresie rozliczania czasu pracy nauczycieli, w tym wynagradzania ich za pracę w godzinach nadliczbowych. Choć MEN przedstawił swoją propozycję, nic nie wskazuje na to, by miała ona być tą ostateczną.

Kobiety karmiące swoje dziecko piersią – mają prawo do dwóch dodatkowych 30-minutowych (lub odpowiednio - 45-minutowych) przerw w pracy. Na wniosek pracownicy – przerwy te mogą być wykorzystywane łącznie, co w praktyce oznacza, że kobieta może kończyć pracę godzinę (lub odpowiednio – półtorej godziny) wcześniej lub zaczynać ją godzinę (lub odpowiednio – półtorej godziny) później. Pracodawca nie ma przy tym prawa wymagać od pracownicy przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego fakt karmienia piersią, a za odmowę udzielania jej ww. przerw – grozi mu nawet 30 tys. zł grzywny.

Czterodniowy tydzień pracy jako powszechnie obowiązujący wymiar czasu pracy w Polsce znajdzie się w Kodeksie pracy szybciej niż to sobie wyobraża teraz większość pracowników i pracodawców. Jeśli nie jako rozwiązanie krajowe, to wprowadzone dyrektywą Unii Europejskiej.

Polscy pracownicy w ostatnich latach zwiększyli swoją produktywność o niemal 10 proc. Jednocześnie nasz kraj zajmuje 21. miejsce w UE pod względem poziomu cyfryzacji firm, a 40 proc. czasu pracy pochłaniają powtarzalne zadania administracyjne. Polscy pracownicy często pracują sensownie tylko 3 dni w tygodniu, a pozostałe 2 tracą na walkę z biurokracją. Czy w Polsce da się skrócić czas pracy?

A jednak będą zmiany w odśnieżaniu? Małgorzata Manowska, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, zapowiedziała walkę z kontrowersyjnym obowiązkiem odśnieżania miejskich chodników przez prywatnych właścicieli posesji. Skieruję wniosek w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli sędziowie TK stwierdzą niekonstytucyjność tego obowiązku, gminy stracą darmową siłę roboczą. Czy to koniec pańszczyzny?

Praca zmianowa w służbie cywilnej? Takie rozwiązanie jest możliwe w określonych przypadkach. Oto najważniejsze zasady!

Szefowa Ministerstwa Edukacji Narodowej zapowiedziała propozycje zmian przepisów dotyczących godzin nadliczbowych nauczycieli. To reakcja na uchwałę Sądu Najwyższego, który stwierdził, że praca wykonywana ponad normę czasu określoną w Karcie nauczyciela to godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy.

Czy czas niezbędny na zdanie narzędzi, wzięcie kąpieli i przebranie się należy zaliczać do czasu pracy pracownika? Skarga kasacyjna w sprawie, która dotyczyła tej tematyki trafiła do Sądu Najwyższego. Ten jednak odmówił przyjęcia jej do rozpoznania. Dlaczego?

W dniu 18 grudnia 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że nie respektując orzecznictwa TSUE polski Trybunał Konstytucyjny naruszył kilka podstawowych zasad prawa Unii. TSUE uznał także, że polski Trybunał Konstytucyjny nie stanowi niezawisłego i bezstronnego sądu ze względu na poważne nieprawidłowości w powołaniu trzech jego sędziów oraz jego Prezes. Do Trybunału Sprawiedliwości UE nie należy ocena polskiej konstytucji i Trybunału Konstytucyjnego; najwyższym prawem w RP jest konstytucja, a nie decyzje zagranicznych organów; czwartkowa decyzja TSUE nie ma wpływu na funkcjonowanie konstytucyjnych organów RP - głosi komunikat TK z tego samego dnia.

Ruchomy czas pracy to elastyczne rozwiązanie, które ułatwia współpracę pracodawcy i pracownika. W praktyce często jest wykorzystywanie nieświadomie, a strony zapominają o tym, że przepisy regulują jasne zasady, według których trzeba w tej sytuacji postępować.

Czy pracownik ma obowiązek uczestniczyć w szkoleniu po godzinach pracy? W praktyce na tym tle powstaje wiele sporów. Gdzie kończy się prawo pracodawcy do ingerowania w czas wolny pracownika? Zasady są proste.

Nawet w zakładzie pracy, w którym praca jest wykonywania według stałego harmonogramu i w z góry określonych godzinach pracy, mogą zdarzyć się niespodziewane sytuacje. Jeśli pracownik musi dostosować się do takich nagłych zmian, przysługuje mu rekompensata.

Garaże pod lupą Trybunału Konstytucyjnego. Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek alarmuje, że właściciele garaży mogą być nierówno traktowani przez prawo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, identyczne pomieszczenia przeznaczone do przechowywania pojazdów są opodatkowane zupełnie inaczej – nawet 10 razy wyższą stawką, jeśli znajdują się poza budynkiem mieszkalnym. Sprawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego po wniosku I prezes Sądu Najwyższego Małgorzaty Manowskiej.

W dniu 15 października 2025 r. MRPiPS ogłosiło wyniki naboru do pilotażowego programu pn. „Skrócony czas pracy – to się dzieje”, w którym mogli wystartować przedsiębiorcy (i nie tylko) z całej Polski. Za udział w programie, każdy pracodawca będzie mógł otrzymać nawet 1 mln zł dofinansowania, a ponad tysiące pracowników, już niebawem, będzie mogło pracować 4 (zamiast 5) dni w tygodniu albo po 6 lub 7 (zamiast 8) godzin dziennie bądź skorzystać z dodatkowych dni urlopu, zachowując przy tym prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

We wrześniu 2025 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zakończyło nabór do programu pilotażowego skróconego czasu pracy za zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia. W związku z naborem złożono aż 1994 wniosków. W październiku 2025 r. mają być załatwione formalności z pracodawcami, a pilotaże ruszyć mają od stycznia 2026 r. Od oceny efektów pilotażu będzie zależało, czy skrócony tydzień czasu pracy przyjmie się jako jeden ze sposobów na zachowanie work-life balance, czy też odejdzie w niepamięć.

W budżetówce wciąż problem nadgodziny. O prawie do nich rzadko decydują nowelizacje ustaw z inicjatywy polityków. Częściej wyroki Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.

W Azji pracownicy z 64 godzinami pracy w tygodniu. Takie zasady wprowadzono w dziale badań i rozwoju jednego ze światowych koncernów. Tydzień pracy z 52 godzin tygodniowo zwiększono do 64 godzin. Zdarzenie jest dzisiaj szeroko komentowane w polskim Internecie. Jeżeli informacja jest prawdziwa, to ten model pracy stoi w opozycji do dyskusji w Europie o stopniowej redukcji tygodniowego czasu pracy tak, aby normą stał się czterodniowy tydzień pracy (albo 5 dni pracy po 7h dziennie, czyli 35 h tygodniowo). Alternatywnym pomysłem na skrócenie czasu pracy w Europie miało było wydłużanie urlopu wypoczynkowego (w Polsce zamiast 26 dni do 36 dni dla pracowników ze stażem 25 lat).

W trakcie pierwszego tygodnia od rozpoczęcia pilotażu skrócenia czasu pracy do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wpłynęło 150 kompletnych wniosków od pracodawców, którzy chcieliby wziąć udział w programie. Kolejne są w trakcie przygotowywania.