Władza rodzicielska, Alimenty na dziecko

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę na problem związany z procedurą uzyskania tymczasowego dowodu osobistego dla dziecka. Organ gminy nie ma możliwości weryfikacji, czy rodzic, który wstępuje o dokument albo go odbiera jest pozbawiony władzy rodzicielskiej albo tą władzę ma ograniczoną.

Stosowanie preferencji podatkowych związanych z wychowywaniem dzieci bywa szczególnie trudne, gdy ich rodzice są po rozwodzie. Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej wpływa na prawo podatnika do stosowania ulgi dla rodzin 4+?

Obowiązek alimentacyjny w Polsce polega na zapewnieniu środków utrzymania osobom, które nie mogą zapewnić ich sobie samodzielnie. Obowiązek ten w prawie regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dotyczy on głównie rodziców, dzieci i dziadków, a w niektórych przypadkach także małżonków oraz rodzeństwa.

Zabezpieczenie alimentów jest ważnym i pomocnym rozwiązaniem na czas trwania postępowania. Pozwala na uzyskanie świadczeń na dziecko jeszcze przed wydaniem przez sąd wyroku. Biorąc pod uwagę fakt, iż proces o alimenty może być rozciągnięty w czasie, takie rozwiązanie może realnie pomóc w zabezpieczeniu interesów dziecka.

Publikujesz zdjęcie swojego dziecka w Internecie i myślisz, że to Twoja sprawa, bo to i tak Twoje dziecko? Rząd szykuje przepisy, które zmienią takie myślenie. W odpowiedzi na kolejne pismo RPO resort właśnie ujawnił konkrety w zmianach przepisów: zgoda na wizerunek dziecka, obowiązek jej dokumentowania i nowy zapis w Kodeksie rodzinnym, wprost odnoszący się do sharentingu. Co to za zmiany?

Sekcja Prawa Rodzinnego oraz Sekcja Praw Dziecka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie, we współpracy z Wydziałem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, zapraszają do udziału w konferencji „ADWOKAT DLA RODZINY – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka”, która odbędzie się 22 maja 2026 r. w Auli Starego BUW Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie.

Przepisy nie określają wprost ile powinny wynosić alimenty, jeżeli rodzic pozostaje bez zatrudnienia. Kodeks rodzinny i opiekuńczy zawiera jednak ważne zasady. Czy możliwe jest zatem zaprzestanie płacenia alimentów, jeśli brakuje stałej pracy? Jak do tego problemu podchodzą sądy? Rozwiewamy wątpliwości.

Dłużnik alimentacyjny nie jest nawet stroną postępowania o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i nie może domagać się jego wznowienia. Tak orzekł NSA w wyroku z 26 lutego 2026 r. (I OSK 107/25), potwierdzając wiodącą aktualnie linię orzeczniczą. Orzeczenie ma istotne znaczenie praktyczne dla wierzycieli oraz dłużników alimentacyjnych: wypłata z funduszu działa jak automat, a skarżyć trzeba co innego.

Kwestia zaliczania alimentów do dochodu rodzica bywa problematyczna podczas ubiegania się o wsparcie socjalne. Wątpliwości budzi przede wszystkim status prawny tych środków - czy ze względu na swój cel powinny być wyłączone z bilansu zysków opiekuna, czy wręcz przeciwnie. W jakich okolicznościach przepisy nakazują traktować alimenty jako dochód rodzica?

Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało nową tablicę alimentacyjną. Co istotne, nie ma ona charakteru wiążącego. Jak podkreśla resort, tabele będą narzędziem pomocowym dla sędziów i uczestników postępowania.

Rodzic ubiegający się o alimenty na dziecko ma wiele wątpliwości. Co warto wiedzieć o alimentach w 2025 roku? Na jakim etapie są ważne projekty? Prezentujemy odpowiedzi na często zadawane pytania.

Prawo do ulgi na dziecko daje łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i faktyczne jej wykonywanie w danym roku podatkowym. W konsekwencji, samo wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, nie jest rozstrzygający dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską.

Rodzice często zastanawiają się nad tym czy alimenty powinni też płacić dziadkowie. Jest to możliwe tylko w określonych przypadkach. Poza tym zakres tego obowiązku jest inny niż w przypadku rodziców. Oto szczegóły.

Niedawno w jednym ze znanych polskich seriali pojawił się dość ciekawy wątek. Kobieta, wskutek splotu niefortunnych zdarzeń, sprawowała opiekę nad swoim synem będąc w stanie nietrzeźwości. Jeden z mężczyzn, który był tego świadkiem wezwał Policję. Od tego momentu zaczęły się dla tej kobiety problemy związane z próbą odebrania jej władzy rodzicielskiej przez Sąd opiekuńczy. Czy taki scenariusz jest możliwy w realnym życiu? Niestety tak, ale będzie to zależeć od kilku czynników.

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej, a nie samo jej posiadanie. Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”.

Samo płacenie alimentów na dziecko oraz sporadyczne spotkania z małoletnim dzieckiem nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia w PIT całości kwoty ulgi na dziecko może skorzystać tylko ten rodzic.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji potwierdziła możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej w całości przez matkę trójki małoletnich dzieci, w stosunku do których sprawuje ona władzę rodzicielską oraz faktyczną pieczę nad nimi, ich potrzebami i wychowaniem.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że matka może rozliczyć ulgę prorodzinną w PIT-37 na każde z dzieci w całości, tj. 100% za wszystkie miesiące roku 2022. Stan faktyczny, w którym matka jest głównym opiekunem dzieci, pełni wszystkie obowiązki związane z ich wychowaniem i zapewnia im potrzeby, uzasadnia takie rozliczenie.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) wydała interpretację dotyczącą prawa do ulgi prorodzinnej dla samotnie wychowującego rodzica. Według KIS, jeśli tylko jeden z rodziców faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, to tylko temu rodzicowi przysługuje prawo do pełnej ulgi prorodzinnej.

Plany ustawodawcy w zakresie wprowadzenia tzw. natychmiastowych alimentów wracają regularnie co jakiś czas. Komu jednak miałyby one przysługiwać, w jakiej sytuacji oraz w jakiej wysokości – odpowiadamy w dzisiejszym artykule. Być może regulacje związane z alimentami natychmiastowymi pojawią się jeszcze w 2023 roku w Polsce.

Podstawą prawną do obniżenia alimentów jest art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej KRO). Przepis ten stanowi, że w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.