To już pewne: Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność. Wszyscy kierowcy muszą zwrócić dokument i jeszcze za to zapłacą, a rząd – podwyższa opłatę

REKLAMA
REKLAMA
Do dnia 18 stycznia 2033 r. wszystkie bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – wynika to wprost z przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który już obowiązuje. W związku z powyższym – niemal 15 mln kierowców (tj. co drugi kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami), nie uniknie konieczność wymiany prawa jazdy na nowe. Szacuje się, że za ww. wymianę kierowcy zapłacą łącznie aż 1 494 101 300 zł, tytułem opłat za wymianę dokumentów (i to nie uwzględniając podwyżki ww. opłat, którą planuje rząd). Czy wymiana bezterminowego prawa jazdy, może skutkować tym, że dotychczas bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami – zostanie ograniczone terminem ważności?
- Bezterminowe prawo jazdy – do kiedy były wydawane kierowcom dokumenty prawa jazdy bez określania daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami?
- Termin ważności prawa jazdy w aktualnym stanie prawnym – na jaki okres prawo jazdy jest aktualnie wydawane kierowcom?
- Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał wymienić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r.
- Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał zwrócić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r. i …jeszcze za to zapłaci, a rząd chce podwyższyć opłatę
- Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał zwrócić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r., ale czy terminem ważności może zostać ograniczone uprawnienie do kierowania pojazdami?
Bezterminowe prawo jazdy – do kiedy były wydawane kierowcom dokumenty prawa jazdy bez określania daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami?
W zakresie terminu ważności prawa jazdy – do 18 stycznia 2013 r. – obowiązywała zasada wynikająca z art. 92 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym:
Prawo jazdy mogło zawierać wymagania lub ograniczenia, wynikające:
- ze stanu zdrowia kierowcy,
- z możliwości prowadzenia określonego pojazdu lub
- z przepisów ustawy,
a jednym z takich ograniczeń był – termin ważności prawa jazdy. Ustawa nie ustanawiała przy tym ogólnego, maksymalnego okresu ważności dokumentu prawa jazdy.
Jeżeli zatem – z powodów zdrowotnych lub innych, nie wpisywano w prawie jazdy ograniczenia czasowego – dokument był wówczas wydawany bezterminowo. Aktualnie, w Polsce, blisko 15 milionów kierowców (a konkretnie – 14 941 013 osób) posiada bezterminowe prawa jazdy. Są to dane Ministerstwa Infrastruktury, na koniec 2025 r.1
REKLAMA
REKLAMA
Termin ważności prawa jazdy w aktualnym stanie prawnym – na jaki okres prawo jazdy jest aktualnie wydawane kierowcom?
Ustawa, która wprowadziła zasadę, że prawo jazdy wydawane jest na czas określony, to – ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r. Z dniem 19 stycznia 2013 r. – uchylony został również wspomniany powyżej przepis art. 92 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, z którego wynikało, że – jeżeli z powodów zdrowotnych lub innych, nie wpisywano w prawie jazdy ograniczenia czasowego – dokument był wówczas wydawany bezterminowo.
Zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem art. 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami:
Prawo jazdy kategorii:
- AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T – wydawane jest na okres 15 lat, z zastrzeżeniem, że:
- okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego (o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem);
- a od 4 września 2026 r. ponadto – prawo jazdy kategorii B uzyskane po raz pierwszy, wydawane będzie na okres próbny, tj.:
- 2 lata (począwszy od dnia, w którym został jej wydany ten dokument) – w przypadku osoby, która ukończyła 18 lat,
- 3 lata (począwszy od dnia, w którym został jej wydany ten dokument) – w przypadku osoby posiadającej prawo jazdy kategorii B uzyskane po ukończeniu 17 lat a przed ukończeniem 18 lat, jednak nie dłużej niż do czasu ukończenia przez nią 20 lat2;
- C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E – wydawane jest na okres 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres wynikający z orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (które nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T). Orzeczenie lekarskie, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym – może być przy tym wydane na okres krótszy niż 5 lat – w uzasadnionych przypadkach dotyczących stanu zdrowia.
Okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą (w wysokości 100 zł – za wydanie prawa jazdy), w formie wymiany prawa jazdy.
W celu wymiany prawa jazdy należy:
REKLAMA
- sprawdzić ważność badania lekarskiego i psychologicznego (jeżeli jest wymagane) – badanie te są ważne tak długo, jak uprawnienia do kierowania pojazdami. W przypadku, gdy konieczność wymiany jest spowodowana utrata ważności przez dokument – konieczne jest zatem wykonanie nowych badań; i następnie
- wniosek o wydanie prawa jazdy, wraz z:
- aktualnym zdjęciem,
- potwierdzeniem opłaty za prawo jazdy,
- orzeczeniem lekarskim,
należy złożyć w:
- urzędzie miasta, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania – jeżeli jest to miasto na prawach powiatu,
- w urzędzie dzielnicy – jeżeli miejscem zamieszkania jest Warszawa lub odpowiednio
- w starostwie powiatu, w którym się mieszka.
Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał wymienić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r.
Jak podało Ministerstwo Infrastruktury w odpowiedzi na interpelację poselską nr 12362 z dnia 26 września 2025 r. w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033 – według danych na listopad 2025 r. – w Polsce, 14 941 013 kierujących pojazdami posiada bezterminowe blankiety prawa jazdy, wydane do dnia 18 stycznia 2013 r., co stanowi około 60% wszystkich wydanych i ważnych praw jazdy. Na podstawie dostępnych danych demograficznych oraz przewidywanej dalszej długości życia szacuje się przy tym, że – w latach 2028-2033 liczba posiadaczy bezterminowych praw jazdy ulegnie stopniowemu zmniejszeniu do ok. 12–13 mln osób, co odpowiadać będzie około 50% ogółu posiadaczy ważnych dokumentów w tym okresie.
Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – osoby posiadające prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. (tj. m.in. prawa jazdy bezterminowe, wydane zgodnie zasadą wynikającą z ówczesnego art. 92 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym) – obowiązane są dokonać ich wymiany, na prawa jazdy zgodne z nowym wzorem prawa jazdy (określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami).
Prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. – podlegać będą wymianie:
- w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r., w terminach szczegółowych, które zostaną określone przez ministra właściwego do spraw transportu (w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji) w wydanym przez niego – w powyższym przedmiocie – rozporządzeniu,
- w terminie wcześniejszym niż w podpunkcie poprzedzającym – na wniosek posiadacza prawa jazdy.
Bezterminowe prawa jazdy, które nie zostaną wymienione do 18 stycznia 2033 r. – utracą ważność. Wynika to z art. 124 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym – podlegające wymianie prawa jazdy, zachowują ważność w okresie, na jaki zostały wydane, nie dłużej niż do terminów wymiany ustalonych zgodnie z art. 124 ust. 4 ww. ustawy (tj. najpóźniej do dnia 18 stycznia 2033 r.), pod rygorem utraty ważności dokumentu.
Określając szczegółowe terminy wymiany praw jazdy, które będą dokonywane w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r. – minister właściwy do spraw transportu, zobowiązany jest uwzględnić:
- zabezpieczenie sprawności przebiegu procesu wymiany praw jazd,
- konieczność właściwego ustalenia poszczególnych terminów wymiany praw jazdy, biorąc pod uwagę faktyczną ilość dokumentów przewidzianych do wymiany oraz
- konieczność zapewnienia aktualności wydawanych dokumentów odpowiednio do posiadanych uprawnień.
Jak poinformował Minister Infrastruktury w listopadzie 2025 r. – harmonogram wymiany bezterminowych praw jazdy na lata 2028–2033 nie został jeszcze określony. Planowane jest wprowadzenie przepisów wykonawczych, które określą szczegółowe terminy wymiany w sposób zapewniający płynne przeprowadzenie procesu, z podziałem na roczniki lub daty wydania dokumentu, tak aby równomiernie rozłożyć obciążenie administracyjne organów samorządowych oraz uniknąć kolejek i opóźnień.
Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał zwrócić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r. i …jeszcze za to zapłaci, a rząd chce podwyższyć opłatę
Zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami – wymiana prawa jazdy wydanego do dnia 18 stycznia 2013 r. (tj. m.in. bezterminowego prawa jazdy) dokonywana jest na wniosek osoby zainteresowanej, po uiszczeniu opłaty za wymianę prawa jazdy, która opiewa obecnie na 100 zł.
W listopadzie 2025 r. Ministerstwo Infrastruktury poinformowało ponadto, że – rozpoczęło prace legislacyjne nad podwyższeniem opłaty za wydanie prawa jazdy o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 2023 i 2024, wynoszący łącznie 15,41%. Po dokonaniu waloryzacji i zaokrągleniu opłata ta – zgodnie z zapowiedzią resortu – miałaby wynieść 115,50 zł, zamiast dotychczasowych 100 zł. Powyższa zapowiedź, została urzeczywistniona w projekcie rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za wydanie dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (numer w wykazie prac legislacyjnych Ministra Infrastruktury: 137). Na początku 2026 r. zakończyły się konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe ww. projektu, ale – rozporządzenie to, nie zostało jeszcze wydane przez Ministra Infrastruktury. Opłata za wymianę prawa jazdy – na dzień dzisiejszy – pozostaje zatem nadal na poziomie 100 zł.
Ministerstwo Sprawiedliwości, w odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033, zastrzegło również, że – na obecnym etapie – nie podjęto decyzji w sprawie ewentualnego zwolnienia posiadaczy bezterminowych praw jazdy z obowiązku uiszczenia opłaty za wymianę dokumentu, jednak analizuje możliwość uwzględnienia w przepisach wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 grudnia 2017 r. (sygn. akt K 36/15), dotyczącego obowiązku uiszczania opłaty za wydanie dokumentu w sytuacji, gdy zmiana danych wynika z działań organów władzy publicznej. W ww. wyroku TK stwierdził, że: „pobranie opłat z tytułu wydania nowego prawa jazdy, zawierającego aktualne dane, i odnotowania tychże danych w CEPIK, nie budzi żadnych wątpliwości w sytuacji, w której zmiana owych danych jest konsekwencją działań obywatela. W sytuacji jednak, w której owa zmiana jest następstwem działań organów władzy samorządowej, których obywatel ten nie inicjował […], obciążenie go kosztami nie znajduje uzasadnienia konstytucyjnego. Kierowca nie powinien być bowiem obciążany kosztami materialno-technicznych czynności organów administracji, gdy konieczność ich dokonania stanowi konsekwencję niezależnych odeń działań organów władzy samorządowej. Trafnie stwierdza wnioskodawca, że w takich sytuacjach, w poszanowaniu zasady lojalności państwa wobec obywateli, ustawodawca powinien całkowicie odstąpić od pobierania opłat za wymienione czynności, których koszty powinny zostać pokryte ze środków publicznych. […] Każdy może i powinien uczestniczyć w finansowaniu zadań publicznych przez nie realizowanych. Nie wynika stąd jednak, by musiał on być obciążany kosztami działań podejmowanych przez organy władzy samorządowej, niekiedy bez liczenia się z konsekwencjami. […] Regulując tego rodzaju kwestie, ustawodawca powinien – z poszanowaniem zasady lojalności państwa wobec obywatela - zachować dużą ostrożność. Jak bowiem wynika z podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej, władze publiczne mogą wiele, ale nie mogą wszystkiego, a ich działania powinny być roztropne, wyważone i uwzględniać interes – również ekonomiczny – obywateli. […] Skutkiem niniejszego wyroku jest – pro futuro, od wejścia w życie niniejszego wyroku – zwolnienie od opłaty podstawowej i opłaty ewidencyjnej wydania nowego prawa jazdy w sytuacji, w której konieczność dokonania zmiany zawartych w nim danych jest wynikiem niezależnych od posiadacza tego dokumentu (dokonanych nie na jego wniosek) działań organów władzy samorządowej”.
Zakładając, że wszyscy posiadacze bezterminowych praw jazdy dokonają ich wymiany w latach 2028–2033, liczba wymian – według szacunków Ministerstw Infrastruktury – wyniesie około 14 941 013. Przy utrzymaniu obecnej wysokości opłaty za wydanie prawa jazdy w kwocie 100 zł – szacunkowy łączny koszt wymiany dla wszystkich obecnych posiadaczy dokumentów wyniósłby 1 494 101 300 zł. W przypadku podwyższenia opłaty – zgodnie z projektem rozporządzenia Ministra Infrastruktury – koszt ten, byłby jeszcze wyższy.
Bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – co drugi kierowca będzie musiał zwrócić dokument prawa jazdy do 18 stycznia 2033 r., ale czy terminem ważności może zostać ograniczone uprawnienie do kierowania pojazdami?
Kluczowe pytanie, które zadaje sobie wielu kierowców, obawiających się wymiany bezterminowych praw jazdy brzmi – czy bezterminowe uprawnienie do prowadzenia pojazdów, może zostać cofnięte/ograniczone przy wymianie dokumentu prawa jazdy na nowy?
Odpowiedź na to pytanie brzmi – nie. Zgodnie z par. 36 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami – w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. w dniu 19 stycznia 2013 r.) uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym – w pozycji „data ważności uprawnienia” umieszcza się symbol „-” jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo.
Z ust. 2 ww. przepisu wynika ponadto, że – w przypadku ww. osób, będących posiadaczami bezterminowego prawa jazdy – data ważności prawa jazdy, nie może być dłuższa niż 15 lat.
Należy więc rozróżnić „datę ważności prawa jazdy” (pkt 4b na dokumencie prawa jazdy, która – po wymianie dokumentu na nowy – nie będzie mogła być dłuższa niż 15 lat) od „daty ważności uprawnienia” (pkt 11 na dokumencie prawa jazdy, które to uprawnienie – po wymianie dokumentu na nowy – nie może zostać ograniczone i powinien w tym miejscu zostać wpisany symbol „-”).
Potwierdził to także Trybunał Konstytucyjny, w wyroku z dnia 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 5/13), zgodnie z którym – utrata ważności dokumentu nie powoduje utraty uprawnień, a wymiana dokumentu, dokonywana na podstawie art. 124 ustawy o kierujących pojazdami – nie wymaga ponownego uzyskiwania uprawnień.
Zgodnie z kwestionowanym (w ww. sprawie o sygn. akt K 5/13) art. 124 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami – podlegające wymianie prawa jazdy zachowują ważność w okresie, na jaki zostały wydane, nie dłużej niż do terminów wymiany ustalonych w ustawie, pod rygorem utraty ważności dokumentu. Niekonstytucyjność tego przepisu wnioskodawcy uzasadniali tym, że w razie niedopełnienia wymogu wymiany starego prawa traci ono ważność, co spowoduje naruszenie ochrony praw nabytych kierowców, którzy prawo jazdy uzyskali bezterminowo pod rządami poprzednich przepisów. TK zarzutu tego nie podzielił. Dokument prawa jazdy stwierdza jedynie posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami, zaś utrata jego ważności nie powoduje utraty ważności tych właśnie uprawnień. Wymiana tego dokumentu, o której mowa w zaskarżonym przepisie, nie wymaga podjęcia czynności zmierzających do ponownego uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Art. 124 ust. 6 powyższej ustawy nie narusza zatem praw słusznie nabytych. Nie pozbawia osób kierujących pojazdami uprawnień do wykonywania tej czynności. Sam zaś dokument potwierdzający posiadanie takich uprawnień nie może być traktowany jako prawo słusznie nabyte. Dopuszczalne jest zatem zobowiązanie obywateli do wymiany tego dokumentu na dokument według nowego wzoru, o ile takie działanie ustawodawcy nie ma arbitralnego charakteru. W wypadku zakwestionowanej regulacji – w ocenie TK – konieczność wymiany prawa jazdy w wystarczającym stopniu została uzasadniona w projekcie ustawy odwołującym się do treści dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy.
Art. 124 ust. 6 ustawy o kierujących pojazdami nie narusza również zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasady określoności przepisów. Z jego treści jednoznacznie wynika, że dokument prawa jazdy po upływie terminu wyznaczonego na jego wymianę utraci ważność. Nie będzie to jednak wpływało na dalsze istnienie uprawnień do kierowania pojazdami po stronie osoby, która dokument ten posiadała. Zdaniem TK – nie ma podstaw do przyjmowania, że treść tego przepisu w tym właśnie zakresie jest niejasna i nieprecyzyjna w stopniu podważającym zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
1 Odpowiedź Ministra Infrastruktury z dnia 17 listopada 2025 r. na interpelację poselską nr 12362 z dnia 26 września 2025 r. w sprawie opłat za obowiązkową wymianę bezterminowego prawa jazdy przez polskich kierowców, przewidzianą na lata 2028-2033
2 Przepis ten (art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b) znajdować będzie zastosowanie od 4 września 2026 r. – zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 1676 z późn. zm.)
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1226 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r., poz. 1676 z późn. zm.)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2025 r., poz. 1072)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2025 r., poz. 1073)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



