Kiedy po wyrejestrowaniu z ZUS ustaje prawo do świadczeń?

• Ubezpieczenie zdrowotne a chorobowe 
• Limitowana składka chorobowa
• Zgłoszenie do ubezpieczenia chorobowego  
• Od jakich kwot wylicza się ubezpieczenie
• Ubezpieczenie zdrowotne po ustaniu zatrudnienia
• Wyrejestrowanie z ZUS i świadczenia

Ubezpieczenie zdrowotne a chorobowe 

Ubezpieczenie chorobowe i zdrowotne, to dwa różne pojęcia. Opłacanie składki zdrowotnej daje gwarancję bezpłatnego korzystania z usług medycznych NFZ – uprawnia do przebywania w szpitalach czy uzdrowiskach. W przypadku składki chorobowej, pozwala ona uzyskać: 

• zasiłek chorobowy (w związku z niezdolnością do pracy wskutek choroby zasiłek przysługuje maksymalnie 182 dni albo przez 270 dni); 
• świadczenie rehabilitacyjne (po wykorzystaniu całego okresu zasiłku chorobowego, gdy nadal nie ma zdolności do pracy, świadczenie przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej niż przez 12 miesięcy); 
• zasiłek macierzyński (w związku z urodzeniem bądź przysposobieniem dziecka); 
• zasiłek opiekuńczy (w sytuacji sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem, dzieckiem niepełnosprawnym, które nie ukończyło 18 lat, innym chorym członkiem rodziny albo zdrowym dzieckiem do lat 8).

W przypadku zleceniobiorcy składka chorobowa jest dobrowolna, czyli to zleceniobiorca decyduje, czy chce ją opłacać, czy też nie.

Limitowana składka chorobowa

W przypadku zleceniobiorców limit składki chorobowej jest ograniczony. W roku 2023 wynosi on 17337,50 zł. Ta kwota nie dotyczy jednak składek na pozostałe ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe). Zatem, gdy wynagrodzenie zleceniobiorcy będzie wyższe niż graniczna kwota, to zleceniobiorca od całej kwoty wynagrodzenia wyliczy pozostałe składki społeczne, natomiast składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zostanie wyliczona tylko do tego limitu. Limit składki chorobowej nie jest w żaden sposób związany ze składką zdrowotną.

Zgłoszenie do ubezpieczenia chorobowego  

Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego osobę zatrudnioną na podstawie umowy zlecenia zgłasza zleceniodawca. Do tego ubezpieczenia można przystąpić wyłącznie, jeśli podlega się obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu). Zleceniobiorca może zgłosić chęć podlegania pod to ubezpieczenie w dowolnym momencie trwania umowy, nie musi to być jej pierwszy dzień. Zleceniobiorca nie będzie objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, jeśli przykładowo jest jednocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy lub gdy ma w umowie o pracę zagwarantowane, co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeśli jako zleceniobiorca nie jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, to nie może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Od jakich kwot wylicza się ubezpieczenie

W przypadku, gdy w umowie zawartej przez zleceniobiorcę została określona odpłatność za jej wykonywanie kwotowo (w kwotowej stawce godzinowej bądź akordowej lub prowizyjnie), to wtedy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Także podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi ustalona kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne oraz rentowe. Przychód ten zleceniodawca pomniejsza o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez zleceniobiorcę i potrąca je z jego środków.

Ustalając podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne zleceniodawca nie stosuje ograniczenia do kwoty 30-krotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy. Wysokość składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45 proc. (finansowana jest w całości przez zleceniobiorcę, o ile zgłosił się do tego ubezpieczenia). W przypadku ubezpieczenia zdrowotnego – 9 proc. (w całości finansuje ją zleceniobiorca). Wszystkie składki wpłacane są do ZUS przez zleceniodawcę i nie m tu znaczenia z czyich środków są finansowane.

Ubezpieczenie zdrowotne po ustaniu zatrudnienia

Pracownik, który był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym ma prawo do korzystania z usług bezpłatnej opieki medycznej 30 dni po wyrejestrowaniu z ZUS. Jeżeli po upływie tego okresu w dalszym ciągu nie będzie posiadał tytułu do objęcia tym ubezpieczeniem, wtedy może: 

• zgłosić się do urzędu pracy jako osoba bezrobotna; 
• opłacać składkę na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne; 
• zostać zgłoszony przez członka rodziny do tego ubezpieczenia.

Wyrejestrowanie z ZUS i świadczenia

W przypadku ubezpieczenia chorobowego, jeżeli zleceniobiorca posiadał prawo do zasiłku – przez co najmniej 90 dni podlegał dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu – może w takim przypadku otrzymać świadczenie pieniężne ZUS w razie choroby. Przez jaki czas przysługują świadczenia, uzależnione jest od tego, czy niezdolność do pracy powstała: 

• w czasie zatrudnienia i trwa nieprzerwanie także po jego ustaniu – w takim przypadku zasiłek chorobowy można pobierać przez cały okres niezdolności do pracy – nie dłużej jednak jak 91 dni w przypadku zwykłej choroby bądź 270, gdy choroba jest skutkiem gruźlicy lub występuje w trakcie ciąży;
• po ustaniu zatrudnienia – zasiłek otrzyma osoba, której zwolnienie będzie trwało nieprzerwanie przez nie mniej niż 30 dni. Niezdolność do pracy nie może powstać później niż 14 dni od ustania zatrudnienia.

Podsumowując: ubezpieczenie zdrowotne, jak i chorobowe po wyrejestrowaniu z ZUS nie ustaje od razu – przez pewien czas można korzystać zarówno z opieki medycznej, jak i otrzymywać świadczenia pieniężne.

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Inforu