Staż pracy a uprawnienia pracownika

Przepisy prawa pracy uzależniają nabycie niektórych uprawnień pracowniczych od odpowiedniego stażu zawodowego. Należy odróżnić w tym zakresie ogólny staż pracy od zakładowego - czyli okresu zatrudnienia tylko w jednym zakładzie pracy.

Zobacz Kodeks Pracy

Zakładowy staż pracy ma znaczenie przy ustalaniu okresów wypowiedzenia umów o pracę zawartych na czas nieokreślony. Zgodnie z art. 36 kodeksu pracy okres wypowiedzenia takich umów jest uzależniony od zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Wysokość odprawy, która przysługuje rodzinie pracownika w przypadku jego śmierci w czasie trwania stosunku lub pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, także zależy od zakładowego stażu pracy i wynosi:
- jednomiesięczne wynagrodzenie, jeśli staż pracy jest krótszy niż 10 lat,
- trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli staż pracy wynosi, co najmniej 10 lat,
- sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeśli pracownik posiadał, co najmniej 15 lat stażu pracy.

Ustalając staż pracy na potrzeby wypłaty odprawy pośmiertnej należy zastosować art. 361 kodeksu pracy.

Pracownik, który rozpoczyna pracę, a zatem nie posiada jeszcze stażu pracy uzyskuje prawo do urlopu wypoczynkowego z upływem każdego miesiąca pracy w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

Jeśli chodzi o wymiar urlopu wypoczynkowego to pracownik posiadający staż pracy krótszy niż 10 lat ma prawo do 20 dni urlopu, natomiast jeśli jego staż pracy wynosi co najmniej 10 lat, przysługuje mu 26 dni urlopu.

Przepisy dotyczące prawa do urlopów i jego wymiaru odnoszą się do ogólnego stażu pracy - art. 154(1) kodeksu pracy. Jeśli pracownik pozostaje równocześnie w kilku stosunkach pracy, wówczas do stażu pracy zalicza się również okresy wcześniejszego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed rozpoczęciem kolejnych stosunków pracy.

Do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wlicza się nie tylko wszystkie okresy zatrudnienia, ale również okresy zakończonej nauki wskazane w art. 155 § 1 kodeksu pracy.