REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sąd polubowny- czym jest?

Edyta Waluchowska

REKLAMA

REKLAMA

Sąd polubowny jest sądem niepaństwowym, który jest powoływany zgodną wolą stron stosunku cywilnoprawnego. Jego zadaniem jest rozstrzygnięcie sporu między stronami wyrokiem, który ma taką samą moc prawną jak wyrok sądu państwowego.

Należy pamiętać o tym, że w postępowaniu polubownym nie może brać udziału sędzia państwowy. Jednakże o uznaniu wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, orzeka na posiedzeniu niejawnym sąd państwowy tylko na wniosek strony.

REKLAMA

Sądy polubowne w Polsce są rzadko stosowane. Może to wydać się zastanawiające z tego względu, iż sądownictwo polubowne daję możliwość szybkiego rozwiązania sporu między stronami oraz jest mniej kosztowne w porównaniu z sądownictwem państwowym. Na korzyść sądu polubownego przemawia również to, że istnieje możliwość:

- oparcia rozstrzygnięcia na zasadach dobrej wiary

- wydania wyroku według wcześniej ustalonych reguł

Zobacz: Dochodzenie roszczeń konsumenckich przed stałymi sądami polubownymi

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sądy polubowne mogą orzekać w sprawach o prawa majątkowe, oraz o prawa niemajątkowe, z wyjątkiem spraw o alimenty.

Według kodeksu postępowania cywilnego (art.695) wyróżniamy dwa rodzaje sądów polubownych:

- sądy polubowne stałe, np. Stały Sąd Arbitrażowy przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie

- sądy polubowne ad hoc, powoływane do konkretnego sporu.

Zapis na sąd polubowny

Zapis na sąd polubowny jest umową procesową, która jest podstawą kompetencji oraz przekazuje spór powstały między stronami do rozstrzygnięcia sądowi polubownemu.

W ww. umowie należy wskazać stosunek prawny lub przedmiot sporu, z którego spór wyniknął lub może wyniknąć. Jak widać strony mogą poddać pod rozstrzygnięcie sądu polubownego spory wynikłe już między nimi lub te, które mogą powstać dopiero w przyszłości, jednakże muszą pochodzić z oznaczonego wcześniej stosunku prawnego? Umowa procesowa może zawierać szereg różnych postanowień, np. wskazywać liczbę arbitrów lub sposób ich powoływania. W zapisie na sąd polubowny można wskazać stały sąd polubowny, który ewentualnie będzie rozstrzygał spór zaistniały między stronami. Jeśli chodzi o formę zapisu na sąd polubowny, powinien on być sporządzony na piśmie. Możliwe jest także zawarcie zapisu na sąd polubowny przez pełnomocnika.

Umowa procesowa między stronami może być zawarta odrębnie, bądź w umowie głównej, która kształtuje stosunek prawny między stronami, tzw. klauzula arbitrażowa. 

Zobacz: Jak sformułować zapis na sąd polubowny

Zawarcie umowy o zapis na sąd polubowny powoduje wyłączenie właściwości sądu powszechnego do rozstrzygnięcia sporu. W umowie na za zapis na sąd polubowny strony powinny wyznaczyć arbitrów, każda z nich ma prawo do takiej samej ich liczby. W przypadku, gdy strony nie wyznaczyły arbitrów, może dokonać tego za nie sąd powszechny.

Wszczęcie i przebieg postępowania.

REKLAMA

Postępowanie przed sądem polubownym zostaje wszczęte z chwilą wybrania arbitra i doręczenia drugiej stronie pozwu. Jednak, gdy arbitrzy zostali wybrani w umowie o zapis, to wszczęcie postępowania następuje z chwilą wniesienia pozwu na ręce arbitra.

Sąd polubowny może przesłuchiwać strony, świadków i biegłych oraz odbierać od nich przyrzeczenia, uprzedzając o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, nie może jednakże stosować środków przymusu. Wszystkie te środki dowodowe maja służyć sądowi do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Ponadto sąd może przeprowadzać dowody nieznane kodeksowi postępowania cywilnego, jeżeli zmierzać one będą do osiągnięcia powyższego celu. W zasadzie przeprowadzenie dowodów powinno odbywać się przed pełnym składem sądu.

Umowa-zapis na sąd polubowny (bezpłatny wzór)

Dopuszczalne jest zawieszenie i umorzenie postępowania przed sądem polubownym, jednak strona może domagać się przed sądem powszechnym ustalenia, czy zapis stracił moc. Do umorzenia może dojść na zgodny wniosek stron, jak i do cofnięcia powództwa. Sad polubowny, który rozstrzyga sprawę może wydać wyrok całościowy, częściowy lub tylko wstępny.

Wyrok musi być sporządzony w formie pisemnej, zapaść musi większością głosów. Jednak w przypadku niemożliwości uzyskania większości głosów, decydujący głos należy do superarbitra. Zapadły wyrok doręcza się stronom wraz z uzasadnieniem. Powinno ona zawierać wszystkie fakty, na podstawie, których zapadł wyrok. Wyrok nie musi zawierać podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jest on ostateczny i prawomocny z chwilą wydania.

Wyrok zapadły przed sądem polubownym wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, ale również inne sądy i organy państwowe.

Postępowanie przed sądem polubownym mimo swojej szybkości i ekonomiczności nie znajduję dużej liczby zwolenników wśród stron w zakresie kształtowania stosunków między nimi. Należy także zwrócić uwagę na fakt, że prawnicy nie proponują takiego rozwiązania sporu swoim klientom i nie chcą też występować w roli arbitra. Sądy polubowne powinny być bardziej rozpowszechnione w polskim systemie prawnym, odciążyłyby sądownictwo powszechne i dałyby inne możliwości, bardziej efektowne, rozstrzygania sporów między stronami.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Minister Finansów spotkał się z Prezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rozmawiano o wzmocnieniu współpracy

Minister finansów Andrzej Domański spotkał się z Nadią Calvino, prezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Rozmawiano o wzmocnieniu współpracy.

Nowe możliwości organizacji ekologicznych. Toczą się prace nad nowelizacją ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody

Toczą się prace nad projektem nowelizacji ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody. Organizacjom ekologicznym zostanie zapewniona możliwość zwrócenia się do sądu z żądaniem skutecznego zbadania legalności planów urządzenia lasu.

Modułowe e-podręczniki do 12 przedmiotów. MEN podało, że przetestują je wybrane szkoły podstawowe. Ale które?

Modułowe e-podręczniki do 12 przedmiotów. Przetestują je wybrane szkoły podstawowe. Udział w pilotażu jest bezpłatny i da możliwość pracy z nowoczesnymi narzędziami. ORE zapewnia wsparcie merytoryczne i dydaktyczne.

Wydatki na zagospodarowanie odpadów komunalnych w dół. Będą niższe opłaty. Warszawski ratusz pracuje nad uchwałą zmieniającą

Będą niższe opłaty za odpady komunalne? Warszawski ratusz pracuje nad uchwałą zmniejszająca wysokość stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wydatki na zagospodarowanie odpadów komunalnych od II półrocza 2021 r. zmniejszyły się.

REKLAMA

Będą zmiany w zarządzaniu kryzysowym. Powstanie Krajowa Ocena Ryzyka i nowe kryteria dotyczące infrastruktury krytycznej

Rozpoczęły się prace na nowelizacją ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Powstanie Krajowa Ocena Ryzyka i nowe kryteria umożliwiające identyfikację obiektów, instalacji oraz urządzeń jako infrastruktury krytycznej.

Płeć determinuje wybory edukacyjne. Znaczenie ma też miejsce zamieszkania. Więcej kobiet niż mężczyzn odbiera tytułu magistra

Płeć determinuje wybory edukacyjne. Co roku dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn otrzymuje tytuł magistra. Wpływ na wyniki ósmoklasistów ma nie tylko płeć, ale też miejsce zamieszkania.

Wszystkie projekty konsultowane internetowo. Czy to przyspieszy prace nad aktami prawnymi w Polsce?

O rewolucyjnych zmianach zaproponowanych przez Prezydium Sejmu informuje "Rzeczpospolita". Nowe rozwiązania mają zwiększyć przejrzystość prac legislacyjnych. Chodzi też o jeden z tzw. kamieni milowych wynegocjowanych z Komisją Europejską.

Czternasta emerytura w 2024 roku - termin wypłaty, kwota

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie zwane czternastą emeryturą, będzie w 2024 roku wypłacone we wrześniu, podobnie jak rok wcześniej. Tak wynika z projektu rozporządzenia Rady Ministrów opublikowanego w 20 maja 2024 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

REKLAMA

Wybory do europarlamentu 2024. Diety i dni wolne od pracy dla członków komisji wyborczych i mężów zaufania – warunki, kwoty, przepisy

Tak jak w przypadku innych wyborów, członkom komisji wyborczych z tytułu pracy w tych komisjach należą się dni wolne a także wynagrodzenie w formie diet. Ile dni wolnych przysługuje i jakie kwoty diet są przyznawane członkom komisji wyborczych w wyborach do europarlamentu w 2024 roku. Czy mają do nich również prawo mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni?

3200 zł miesięcznie dla osób niepełnosprawnych. Ruszył nabór wniosków

3200 zł miesięcznie dla osób niepełnosprawnych. Trwa nabór wniosków w ramach programu „Rehabilitacja 25 plus”. Dofinansowanie obejmuje świadczenia takie jak całodzienne usługi opiekuńcze, aktywizację w sferze fizycznej, intelektualnej i społecznej, a także zawodowej.

REKLAMA