Jak podwyżka pensji wpływa na ryczałt za nadgodziny?

Tak. Po podwyżce płacy zasadniczej powinni Państwo przeliczyć wysokość wypłacanego ryczałtu za godziny nadliczbowe, biorąc pod uwagę nową stawkę płacy zasadniczej.

Wysokość ryczałtu powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi czasu pracy świadczonej przez pracowników w godzinach ponadnormatywnych.

Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 1 grudnia 1998 r. (I PKN 464/98, OSNP 2000/2/50), w którym stwierdził, że:

(...) jeżeli pracodawca może spełnić świadczenie pieniężne w formie ryczałtu, to ryczałt ten powi- SN nien odpowiadać choćby w przybliżeniu świadczeniu, które przysługuje pracownikowi na zasa­dach ogólnych (...).

Zobacz serwis: Czas pracy

Żaden przepis nie wskazuje na sposób kalkulowania ryczałtu za nadgodziny. Bezsporne jest jednak, że taki składnik powinien rekompensować pracownikowi zarówno normalne wynagrodzenie, jak i dodatki za godziny nadliczbowe. Aby obliczyć kwotę ryczałtu, należy:

• ustalić, za jaką liczbę nadgodzin będzie wypłacany ryczałt, przy czym miesięcznie liczba ta nie może przekroczyć 1/12 rocznego limitu godzin nadliczbowych, czyli może wynieść maksymalnie (zgodnie ze stanowiskiem MPiPS - pismo nr DPR-III-079-612/TW/08):

• 12,5 godz. przy limicie 150 nadgodzin,
• 32 godz. przy limicie nadgodzin zwiększonym do 384 godzin (limit ten dotyczy pracowników, którzy mają prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego),
• 31,33 godz. przy limicie nadgodzin zwiększonym do 376 godzin (limit ten dotyczy pracowników, któ­rzy mają prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego);

• przy obliczaniu podstawy wymiaru ryczałtu zastosować zasady dotyczące ustalania normalnego wy­nagrodzenia oraz dodatków za pracę ponadnormatywną.

Warunkiem zwiększenia rocznej liczby godzin nadliczbowych, a tym samym liczby godzin w miesiącu, za które pracownik mógłby otrzymać ryczałt, jest, aby zapis o zwiększeniu limitu godzin nadliczbowych ponad 150 godzin w roku (tyle dopuszczają przepisy Kodeksu pracy) znalazł się w regulaminie pracy lub układzie zbiorowym pracy, a w razie ich braku w umowie o pracę.

Przez pojęcie „normalne wynagrodzenie" należy rozumieć takie wynagrodzenie, które pracownik otrzy­muje stale i systematycznie, a więc obejmujące zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym, jeżeli na podstawie obowiązujących w zakładzie pracy przepisów płacowych pracownik ma do nich prawo (wyrok SN z 3 czerwca 1986 r., I PRN 40/86, OSNC 1987/9/140). Takimi dodatkowymi składnikami mogą być m.in. premie regulaminowe lub dodatki: funkcyjny, stażowy, za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia itp.

Przy kalkulowaniu wysokości ryczałtu za nadgodziny należy uwzględniać tylko te składniki wynagro­dzenia, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie.

W sytuacji przedstawionej w pytaniu należy uznać, że podwyżka płacy zasadniczej, a więc stałego składnika, będzie powodować konieczność przeliczenia przyznanego wcześniej ryczałtu za nadgodziny.

Należy przy tym pamiętać, że zryczałtowana forma rekompensowania nadgodzin nie pozbawia pra­cownika roszczeń o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nieobjętych ryczałtem. 

Zobacz serwis: Prawa pracownika

Witold K., zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku serwisanta w spółce z o.o. produ­kującej drzwi i okna z PCV, ze względu na charakter wykonywanych obowiązków otrzymuje miesięczny ryczałt za pracę ponadnormatywną za 12 godzin. W wysokości ryczałtu, oprócz normalnego wynagro­dzenia za nadgodziny, mieści się 100% dodatek za każdą godzinę objętą ryczałtem. Przy ustalaniu wy­sokości ryczałtu spółka stosuje współczynnik ekwiwalentowy. Do końca 2014 r. Witold K. otrzymywał co miesiąc pensję zasadniczą w kwocie 3000 zł brutto. Od stycznia 2015 r. pracownikowi przyznano podwyżkę i obecnie otrzymuje 4000 zł brutto.

Zmiana wysokości płacy zasadniczej spowodowała konieczność przeliczenia przyznanego wcześniej ryczałtu, czyli:

• 4000 zł : 168 godz. = 23,81 zł,
• 12 godz. x 23,81 zł = 285,72 zł (normalne wynagrodzenie),
• 12 godz. x 23,81 zł = 285,72 zł (100% dodatek),
• 285,72 zł + 285,72 zł = 571,44 zł (ryczałt za nadgodziny).

Podstawa prawna:

• art. 151 § 3-4, art. 151¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1662